01 Ieder kind telt mee

We voeren regelmatig gesprekken met de intern begeleiders over het bespreekbaar maken van geldzorgen en hieraan gerelateerde problemen. We zien bij ouders met nieuwe schulden (zoals door de energiecrisis) veel schaamte, bij ouders die al langer schulden hebben lijkt de schaamte minder te zijn. Daarnaast hebben intern begeleiders voor ons een signaal functie en komen ze bij ons als ze zich zorgen maken over een leerling of de ouders. Wij kunnen dan contact opnemen met de ouders hen ondersteunen waar nodig.

Samen met de projectleider van 'Ieder kind telt mee' hebben we gastlessen verzorgt op 5 verschillende scholen aan groep 7 en 8. De impact van de gastlessen over armoede was duidelijk merkbaar. De kinderen kregen inzicht in het verschil tussen arm en rijk, wat zorgde voor een grotere bewustwording. Door middel van een spel, waarbij ze een kaartje trokken met ‘arm’ of ‘rijk’, moesten ze keuzes maken: minder zakgeld, een uitje waarbij iemand niet mee kon. Hoe los je dat samen op? Dit besef, vooral bij degenen die in het spel als ‘arm’ werden aangemerkt, raakte hen zichtbaar. Ze voelden wat het betekende om buitengesloten te worden, bijvoorbeeld door niet mee te kunnen naar een schoolreisje. Deze ervaring leidde tot diepere reflecties: Wat zou je doen als er echt geen geld beschikbaar was en je zelf een schoolreisje moest organiseren? Deze les ging verder dan theorie. Samen zochten de kinderen naar oplossingen, net zoals we in de praktijk binnen de gemeente zien. Het creëren van begrip en het gezamenlijk werken aan oplossingen maakt de impact van deze lessen voelbaar en duurzaam.

We hebben trainingen gegeven aan vier docententeams om de kennis over het thema armoede te vergroten. Met deze training creëren we een omgeving waarin lastige onderwerpen zoals armoede bespreekbaar worden. We hebben voorlichting gegeven over hoeveel inwoners in de gemeente Pekela moeite hebben met rondkomen en wat daar de impact van is. Ouders vinden het vaak moeilijk om over hun situatie te praten, vooral als het gaat om financiële problemen. De echte armoede zien we vaak niet, ouders doen hun best om dit te verbloemen. Tijdens de trainingen komt er begrip voor de verborgen armoede die veel gezinnen ervaren. 

We zien nog veel vooroordelen over armoede. Hoe kan het bijvoorbeeld dat gezinnen met weinig inkomen een hond hebben, of dat ouders roken? Door de training leren leerkrachten op een niet-oordelende manier het gesprek aan te gaan en te begrijpen waarom bepaalde keuzes worden gemaakt. Door de training zijn leerkrachten makkelijker benaderbaar voor ouders en leerlingen met geldzorgen en kunnen we samen naar oplossingen zoeken.

Vanuit onze ervaringsdeskundige geven we scholen ook tips, over bijvoorbeeld sinterklaas, als kinderen een schoentje mogen zetten, laat ze dan een papieren schoentje maken, aangezien niet alle kinderen meerdere schoenen hebben. 

Op één school worden ouderochtenden georganiseerd waar wij bij aansluiten. Op deze manier zijn wij herkenbaar voor ouders en laagdrempelig benaderbaar voor vragen. Ook voor ouders die zelf geen geldzorgen hebben, maar ze zien bij andere ouders. Zij kunnen hun zorgen hierover bij ons benoemen. 

Hieronder beschrijven we drie casussen waarin onze inzet binnen het project 'Ieder kind telt mee' duidelijk zichtbaar wordt. In alle gevallen werken we nauw samen met verschillende partijen, wat ons als schoolmaatschappelijk werkers enorm versterkt. Het is fijn om deel uit te maken van een team waarin collega’s met diverse expertises hun bijdrage leveren. De samenwerking met de school speelt daarbij een belangrijke rol; zonder hun betrokkenheid zouden we veel minder signalen opvangen en kunnen we minder effectief ondersteunen.

In het schooljaar 2024-2025 gaan we verder met de huidige inzet. De teamtrainingen, lessen op school en het contact met directeur en intern begeleider zullen vervolgd worden. Daarnaast gaan we nog een aantal andere punten ontwikkelen:

• Een (korte) nieuwsflits voor de ouders van de basisschoolleerlingen, via de app van de school. Hierin stellen we ons (opnieuw) voor en geven aan wat de mogelijkheden zijn voor kinderen om mee te kunnen doen. We delen informatie van fondsen waar ouders gebruik van kunnen maken, zoals kinderhulp, Linda foundation enz. Daar naast willen we via de nieuwsflits behoeftes ophalen bij de ouders.
• Ouderavond organiseren over omgaan met geld. Onderwerpen die hierin naar voren kunnen komen zijn: zakgeld en de voorbeeldrol van ouders hierbij. Verder inzicht geven in de verschillende regelingen en fondsen waar ouders gebruik van kunnen maken. Daarbij kunnen ouders kennis maken met een sociaal werker van De Badde die veel kennis heeft van regelingen en fondsen. Door dit thema algemeen aan te bieden op een ouderavond is het meer laagdrempelig en voor alle ouders toegankelijk. 
• Het thema armoede verder integreren in het schoolmaatschappelijk werk. Een onderdeel hiervan is een training geven aan schoolmaatschappelijk werkers van De Badde zodat zij ook de lessen op school kunnen gaan verzorgen. 
• Een programma maken voor het voortgezet onderwijs. Hierbij kunnen we gebruik maken het Geldspel, ontwikkeld door collega's van Sociaal Werk de Kop. 
• Aansluiting zoeken bij de aandachtsfunctionarissen armoede op scholen van Kansen voor Kinderen. Op twee scholen in de gemeente Pekela is dit budget toegekend, door het ministerie van Volksgezondheid Welszijn en Sport. Wij hebben contact gezocht om zo samen te werken, elkaar te inspireren en kennis te delen.