Opstap programma's
De Opstap programma’s zijn erop gericht om ontwikkelingsachterstanden bij jonge kinderen te voorkomen of te verkleinen. Het zijn spelprogramma’s waarbij ouders samen met hun kinderen op een speelse manier leren. De gezinnen krijgen een bewezen effectief programma aangeboden, ondersteund met diverse materialen. Elk kind met een taal- en/of ontwikkelingsachterstand kan worden aangemeld.
Er is een onderverdeling in verschillende categorieën gebaseerd op leeftijden. Zo is ‘Instapje’ een gezinsgericht stimuleringsprogramma gericht op het vergroten van de onderwijskansen van kinderen van 0-2 jaar. ‘Opstapje’ richt zich op kinderen van 2-4 jaar en hun ouders. Beide projecten richten zich op kinderen uit achterstandssituaties. Het doel is om de aansluiting van deze kinderen op de basisschool te verbeteren.
‘Opstap’ richt zich op 4- tot 6-jarige kinderen en hun ouders. Het doel is om de onderwijskansen van deze kinderen te vergroten door de ouders twee jaar lang vijf keer per week activiteiten met hun kinderen uit te laten voeren die de ontwikkeling stimuleren.
Dit wordt ondersteund en begeleid door middel van huisbezoeken en de inzet van vroeg- en voorschoolse educatie (vve) op school. Ouders en verzorgers krijgen op deze manier extra ondersteuning bij de opvoeding en ontwikkeling van hun kinderen en worden zich bewuster van de leerprocessen.
De huisbezoeken vervullen tevens een signalerende functie, doordat de ondersteuners van de Opstapprogramma’s inzicht krijgen in de thuissituatie. Mocht dit leiden tot vervolgondersteuning dan weten de ondersteuners van Opstap de verbindingen te leggen. Veel ouders leggen via de ondersteuners ook nieuwe contacten zoals bij de moedergroepen, koffieochtenden en wandelclubs. Ze worden waar mogelijk meegenomen naar de bibliotheek of het Taalhuis. Er zijn voor de deelnemers geen kosten verbonden aan de Opstapprogramma’s.
Aantallen
In de periode van januari tot en met juni 2024 waren er 90 individuele trajecten binnen de Opstapprogramma’s. Hiervan waren 44 trajecten gericht op de leeftijdscategorie 0-4 jaar, en 46 trajecten op kinderen van 4-6 jaar.
Tabel 1 geeft een overzicht van de individuele Opstaptrajecten.
Tabel 1 Overzicht individuele Opstaptrajecten
| Resultaten | 2023 t/m Q2 | 2024 t/m Q2 |
|---|---|---|
| Aantal individuele trajecten in behandeling | 62 | 90 |
| Aantal opgestart | 16 | 18 |
| Aantal afgesloten | 9 | 26 |
| Gemiddelde doorlooptijd t/m laatste contact | 759 | 348 |
| Gemiddeld aantal contactmomenten in een traject | 24 | 16 |
In vergelijking met de eerste helft van 2023 waren er in 2024 meer trajecten in behandeling. Ook zijn er meer trajecten afgerond en is de gemiddelde doorlooptijd gedaald. Dit heeft te maken met verbetering in de registratie.
Onderstaande tabel 2 laat zien in welke buurten de deelnemers van de Opstaptrajecten wonen. Hieruit blijkt dat de meeste Opstaptrajecten zowel in de eerste helft van 2023 als in de eerste helft van 2024 in Veendam-Sorghvliet en in Veendam-Oude Ae zijn uitgevoerd. In tabel 2 staan ook woonplaatsen buiten de gemeente Veendam. De reden hiervan is dat er kinderen vanuit deze woonplaatsen in Veendam naar school gaan.
Tabel 2 Buurten waar deelnemers aan Opstaptrajecten wonen
| Buurtnaam | Aantal trajecten t/m Q2 2023 | Aantal trajecten t/m Q2 2024 |
|---|---|---|
| Annerveenschekanaal | 1 | 1 |
| Bareveld | 3 | 5 |
| Boven-Wildervank | 6 | 14 |
| Ommelanderwijk | 1 | 1 |
| Stadskanaal Noord | 1 | 1 |
| Veendam en omgeving station | 3 | 1 |
| Veendam-Centrum | 6 | 4 |
| Veendam-industriegebied | 1 | 1 |
| Veendam-Middenweg en omgeving | 0 | 1 |
| Veendam-Oude Ae | 17 | 24 |
| Veendam-Sorghvliet | 21 | 32 |
| Verspreide huizen | 1 | 2 |
| Wildervank | 2 | 5 |
| Wildervanksterdallen | 1 | 2 |
| Zuidwending | 0 | 1 |
In de Opstapprojecten werken we samen met verschillende organisaties, zoals de GGD- Jeugd GezondheidsZorg, de bibliotheek, peuterspeelzalen, deBasis Veendam en scholen. Via kinderopvangorganisatie Kids First in Veendam komen regelmatig aanmeldingen binnen. Ook komen er vanuit de GGD, de basisscholen doorverwijzingen naar de Opstapprogramma’s. Overige doorverwijzingen komen via sociaal werkers en buurtbewoners. Soms betreft het ook gezinnen waar we al eerder betrokken zijn geweest vanwege oudere kinderen.
Groepswerk
We bieden groepswerk aan op de basisscholen. Kinderen uit de groepen 1 en 2, waarvan de gezinnen al bekend zijn bij de individuele Opstapprogramma’s, krijgen in kleine groepjes wekelijks een intensief programma aangeboden dat gericht is op het aanleren van de Nederlandse taal. In 2024 zijn er 75 groepsbijeenkomsten geweest op vier scholen waar Opstap actief is. Deze zijn in totaal 411 keer bezocht door 31 unieke deelnemers.
Speeltuintour
Voor alle kinderen van Opstap(je) en hun gezinnen is er een speeltuintour georganiseerd. Deze tour vond plaats in april, mei en juni 2024. Voor de kinderen was dit een leuke manier om samen buiten te spelen, terwijl ouders de gelegenheid hadden om elkaar te ontmoeten.
De ouders en kinderen die deelnamen aan de speeltuintour hebben aangegeven dat ze hebben genoten van deze activiteit. Zij konden op een laagdrempelige manier deelnemen en de kinderen konden samen spelen in de speeltuinen van Veendam. Er waren mooie ontmoetingen tussen ouders die normaal gesproken weinig andere ouders ontmoeten. Veel kinderen die betrokken zijn bij Opstap waren aanwezig en hebben ervaren hoe het is om samen buiten te spelen, iets wat voor deze kinderen niet altijd vanzelfsprekend is.
“Ik vond het superleuk om met zoveel kinderen samen buiten te spelen! Wanneer is de volgende keer?”