
Inleiding
Het begrip leefbaarheid gaat over de aantrekkelijkheid van een gebied of gemeenschap om er te wonen, leven, sporten, elkaar te ontmoeten, te spelen, elkaar hulp te vragen en meer (Movisie.nl). Belangrijke thema's zijn de fysieke omgeving, de sociale omgeving en veiligheid. Sociaal Werk Oldambt (hierna SWO genoemd) levert als welzijnsorganisatie ook een bijdrage aan de leefbaarheid en het versterken hiervan in de gemeente Oldambt. Ze probeert de betrokkenheid van inwoners in de wijken en dorpen te vergroten, onder andere door inwonersinitiatieven en dorps- en wijkorganisaties te ondersteunen en de relaties daarmee te versterken. Dit maakt het ook mogelijk om kansen voor verbinding te verkennen en te faciliteren. Het draagt bij aan het vervullen van de spilfunctie van SWO zowel binnen de gemeente, alsmede de spilfunctie van dorps- en wijkorganisaties binnen de dorpen en wijken. Initiatieven van inwoners om met elkaar te bouwen aan samenwerken en samenleven worden indien mogelijk door SWO ondersteund, waardoor (meer) sociale netwerken ontstaan. Hierdoor kan meer worden ingezet op de sociale netwerken van de inwoners zelf om de eigen kracht en zelfredzaamheid van inwoners te versterken. Daarnaast streven buurtwerkers ernaar om te weten wat er in de buurten en wijken speelt zodat ze tijdig maatschappelijke oorzaken van problemen kunnen signaleren en er meer ruimte is voor preventie.
Collectieve ondersteuning
Omdat het bij leefbaarheid veelal gaat om het grotere geheel, namelijk de fysieke en sociale omgeving waarbij je betrokken bent, zet SWO omtrent dit thema met name in op collectieve dienstverlening. Er wordt daarbij onderscheid gemaakt tussen vijf vormen van collectieve ondersteuning, namelijk:
1. Open groep met inloop: hier kunnen inwoners zonder aanmelding binnenlopen om mee te doen of een kijkje te nemen. Voorbeelden hiervan uit het derde kwartaal zijn het repair café en inloophuis De Koffieleut. Het inloophuis is bedoeld voor ontmoeting, afleiding, ontspanning en een goed gesprek voor wie dit nodig heeft. In het repair café zetten vrijwilligers zich in voor het samen repareren van kapotte spullen en het adviseren bij problemen met spullen. Door inwoners aan te moedigen deel te nemen aan dergelijke initiatieven dragen we bij aan het versterken van de talenten en vaardigheden van inwoners.
2. Open groep eenmalig: dit zijn collectieve activiteiten en events die eenmalig plaatsvinden, zoals bijvoorbeeld een opruimactie in een buurt of wijk. Op deze manier worden bijvoorbeeld inwoners, groepen en samenlevingsverbanden uitgedaagd om deel te nemen aan culturele en sociale projecten/activiteiten.
3. Gesloten groep: dit zijn (kleinschalige) groepen waarvoor je van tevoren (in overleg) aangemeld moet zijn wanneer je dit wilt bijwonen en die voor een specifieke doelgroep bedoeld zijn. Voorbeelden hiervan uit het derde kwartaal zijn bijvoorbeeld de gymnastiekgroep of volksdansgroep uit Winschoten. SWO ondersteunt activiteiten op het gebied van cultuur, vrije tijd, vrijwilligerswerk en sport.
4. Ondersteuning zelforganisatie: het ondersteunen van lokale collectieve initiatieven, zoals bijvoorbeeld de dorpsbelangen verenigingen uit de verschillende dorpen in de gemeente Oldambt. Dit draagt bij aan netwerkvorming en -versterking, en de zichtbaarheid van SWO in de dorpen en wijken binnen de gemeente. Ook ondersteunt SWO op die manier de spilfunctie van dorps- en wijkorganisaties.
5. Deelname aan (professionele) netwerkoverleggen: betrokken zijn bij lokale of regionale netwerken en samenwerkingsverbanden, zoals bijvoorbeeld de gebiedsgerichte aanpak in Bad Nieuweschans. Met het oog op de toekomst zijn er te weinig woningen beschikbaar voor de huidige jeugd. Door bij dergelijke netwerken aan te sluiten kan SWO onder meer bijdragen aan het signaleren van maatschappelijke problemen en het ondersteunen van dorpen en wijken bij complexe leefbaarheidsvraagstukken.
Hieronder volgt een overzicht van deze categorieën van collectieve ondersteuning op het gebied van het versterken van de leefbaarheid, zoals die in het derde kwartaal van 2023 aan de inwoners is verleend.
Collectieve ondersteuning gericht op leefbaarheid
| Type collectieve ondersteuning | Aantal collectieve activiteiten | Aantal bijeenkomsten | Aantal deelnemers |
| Open groep met inloop | 7 | 13 | 222 |
| Open groep eenmalig | 0 | 0 | 0 |
| Gesloten groep | 5 | 20 | 73 |
| Ondersteuning zelforganisatie | 5 | 14 | 158 |
| Deelname aan (professionele) netwerkoverleggen | 1 | 2 | 0 |
| Totaal | 18 | 49 | 453 |
Vergelijking kwartalen
De tabel hieronder laat het aantal activiteiten, bijeenkomsten en deelnemers zien in de eerste twee kwartalen (Q1 en Q2) van 2023 in vergelijking met de cijfers van het derde kwartaal (Q3). Hieruit blijkt een toename van inzet in het tweede kwartaal ten opzichte van het eerste kwartaal en een afname in het derde kwartaal. Dit laatste kan verklaard worden door de zomervakantie, waardoor bepaalde vormen van collectieve ondersteuning tijdelijk stil lagen en er minder mankracht beschikbaar was.
| Kwartaal | Aantal activiteiten | Aantal bijeenkomsten | Aantal deelnemers |
| Q1 | 18 | 106 | 526 |
| Q2 | 20 | 71 | 757 |
| Q3 | 18 | 49 | 453 |