01 Waar staan we?

Het dorpshuis is een laagdrempelige ontmoetingsplaats binnen het dorp waar inwoners elkaar ontmoeten. Vanuit het opbouwwerk is Andes betrokken bij meerdere dorpshuizen. Dorpshuizen zijn zelfstandig en hebben een eigen bestuur, maar worden op aanvraag ondersteund door Andes.

In 2024 zijn er onder meer ondersteuningsvragen gekomen van:

• Ons Dörpshuus 2e Exloërmond (vormgeving 2e Kanswinkel, jeugdsoos en beheerder)
• Noorderbreedte Nieuw Buinen (begeleiding bestuur, jeugdsoos)

Andes is betrokken geweest bij het vormgeven en opzetten van de 2^e Kanswinkel in het Dörpshuus in 2^e Exloërmond. Inwoners kunnen bij de 2e Kanswinkel hun oude spullen inleveren en spullen kopen. De winkel is inmiddels open en is verder zelfstandig opgepakt.

Het opbouwwerk sluit verder regelmatig aan bij de verschillende groepen die plaatsvinden in het dorpshuis om zo in contact te komen met inwoners uit het dorp.

De Buurtkamer is een ontmoetingsplek voor alle inwoners in de gemeente. Het is een samenwerking tussen de gemeente Borger-Odoorn, Lefier, Sociale Teams Borger-Odoorn, Woonservice en Andes met als doel om inwoners en zorg dichter bij elkaar te brengen. Inwoners kunnen hier terecht voor een gesprekje en een kop koffie, maar ook voor vragen over welzijn en de leefbaarheid in hun buurt.

Hoewel deze al langer toegankelijk was, is op 17 april de buurtkamer in Valthermond officieel geopend.

Dorpsbelangenorganisaties zijn de oren en ogen van de dorpen en een belangrijke samenwerkingspartner voor Andes. Hierbij staat het organiseren van eigen kracht en inzet centraal. In 2024 ondersteunt het buurtwerk o.a. dorpsbelangen Drouwenermond en de Dorpsbelangenvereniging van 2^e Exloërmond (Twaide Mond). De oprichting van het bestuur van deze vereniging zit bijna in de uitvoeringsfase en de verwachting is dat ze in september 2024 kunnen starten.

De buurt- en opbouwwerkers zijn ook veel bezig met de leefbaarheid in de gemeente Borger-Odoorn. Zo hebben ze in de eerste helft van 2024 onder andere:

• Ondersteund bij subsidiewerving (2e Exloërmond Koor, dartclub Valthermond).
• Meerdere dorpsrondes gelopen in de dorpen en verschillende inwoners gesproken over het wonen/leefbaarheid. 
• Een bijdrage geleverd aan het document van het inclusiepanel van de gemeente.
• Samen met Woonservice een ronde gedaan langs de herstructureringswijken/gebieden. 
• Voorbereidingen/overleggen omtrent opruimdagen opgepakt.
• Voorbereidingen getroffen voor het organiseren van de opwarmdagen (september).
• Aangesloten bij overleg rondom de Oekraïners. 
• Aangesloten bij het koploperproject Buinerveen met betrekking tot de Woonzorgvisie in BOCE verband: meegedacht over het verbinden van woonruimte met het dorpshuis, de wensen van het dorp en de mogelijkheden voor een dorpsondersteuner ter versterking van het dorp. Hiervoor is ook een werkbezoek afgelegd in Gasselternijveen waar al een dorpsondersteuner wordt ingezet.
• Twee dorpen ondersteund bij speeltuinvraagstukken (Borger, Valthermond). 

Door laagdrempelig en preventief te werken proberen de budgetcoaches grotere financiële problemen en duurdere trajecten te voorkomen. Dit doen ze door onder andere door middel van voorlichting aan diverse doelgroepen. Zo hebben ze voor 12 inwoners in Nieuw-Buinen een financiële training verzorgd over geldwijsheid in de moderne wereld. 

In het kader van een integrale aanpak blijven de budgetcoaches inzetten op een goede samenwerking met de netwerkpartners zoals de SSTBO, gemeente, scholen, Voedselbank, woningcorporaties, GKB en kerken etc. Ook intern wordt er samengewerkt met bijvoorbeeld de ouderenadviseur en de jongerenwerkers. Kwetsbare inwoners hebben vaak te maken met meerdere problemen die elkaar kunnen versterken. Samenwerking maakt ondersteuning laagdrempeliger en effectiever omdat zaken beter op elkaar én op de inwoner worden afgestemd. Ook draagt samenwerken bij aan vroegtijdige signalering.

Met het oog op ontwikkeling en het aanbieden van passende ondersteuning, hebben de budgetcoaches een training gevolgd over de Participatiewet en de impact van schulden. De kennis die ze hierbij hebben opgedaan, konden ze direct toepassen in de praktijk. Daarnaast volgden ze een training op het Nibud Jubileum Congres.

De activiteiten die het jongerenwerk of (mede) faciliteert, dragen bij aan het ontwikkelen van de vaardigheden van de jongeren. En dat helpt bij het versterken van zelfvertrouwen. Ook leren ze elkaar kennen en dat is goed voor de sociale cohesie. Het vergroot hun gevoel van verbondenheid met andere jongeren en hun buurt. De activiteiten kunnen helpen voorkomen dat jongeren betrokken raken bij negatieve of overlast gevende activiteiten. Daarnaast fungeren de jongerenwerkers als rolmodellen (en/of mentors) voor de jongeren. Hun inzet kan jongeren inspireren om juist positief en actief betrokken te zijn bij hun buurt of omgeving.    

Het afgelopen half jaar hebben de jongerenwerkers zich ingezet voor de jongeren door het organiseren, coördineren van en ondersteunen bij een scala aan activiteiten. En voor de integrale aanpak is veel tijd en energie geïnvesteerd in samenwerken met partners en ook sluiten we aan het bij relevante overleggen en netwerken.

Hieronder een overzicht van deze activiteiten uit de eerste helft van 2024.

Bij terugkerende activiteiten, die bijvoorbeeld maandelijks plaatsvinden, bestaan de deelnemers regelmatig (deels) uit niet-unieke deelnemers. Met de term niet-unieke deelnemers wordt bedoeld dat sommige deelnemers ook terugkerende deelnemers zijn. Zij doen dus vaker dan eens mee aan de betreffende activiteit. En zij worden dan ook vaker dan één keer meegeteld in het totale aantal deelnemers. Dit is vaak het geval wanneer het gaat om collectieve activiteiten, zowel in het jongerenwerk als binnen andere vormen van ondersteuning, dus zal dit niet steeds apart vermeld worden. Het kan overigens ook een activiteit betreffen waarbij sprake is van een gesloten groep. In dat geval zijn er elke bijeenkomst dezelfde, en dus niet-unieke, deelnemers. 

Het GameCafé is een activiteit waarin jongeren (12+) kunnen gamen en tegelijkertijd contact kunnen maken met andere leeftijdsgenootjes. Er hebben 7 GameCafé’s in Borger plaatsgevonden en 5 in Nieuw-Buinen. Bij elkaar opgeteld zijn hier ruim 100 (niet-unieke) jongeren op afgekomen. 

Het GameCafé is in maart ook ‘on tour’ geweest met de gameboxen bij de jeugdsoos in Buinerveen. “En wat zijn ze goed gebruikt!”

De jongeren zijn erg enthousiast over het GameCafé en er heerst een gezellige sfeer. Uit de impactmeting blijkt ook dat jongeren zich echt gezien, gehoord en begrepen voelen door de jongerenwerkers. 

Vanuit het jongerenwerk is er veel ingezet op het vormen van een jongerenraad. Het enthousiasmeren van de jongeren heeft tot een actieve jongerenraad geleid. De jongeren van de jongerenraad denken mee bij belangrijke en relevante onderwerpen die in de gemeente aan bod komen en adviseren de gemeenteraad. De jongerenraad loopt inmiddels goed en is in de periode januari t/m juni 6 keer bij elkaar gekomen. De jongeren hebben elkaar beter leren kennen, ze hebben een eigen logo en shirts ontworpen en ze hebben zich bezig gehouden met de thema’s voorzieningen en verkeersveiligheid.

In maart is er in samenwerking met de bibliotheek een sushiworkshop georganiseerd. In april is vervolgens de eerste echte Kookclub op het Esdal College georganiseerd. Naast een gezellig samenkomen en ontmoeting is het doel van de Kookclub ook het stimuleren van een gezonde leefstijl en talentontwikkeling. In totaal zijn er in 2024 tot en met juni 7 Kookclub bijeenkomsten geweest met 51 deelnemers. 

In de gemeente Borger-Odoorn zijn verschillende jeugdsozen waar jongeren elkaar kunnen ontmoeten. Alle jeugdsozen zijn zelfstandig en worden door een bestuur beheerd. De jongerenwerkers sluiten af en toe aan bij de sozen en ondersteunen verder op aanvraag bij het opzetten, activiteiten, workshops, trainingen en voorlichting.

In het eerste half jaar van 2024 heeft het jongerenwerk ondersteund bij het opstarten van de jeugdsozen in 2^e Exloërmond en in Nieuw-Buinen. In Nieuw-Buinen hebben zich na een oproep enthousiaste vrijwilligers gemeld. Op 8 maart was de openingsavond van de jeugdsoos. Dit was een geslaagde avond waar ongeveer 40 jongeren op af kwamen. Tijdens deze avond is ook de nieuwe naam van de soos bedacht: jeugdsoos Buunerhonk. Inmiddels komen er elke vrijdagavond rond de 20 jongeren in Nieuw-Buinen, met uitschieters tot zelfs 45 jongeren.

In het kader van outreachend jongerenwerk gaan de jongerenwerkers in de verschillende dorpen regelmatig de straat op om op een laagdrempelige manier de jongeren op te zoeken en te ontmoeten. In de periode januari t/m juni 2024 hebben ze 70 straatrondes gelopen, waarbij ze regelmatig meerdere straatrondes op een dag lopen in verschillende buurten en dorpen. Soms doen ze dat samen met een netwerkpartner, zoals een medewerker van Level Up of VNN. Veelal gebeurt dit in of tegen de avond, maar ook regelmatig in de middag. Vaak wordt er even gekletst over koetjes en kalfjes, maar ook serieuzere onderwerpen als toekomstplannen, overlast of problemen in de thuis- of schoolsituatie komen wel aan bod. In totaal hebben ze via het straatwerk ongeveer 200 jongeren gesproken. Op deze manier onderhouden de jongerenwerkers contacten met de jongeren en signaleren ze het als er dingen spelen. Ook kunnen ze de jongeren op de hoogte houden van, en betrekken bij activiteiten. 

In de periode januari t/m juni zijn de jongerenwerkers 23 keer op het Esdal College aanwezig geweest. Daarbij hebben ze om en nabij de 130 jongeren gesproken. 

Naast het organiseren en ondersteunen bij allerlei activiteiten denkt en praat het jongerenwerk ook mee over relevante thema’s en ontwikkelingen die in de gemeente Borger-Odoorn spelen. Zo zijn ze samen met de gemeente, VNN en het Esdal College bezig met een aanpak op het gebied van middelengebruik, en dan met name alcoholgebruik en vapen.

Het jongerenwerk signaleert dat er sprake is van een toenemende vraag naar ondersteuning rondom jongeren met autismespectrumstoornissen (ASS). Dit is onder meer door de Rots & Water training in beeld gekomen. Ze onderzoeken de mogelijkheden om deze vragen wellicht te bundelen en een collectieve activiteit op te zetten voor deze doelgroep.  

De mantelzorgondersteuning richt zich op het ontlasten van de mantelzorgers zodat zij hun zorgtaken zo goed mogelijk kunnen doen. De ondersteuning bestaat uit vragen beantwoorden, informatie & advies geven, voorlichting geven, het organiseren van het jaarlijkse mantelzorgcompliment en het Mantelzorg Café en nog tal andere activiteiten.

Samen met Welzijnsorganisatie Impuls uit de gemeente Aa en Hunze is er in de eerste helft van 2024 3 keer een Mantelzorg Café georganiseerd. Hier kwamen 13 mantelzorgers op af. Het doel van de activiteit is om de mantelzorger te horen, samen met elkaar in gesprek te gaan en te kijken hoe we de mantelzorgers eventueel kunnen ondersteunen. Zo is er een keer het spel ‘Bordje vol’ gespeeld. Dit zorgde voor mooie gesprekken. Het maakte duidelijk welke activiteiten of taken energie geven of juist nemen. Ook werden er tips uitgewisseld en hebben we aan de hand van Positieve Gezondheid gekeken hoe het met de deelnemers gaat en wat belangrijk voor ze is.  

Het inzetten van vrijwillige thuishulpen draagt eraan bij dat inwoners van alle leeftijden (langer) kunnen blijven meedoen in de samenleving. De hulpvragen komen binnen bij Andes en dan zoeken we een geschikte vrijwilliger. In de periode januari t/m juni 2024 hadden we 22 intake gesprekken.  12 inwoners zijn vervolgens gekoppeld aan een vrijwilliger. In die periode kregen we er 5 nieuwe vrijwilligers bij.

Onderstaand overzicht geeft een beeld van waar de hulpvragen over gingen. Een hulpvraag kan natuurlijk over meerdere onderwerpen gaan. Het valt op dat er steeds meer jongere mensen (tussen de 30-50 jaar) hulp vragen in verband met eenzaamheid en/of op zoek zijn naar een maatje. 

De ouderenadviseur is het aanspreekpunt voor thuiswonende ouderen in de gemeente. Ze maakt deel uit van netwerken rondom ouderen en zoekt hierin de verbinding. De ouderenadviseur was in de eerste helft van 2024 wekelijks aanwezig in de buurtkamers in Nieuw-Buinen en Valthermond. Ze sloot 9 keer aan bij een Multi Disciplinair Overleg (MDO), 2 keer bij een ouderenoverleg, 2 keer bij een overleg van de Werkgroep Dementievriendelijke Gemeente en 5 keer bij een overleg rondom eenzaamheid bij ouderen. Verder heeft de ouderenadviseur 3 keer een presentatie over Positieve Gezondheid gegeven, 1 keer een presentatie over financiën in samenwerking met een budgetcoach. 2 keer woonde ze een valpreventie training van de gemeente bij. Er zijn voorbereidingen getroffen voor de seniorenmarkt en er is een spelletjesmiddag in de Vrijheidshof Valthermond gestart. Deze heeft inmiddels al 6 keer plaatsgevonden. In totaal waren 47 bewoners aanwezig.