02 Collectieve activiteiten

Dit hoofdstuk gaat in op de collectieve dienstverlening in de periode januari t/m juni zoals geboden door deBasis. Verschillende collectieve activiteiten worden uitgelicht om op die manier de diversiteit van de collectieve ondersteuning van deBasis en diverse relevante ontwikkelingen in beeld te brengen. 

Oudere inwoners van Veendam blijven langer thuis wonen. Naarmate de leeftijd vordert krijgen zij vaak te maken met gezondheidsproblemen en afnemende zelfredzaamheid. Vanuit deBasis hebben we ons actief ingezet ten behoeve van een duurzaam aanbod voor ouderen en inwoners met dementie. Ons bestaande aanbod, waaronder bewegen voor ouderen, ontmoeting en aanpak ter vermindering van eenzaamheid maken hier onderdeel van uit. Er wordt gewerkt met vrijwilligers, ervaringsdeskundigen en ervaren medewerkers. Als gevolg van de brede inzet en ondersteuning en hieraan gerelateerd netwerk zijn we op de hoogte van wat er leeft in de gemeente Veendam en hebben we goede contacten met ondernemers, zorgaanbieders, vrijwilligers, wijk en buurtcentra, huisartsen, mantelzorgers en mantelzorg organisaties. Vanuit deBasis nemen we op allerlei manieren deel aan bestaande overleggen en andere samenwerkingsverbanden. 

Dagvoorziening

deBasis heeft een dagvoorziening waar dagprogramma’s worden aangeboden voor inwoners die zelfstandig thuis wonen, maar één of meerdere dagdelen per week extra ondersteuning of begeleiding nodig hebben. De dagvoorziening maakt het mogelijk om langer zelfstandig thuis te wonen en ontlasten de mantelzorgers in hun dagelijkse zorg. Het draagt bij aan een zinvolle en passende invulling van de dag. De dagvoorziening biedt 3 dagen per week een dagprogramma met een vaste structuur aan. In de eerste helft van 2023 zijn er 79 dagprogramma’s aangeboden, voor een groep van maximaal 15 deelnemers. In totaal waren er 750 (niet unieke) inschrijvingen voor de dagvoorziening. De activiteiten worden per maand vastgesteld en rouleren. Voorbeelden van activiteiten zijn: spelletjes, knutselen, quizzen, bewegingsspelen, bloemschikken, uitstapjes, bakken en muzikale activiteiten. Ook wordt er met de inwoners Sinterklaas, Kerst en Pasen gevierd, waarbij veel aandacht is voor tradities. Inmiddels is het traditie geworden dat alle deelnemers, vrijwilligers en medewerkers tijdens het Sinterklaasfeest op persoonlijke en ludieke wijze in het zonnetje gezet worden. Daarnaast wordt er één keer per maand gezamenlijk gekookt.

Overzicht collectieve activiteiten voor ouderen

Daarnaast worden bij deBasis veel andere collectieve activiteiten georganiseerd die ook passend zijn voor de doelgroep ouderen. Zo is er bijvoorbeeld de Inloop. Dit is een ontmoetingsplek waar mensen welkom zijn voor bijvoorbeeld een kopje koffie of thee, een praatje, het lezen van de krant of om een spelletje te doen. Ook worden er af en toe activiteiten georganiseerd. Hieronder volgt een overzicht met diverse collectieve activiteiten die geschikt zijn voor de doelgroep ouderen, en die in de eerste helft van 2023 door deBasis aangeboden en/of ondersteund zijn. 

Ontwikkelingen

Samen met lokale bedrijven, verenigingen en bestaande initiatieven is deBasis ook bezig met het creëren van een vernieuwend en duurzaam aanbod voor ouderen en dementerenden. Hierbij maken wij gebruik van ons brede netwerk en de kennis binnen deBasis Veendam. Wij kunnen goed verder bouwen op bestaande projecten zoals projecten en aanbod rondom eenzaamheid, koppeling met de jeugd, contacten die er zijn met lokale aanbieders en de samenwerking met de huisartsen.

Uit inventarisatie van het ondersteuningsaanbod kwam naar voren dat er behoefte is aan meer buitenactiviteiten, beweging, creativiteit, uitdaging en bijzondere ontmoetingen.  ‘Actief in het groen’ biedt diverse vormen van ondersteuning waarin al deze elementen zitten. Dit project willen wee verder door ontwikkelen, met hierin tevens aandacht voor mantelzorg, aanpak voor inwoners met psychiatrie, ontmoeting jong en oud, activering  ontwikkeling in het groen, vitale ouderen, kennisdeling en eenzaamheid. 

Vitaal ouder worden

Wij zetten in op vitaal ouder worden en willen de kwaliteiten en vaardigheden van ouderen benutten zodat ze actief mee blijven doen. Zo wil deBasis binnen dit concept een groep inwoners met beginnende dementie een mooie plek bieden in en rondom ‘t Hoeske, waarin ze hun talenten aanspreken en worden geïnspireerd. Tegelijkertijd worden de mantelzorgers enigszins ontlast op de dagen dat hun dierbaren deelnemen aan de activiteiten. Samen gaan we aan de slag op basis van individuele behoeften, met:

• Muziek en dans, zitgymnastiek in ’t Hoeske
• Ontmoeting met dieren, waaronder paardencoaching
• Beleven van de pluktuin/beleeftuin
• Bewegen met de duofiets
• Catering, terras bedienen
• Wandelen op het Veenjagerspad
• Ontmoeting jong en oud

In deze groene omgeving is ontmoeting tussen inwoners meer ongedwongen en laagdrempelig en komen gesprekken makkelijker op gang. Ook jong en oud komt elkaar tegen, bijvoorbeeld op het terras en in de kinderboerderij. Daarnaast zijn er meer ideeën met betrekking tot het samenbrengen van jong en oud, bijvoorbeeld het samen koken met de jeugd en het uitwisselen van recepten tussen deze generaties.

Dit alles draagt bij aan het verminderen van eenzaamheid. We versterken bovendien de verbinding met de werkgroep Eén tegen eenzaamheid. Deze werkgroep zet zich in om blijvend eenzaamheid te agenderen en partijen hierop te activeren. 

Ontmoeting met dieren

Onderstaand een voorbeeld van de betekenis die de ontmoeting met dieren kan hebben voor oudere inwoners.

Naast het vernieuwend aanbod Actief in het groen, hebben we ons tevens gericht op onderzoek en samenwerking. Ons netwerk en de samenwerking met verschillende zorgpartijen, maar ook ketenpartners dragen bij aan een vernieuwend en passend aanbod. In het kader van kennisdeling en elkaar versterken is er contact met de Rijksuniversiteit Groningen, die een onderzoek doet onder inwoners met beginnende dementie. 

Voor kinderen en jongeren die de scheiding van hun ouders meemaken én voor hun ouders, is er KIES. KIES staat voor Kinderen In Een Scheiding. Dat kunnen allerlei scheidingsituaties zijn. De scheiding is kort of al langer geleden. KIES staat ook voor het recht van kinderen en jongeren om voor zichzelf te kiezen. Tenminste voor hun eigen gedachten, gevoelens, wat ze ervaren, wensen en hopen (Bron: www.kiesvoorhetkind.nl).

Het KIES programma is een bewezen effectieve groepsinterventie voor kinderen in de leeftijd van 7 tot en met 12 jaar. Aan de hand van spel, gesprek en creatieve werkvormen wordt het proces van de scheiding van hun ouders/verzorgers doorlopen en leren de kinderen om beter met de situatie en de gevolgen die zij ervaren door de scheiding om te gaan. Het groepsprogramma, geschikt voor 6 tot 8 kinderen, wordt bij voorkeur op school en onder schooltijd aangeboden. Op deze manier is het laagdrempelig en kunnen alle kinderen bereikt worden. Het KIES programma kenmerkt zich door het bieden van een veilige omgeving voor de kinderen, met lotgenoten en onder begeleiding van twee professionele KIES coaches.

In de eerste helft van 2023 is er één KIES programma aangeboden op een basisschool. Hier hebben 7 deelnemers aan meegedaan. De kinderen zitten in verschillende fases van de scheiding van hun ouders. Er hebben 8 bijeenkomsten plaatsgevonden. Binnen het KIES programma lopen wij een tijdje mee met de kinderen. We gaan bijvoorbeeld terug naar het moment dat ze hoorden van de scheiding en dit een feit werd tot hoe het nu is. En we denken met ze mee. Wat heb je nodig? De omstandigheden van de kinderen zijn veranderd maar dat betekent niet dat het niet goed of leuk meer kan zijn.

Zo lopen kinderen er bijvoorbeeld tegenaan dat een van de ouders ergens anders gaat wonen en ze het spannend vinden om daar weer ‘opnieuw te beginnen’ en daar nog geen vriendjes te hebben. 

Op die manier wordt er gewerkt aan het leren vinden van eigen best haalbare oplossingen voor wat ze als moeilijke dingen ervaren. Een eigen plek en ruimte om eens te vertellen en delen wat ze meemaken en welke vragen en zorgen ze ervaren. Het samenzijn met leeftijdgenoten helpt hen daarbij.  

Bij Actief in ’t groen worden activiteiten op maat geboden in een mooie groene omgeving. Het biedt een plek om te ontmoeten, te beleven, te ontspannen, maar ook actief bezig te zijn of bij te dragen rondom ’t Hoeske, bij de manege en/of de kinderboerderij in Borgerswold. Hierbij wordt vanuit deBasis ondersteuning geboden waar nodig. 

Het aanbod is gericht op diverse doelgroepen, van jong tot oud, en biedt ook veel mogelijkheden om individuele begeleiding aan te sluiten bij, of over te laten gaan in ondersteuning in de vorm van collectieve activiteiten. Zo is er een ambulant begeleider die meerdere inwoners als groep ontmoet bij ’t Hoeske in plaats van ze individueel thuis te bezoeken. Naast dat dit efficiënt is, leert de ervaring dat deze groep de inwoners ook de mogelijkheid geeft om elkaar te versterken en te activeren. Ook andere inwoners kunnen eventueel aansluiten, waarbij de ambulant begeleider erop toeziet dat de samenwerking en de interactie binnen de groep positief verlopen. En waar nodig is er ook ruimte voor individuele aandacht. Op deze manier kan ambulante begeleiding, indien mogelijk, plaatsvinden in een collectieve vorm. Aansluiten bij het collectieve aanbod biedt de deelnemers ook de mogelijkheid onderlinge contacten op te bouwen en hun netwerk uit te breiden, waar ze ook weer op terug kunnen vallen indien nodig. Dit draagt bij aan de sociale cohesie en het eventueel verminderen van gevoelens van eenzaamheid en depressie. 

Op de maandag, woensdag en donderdag vinden er activiteiten en ontmoeting plaats rondom ’t Hoeske. Elke dag zijn er gemiddeld 15 personen, dus wekelijks komen er gemiddeld 40 à 50 deelnemers. Dit zijn veelal deelnemers van het Dop, inwoners met een hulpvraag via het voordeurteam, werkconsulenten en inwoners uit de ambulante begeleiding. Samen doen ze mee aan de collectieve activiteiten, variërend van tuinieren, wandelen, klussen, catering, dieren verzorgen en ontmoeting.

Praktijkvoorbeelden

Hieronder zijn een aantal ervaringen opgeschreven die een beeld geven van de impact van een aantal collectieve activiteiten. 

deBasis biedt ondersteuning aan mantelzorgers. Om te voorkomen dat mantelzorgers overbelast raken, of ze te ondersteunen wanneer de zorgtaken leiden tot klachten als stress en vermoeidheid. Medewerkers van de mantelzorgondersteuning kunnen meekijken hoe de zorg vol te houden is en hoe inwoners toch ook tijd voor zichzelf kunnen hebben om op te laden. Onderstaande collectieve activiteiten zijn specifiek gericht op de ondersteuning van mantelzorgers en vonden plaats in de periode januari t/m juni 2023. 

Daarnaast kunnen mantelzorgers, indien gewenst, ook andere vormen van ondersteuning krijgen. Zo nemen er vijf mantelzorgers deel aan activiteiten bij Actief in 't groen. Ze kunnen er hun verhaal kwijt en worden ondersteund. Resultaat is dat ze zich gesterkt voelen, afleiding en meer contact hebben en ervaringen delen. Ze ervaren minder lichamelijke klachten, waardoor tevens de druk op de medische zorg verminderd.

Ook de dagvoorziening voor ouderen, die al eerder in dit hoofdstuk naar voren kwam, kan mantelzorgers even ontlasten in hun dagelijkse zorg, door een dagprogramma te bieden aan thuiswonende inwoners die extra ondersteuning nodig hebben. 

De werkgroep Schoon Heel en Veilig bestaat uit 8 betrokken bewoners van Noord West. Ze zijn de afgelopen jaren geworven via de contacten die de medewerkers van deBasis hebben in Noord West.  De werkgroep werkt samen met Acantus, gemeente Veendam en de cie. Huurzaken aan het verbeteren van de leefbaarheid. Ze komt onder begeleiding van deBasis regelmatig bijeen om plannen te maken, activiteiten voor te bereiden en met elkaar af te stemmen. De leden ruimen maandelijks zwerfvuil op in de wijk, onderhouden op verzoek tuinen van huurders die dat zelf niet meer kunnen. Ze vormen een klankbordgroep voor de gemeente en Acantus als het gaat om herinrichting van de wijk. Zo zijn ze op excursie mee geweest naar voorbeeldprojecten in de stad Groningen en zijn ze voor IVN / Jantje Beton de ingang naar de overige wijkbewoners. Daarnaast helpen de leden bij o.a. Babygoed, ontbijt op basisschool en hebben ze samen een kinderactiviteit georganiseerd in de Paasvakantie. Ook is er eens per maand een creatieve avond in de huiskamer NW aan de Vredenrustlaan.

De werkgroep zet zich in om de wijk schoner, gezonder en veiliger te maken. Zo is er samen met de woonconsulent van Acantus gewerkt aan de zogenaamde Container etiquette. Bewoners zijn er op gewezen wanneer ze de verschillende afvalcontainers aan de weg moeten zetten en melden de werkroepleden actief wanneer ze vervuiling/illegale stort aan treffen in de wijk. Een van de leden beheert het uit te lenen tuingereedschap. 

Onderstaand beeld in de foto's maakt duidelijk wat de impact van de Container etiquette kan zijn. 

Het steunpunt brengt vraag en aanbod rond vrijwilligerswerk in Veendam samen en biedt informatie en advies over onderwerpen zoals vrijwilligersbeleid.

In het kader van de Global Day of Service (24 mei) van de Wellness Pet Company heeft een groep medewerkers zich als vrijwilliger ingezet voor een aantal stichtingen. Vanuit het Steunpunt Vrijwilligerswerk van deBasis in Veendam zijn er organisaties benaderd en klussen verzameld die op die dag opgepakt konden worden door de medewerkerkers van dit bedrijf. Resultaat, het vrijwilligerswerk is weer op de kaart gezet en de organisaties zijn weer in beeld gebracht bij nieuwe mensen. Het was een geslaagde dag die volgend jaar navolging gaat krijgen met nog meer medewerkers.

De vrijwilligers gingen afval opruimen in het park, hout kloven bij een buurthuis, helpen op de kinderboerderij, schuurtjes verven en helpen bij de kledingbank.

Hieronder een tweetal inspirerende ervaringen van de vrijwilligers.

De digicoaches bieden sinds kort een nieuw aanbod en werken aanvullend met alle bestaande initiatieven op het gebied van digitale ondersteuning. Inwoners die ondersteuning nodig hebben om digitaal vaardiger te worden kunnen bij de coaches terecht. Zo kunnen ze helpen bij algemene omgang met de computer, veilig internetten, mobiele apps, online bestellingen, of doorverwijzen naar passend aanbod. Iedere woensdag is er een spreekuur bij deBasis aan het Jan Salwaplein.