Sociaal werk in de praktijk
De verhalen en impact van 2025
3.1.
Een levendige en zorgzame samenleving in dorpen en buurten
Het versterken van de sociale basis vormt een rode draad in ons werk. In al onze werksoorten dragen we direct of indirect, bij aan sterke, veerkrachtige buurten waarin inwoners elkaar weten te vinden, zich gezien voelen en mee kunnen doen. Dat doen we via collectief aanbod en individuele ondersteuning. Het buurtwerk speelt hierin een sleutelrol.
De afgelopen tijd hebben we stap voor stap toegewerkt naar een meer gebiedsgerichte manier van werken. Buurtwerkers zijn inmiddels vaste en herkenbare gezichten geworden in een van de vier gebieden: Annen, Rolde, Gieten en Gasselternijveen. Zij kennen de dorpen en verbinden bewoners, informele netwerken en voorzieningen met elkaar. Ook binnen het buurtmaatschappelijk werk is een eerste beweging gemaakt richting werken op gebiedsniveau. Deze werkwijze gaan we in 2026 verder implementeren zodat de samenhang tussen de verschillende disciplines nog meer wordt versterkt.
Door ontmoeting te stimuleren, initiatieven van inwoners te ondersteunen en vroegtijdig signalen op te vangen, zorgen we voor samenhang en onderlinge betrokkenheid. Dit voorkomt dat kleine problemen groter worden en versterkt het zelforganiserend vermogen van buurten. De impact is leefbare wijken, meer sociale cohesie, minder druk op zwaardere zorg en ondersteuning en inwoners die actief bijdragen aan hun eigen leefomgeving.
De sociale basis versterkt: ons buurtwerk in 2025
In 2025 zagen we dat de behoefte aan ondersteuning, ontmoeting en omzien naar elkaar in de dorpen groeide. We hebben meer ingezet op buurtwerk en dat zien we terug in de cijfers: het afgelopen jaar bezochten 11.076 deelnemers de circa 964 bijeenkomsten van 75 activiteiten die we vanuit het buurtwerk organiseerden of ondersteunden. Een mooie groei ten opzichte van 2024 (58 activiteiten, 800 bijeenkomsten en 6.733 deelnemers). Maar belangrijker dan die cijfers, is wat deze inzet in de praktijk betekent voor de inwoners.
Ik wist niet zo goed wat ik ervan moest verwachten, maar dit heeft me aangenaam verrast en ik voel me meer verbonden nu.
We organiseerden en ondersteunden laagdrempelige ontmoetingsplekken zoals koffieochtenden en huiskamers. Daarnaast stimuleerden we buurtactiviteiten, begeleidden we vrijwilligersinitiatieven (zoals het opzetten van naoberhulp in Rolde, bezoekmaatjes en het dorpsloket) en waren aanwezig bij dorpshuizen, dorpsbelangen en lokale activiteiten.
Vaak is onze rol die van verbinder: we brengen inwoners met elkaar in contact of leggen de link naar andere organisaties. Daarnaast bieden we direct praktische hulp wanneer inwoners vastlopen of wanneer er spanningen in een buurt ontstaan.
Hieronder een paar voorbeelden uitgelicht.
De-escalatie woonoverlast gerenoveerde speeltuin
"Ik voel me echt gezien en gehoord door jullie aanpak en ben blij, ondanks dat ik er erg tegenop zag, dat we deze avonden met de buurt hebben gehad. Het heeft ons dichter bij elkaar gebracht. Wat fijn dat jullie dit doen en ons zo serieus nemen."
Van ontmoeting naar burenhulp
Drie deelnemers van 'De Ontmoeting' stonden spontaan een volle dag klaar om een vierde deelnemer te helpen verhuizen. Een prachtig resultaat: laagdrempelig ontmoeten leidt vanzelf tot waardevolle, praktische hulp en écht omzien naar elkaar!
Meer verbinding in Anloo door de koffieochtenden
"Ook een beetje therapeut"
Vrijwilliger Appie rijdt rond voor ANWB AutoMaatje: “Mijn oor is groter dan mijn auto. Het verhaal dat mensen kwijt kunnen, is veel belangrijker dan de taxidienst.”
Aan tafel over zorg en gezondheid bij RTV Drenthe
Dorpscoördinator Siny: "Door de voortdurende aandacht voor omzien naar elkaar, lijkt dat gewoner te worden."
Al deze inzet leverde veel op. Inwoners vonden elkaar (opnieuw), voelden zich gezien en durfden vragen te stellen. Eenzaamheid nam af, hulpvragen kwamen eerder in beeld en kleine problemen werden opgelost voordat ze groter werden. Vrijwilligers, zoals die in huiskamers of in het bestuur van dorpshuizen/dorpsbelangen, werden versterkt waardoor zij steeds meer zelfstandig, zonder verdere ondersteuning vanuit het buurtwerk, functioneerden.Hierdoor kunnen initiatieven duurzaam doorgroeien. Dit alles heeft bijgedragen aan meer samenhang in dorpen, minder druk op de professionele zorg en een sterker netwerk van betrokken inwoners en organisaties.
Het buurtwerk heeft zo de sociale basis versterkt: door plekken te creëren waar ontmoeting vanzelfsprekend is, door vertrouwen op te bouwen en door inwoners te ondersteunen om er voor elkaar te zijn. Dat maakt buurten veerkrachtiger en zorgt ervoor dat mensen mee kunnen blijven doen, dichtbij huis.
Vrijwillige inzet voor het AdviesLoket
Vanuit het AdviesLoket hebben 2 vrijwilligers in 2025 samen 246 vragen opgepakt. Ze hielpen inwoners vooral bij vragen over de Voorzieningenwijzer, zorgverzekering, Belastingdienst, toeslagen en aanvragen. Met name voor inwoners met een laag inkomen die vastlopen in financiële vragen en zorgen, kan het AdviesLoket echt verschil maken.
In 2025 ontvingen we een gift van €800,- als dank voor het meewerken aan een onderzoek door stichting Nederlandse Schuldhulproute in het kader van actieprogramma “Niemand in de kou/Samen erop vooruit”. Hun missie: ‘Alle mensen met (potentiële) geldzorgen in Nederland vinden, bereiken en leiden naar de best passende hulp’. De gift is bedoeld om het inlooppunt open en bemenst te houden met opgeleide vrijwilligers én om initiatieven te ondersteunen die mensen met geldzorgen opsporen, bereiken en helpen.
Buurtwerker gezondheid
In 2025 is een nieuwe buurtwerker gezondheid gestart.Gezondheid en leefstijl blijken onderwerpen die inwoners aanspreken, vooral wanneer deze dichtbij, praktisch en laagdrempelig worden aangeboden. De eerste periode stond vooral in het teken van kennismaken, netwerken en pionieren. Deze community-gerichte aanpak vraagt om een funderingsfase van ongeveer twee jaar om duurzaam effect te kunnen bereiken.
Wat hebben we gedaan?
De buurtwerker gezondheid organiseerde en ondersteunde diverse activiteiten gericht op preventie en gezonde leefstijl. Zo namen 55 inwoners uit meerdere dorpen deel aan fitheidstesten, waarbij leefstijl- en adviesgesprekken zijn gevoerd. Daarnaast werd voorlichting gegeven in huiskamers en in de opvang voor vluchtelingen. Ook zijn er bijeenkomsten georganiseerd over gezonde voeding en mentale gezondheid. Op deze manier werd gezondheid op een toegankelijke manier bespreekbaar gemaakt.
Wat heeft het opgeleverd?
De inzet leidde tot concrete vervolgstappen: 12 inwoners zijn doorverwezen naar passend sport- en beweegaanbod en één inwoner naar Impuls.
Daarnaast nam de bewustwording toe. De thema-avond over mentale gezondheid trok 52 deelnemers en werd positief beoordeeld. De deelnemers waardeerden vooral de openheid en het gesprek met elkaar.
Met deze nieuwe inzet is in 2025 een basis gelegd voor preventief gezondheidswerk, waarin ontmoeting, bewustwording en samenwerking centraal staan.
Buurtbemiddeling
In 2025 behandelden onze acht vrijwillige buurtbemiddelaars 30 van de 38 binnengekomen meldingen, 2 meer dan in 2024. Met een mooi resultaat: in 63% van de zaken werd het conflict succesvol opgelost.
Opvallend was dat aanmeldingen verspreid over het jaar binnenkwamen, in tegenstelling tot eerdere jaren waarin het vooral de lente en zomer betrof. Er was, in vergelijking met 2024, iets vaker sprake van een complexe zaak door psychosociale problemen (5x) en van een meerpartijenzaak waarbij meer dan 2 huishoudens betrokken zijn (3x).
Ook de aard van de overlast verschuift enigszins. Naast de bekende ruzies over schuttingen of blaffende honden, bemiddelden we opvallend vaker bij ‘nieuwe geluidsbronnen’, zoals ventilatoren en zelfs crypto miners.Ook was er meer dan andere jaren sprake van parkeeroverlast. Een nieuw onderwerp van conflict was wateroverlast.
De drempel om hulp in te schakelen lijkt lager te worden: bijna de helft (46%) van de melders weet ons op eigen initiatief te vinden. Door er vroeg bij te zijn, voorkomen we dat kleine ergernissen grote burenruzies worden. Er ontstaat meer begrip voor elkaars situatie, waardoor spanningen afnemen en het contact tussen buren normaliseert. Door escalatie te voorkomen hoeven de gemeente, Attenta, Volmacht en de politie hier minder op in te zetten. Soms is een eenmalig gesprek al voldoende; bewoners krijgen handvatten om zelf het gesprek met hun buren aan te gaan, waardoor verdere inzet van buurtbemiddelaars niet altijd nodig is. Zo draagt buurtbemiddeling bij aan zelfinzicht, rust, herstel van relaties en leefbaarheid in de wijk.
ANWB AutoMaatje groeit door
In 2025 zijn het aantal ritten, deelnemers en vrijwilligers opnieuw gestegen. Waar het in 2024 om 1.236 ritten, 227 deelnemers en 37 vrijwilligers ging, zien we in 2025 een mooie stijging naar 1.312 ritten, 288 deelnemers en 41 vrijwilligers.
ANWB AutoMaatje is van grote meerwaarde omdat het minder mobiele inwoners in de gemeente helpt om zelfstandiger te blijven en actief deel te blijven nemen aan de samenleving. Naast het bieden van praktisch en laagdrempelig vervoer voor bijvoorbeeld een ziekenhuisbezoek of een kopje koffie, doorbreekt het informele, persoonlijke contact met de vrijwillige chauffeur eenzaamheid. De impact is een meer verbonden en inclusieve gemeente waarin niemand door mobiliteitsproblemen niet mee kan doen.
Mantelzorgondersteuning en ouderenadvies
In 2025 is sterk ingezet op bewustwording onder mantelzorgers en het zichtbaar maken van mantelzorgondersteuning. Door gerichte communicatie nam het aantal geregistreerde mantelzorgers toe en wisten meer inwoners Impuls te vinden. De mantelzorgconsulent was zichtbaar aanwezig bij Multidisciplinaire Overleggen (MDO) van de kernteams Integrale Ouderenzorg, wat zorgde voor korte lijnen, betere samenwerking en meer gerichte doorverwijzingen. Mantelzorgers kregen waardering, ondersteuning en ruimte voor ontmoeting, onder andere via de contactgroepen en het Mantelzorgcafé. Met name de vraag naar deelname aan contactgroepen voor mantelzorgers van mensen met dementie nam toe.
Door middel van individuele gesprekken en respijtvrijwilligers werden mantelzorgers geholpen bij het leren stellen van grenzen, het herverdelen van zorgtaken en ook bij het ruimte houden voor henzelf, wat bijdroeg aan meer rust en het voorkomen van zwaardere ondersteuning. De inzet van één centrale mantelzorgconsulent voor de gemeente biedt overzicht en maakt maatwerk mogelijk, passend bij de behoeften van mantelzorgers.
Uit de praktijk
Soms vragen zorgen en tegenslagen zoveel aandacht, dat mensen het overzicht verliezen. Het is voor inwoners niet altijd duidelijk welke lokale hulp er voorhanden is.
Tijdens een dorpsactiviteit raakte onze dorpsondersteuner in gesprek met een echtpaar. De man heeft dementie en zijn partner stond er in de zorg al een hele tijd nagenoeg alleen voor. Ze vertelde eerlijk over de impact die dit had op haar dagelijkse leven. Door echt even te luisteren en samen de mogelijkheden te verkennen, kwam er weer perspectief.
Na een warme overdracht aan de mantelzorgondersteuner zijn er mooie stappen gezet. De vrouw heeft zich aangesloten bij een contactgroep voor mantelzorgers, wat haar niet alleen herkenning maar ook praktische houvast biedt. Haar man gaat inmiddels twee dagen per week naar de huiskamer. Hij heeft daar het biljarten weer helemaal ontdekt; een oude hobby die merkbaar bijdraagt aan zijn levensplezier en zelfvertrouwen.
Waar hij weer opbloeit, voelt zij steeds meer de last van haar schouders glijden. Dit voorbeeld laat heel mooi zien hoe we vanuit het sociaal werk inwoners begeleiden naar de juiste ondersteuning. Door samen te kijken naar wat wél kan, zien we inwoners en talenten opnieuw opbloeien en groeit het welzijn – voor zowel de mantelzorger als degene die zorg ontvangt.
Welzijn op Recept
In 2025 zijn 26 inwoners gestart met Welzijn op Recept, waarvan 22 trajecten binnen het jaar zijn afgerond. Het ging vooral om inwoners met vragen rond geestelijke gezondheid, het missen van sociale contacten of moeite met meedoen in het dagelijks leven.
De welzijnscoach ging samen met inwoners op zoek naar wat hen kan helpen om weer grip te krijgen op de dag. Dat begon vaak klein: weer ergens naartoe gaan, iemand ontmoeten of structuur aanbrengen. Denk aan aansluiting bij een huiskamer, een fietsclub of rouwgroep of het inzetten van praktische ondersteuning. Steeds werd gekeken wat past bij de inwoner en de eigen leefomgeving, in nauwe samenwerking met huisartsen en Attenta waar nodig.
Deze aanpak leverde merkbaar effect op. Inwoners kregen meer rust, structuur en contact, waardoor de ondersteuning vaak tijdelijk kon blijven. Zo begeleidden we een inwoner die na het overlijden van haar partner de structuur in haar leven kwijt was. Door samen overzicht te creëren, ontstond ruimte voor haar rouwproces en kon zij weer verder.
Door middel van Welzijn op Recept hebben we in 2025 inwoners bereikt die anders niet of pas later in beeld zouden zijn gekomen. Met de uitbreiding van uren in 2026 ontstaat ruimte om deze vorm van ondersteuning verder te versterken en duurzaam in te zetten.
Inzet de Biester
2025 was een waardevol jaar voor de samenwerking tussen Impuls en de Biester. De buurtwerkers waren een vertrouwd gezicht voor zowel bewoners als medewerkers en werkten samen met een kleine, betrokken groep vrijwilligers.De wekelijkse vrouwenactiviteit trok circa 15 vrouwen en de 91 naschoolse activiteiten voor kinderen werden door zo’n 35 kinderen bezocht en boden ruimte voor ontmoeting en ontspanning. Ook bezochten de mannelijke bewoners samen met een vrijwilliger musea in de regio. Een bijzonder moment was de start van de moestuin in het voorjaar: door gezamenlijke inzet van een vrijwilliger en bewoner leverde dit een mooie oogst op. In 2026 wordt verder gewerkt aan dit initiatief en willen we meer bewoners betrekken.
“Door de kinderactiviteit kon mijn dochter al Nederlands voordat ze naar school ging. Na 4 maanden in de AZC school gaat ze nu al naar de Nederlandse school in Gieten.” - Een moeder
Het Integratie Café
Het Integratie Café in Gieten heeft op 31 november haar laatste bijeenkomst van het jaar afgesloten met een gezellige en succesvolle ochtend waarbij 50 deelnemers aanwezig waren. Een aantal inwoners gaven aan graag als vrijwilliger te willen bijdragen aan het Integratie Café. Het café, dat nieuwkomers en inwoners van Gieten met elkaar in contact brengt, heeft in 2025 9 bijeenkomsten georganiseerd waar in totaal 192 deelnemers bij aanwezig waren.
3.2. Iedereen kan meedoen en zelfstandig functioneren naar vermogen
Waar het buurtwerk veelal op directe en collectieve wijze bijdraagt aan het versterken van veerkrachtige dorpen en buurten en daarmee de sociale basis, doet maatschappelijk werk dat vaker indirect en via individuen.Waar buurtwerk direct bouwt aan de sociale basis, is het de rol van maatschappelijk werk om de inwoners te versterken zodat zij (weer) onderdeel kunnen zijn van die sociale basis. Dit zorgt ervoor dat mensen in hun buurt kunnen blijven functioneren.
Buurtmaatschappelijk werk
In 2025 begeleidde het buurtmaatschappelijk werk 178 individuele trajecten. Dat is een lichte daling ten opzichte van 2024(213), maar vergelijkbaar met 2023. Deze afname past bij een stabilisatie na het eerdere project ‘schuifjes dicht’ dat tijdelijk zorgde voor meer doorverwijzingen. Tegelijkertijd zagen we deels een verschuiving: inwoners werden vaker ondersteund door een ervaringsdeskundige of via een collectief aanbod, zoals de ontmoeting rondom rouw. Het aantal leun- en steuntrajecten nam licht toe naar 21 (18 in 2024).
De meest voorkomende hulpvragen hadden betrekking op geestelijke gezondheid, gevolgd door financiën, huiselijke relaties, huisvesting en werk & opleiding. Veel vragen bleken samen te hangen met zingeving, rouw, scheiding, eenzaamheid en langdurige ziekte. We zagen daarnaast dat mantelzorgers steeds vaker overbelast raken en behoefte hebben aan overzicht, perspectief en ademruimte.
De hulpvragen werden wat complexer en intensiever. Inwoners hebben vaker te maken met meerdere levensgebeurtenissen tegelijk, zoals ziekte, verlies, relatieproblemen en financiële onzekerheid. Opvallend was dat we in 2025 voor het eerst meerdere cliënten begeleidden in de laatste levensfase. Dat bracht nieuwe vragen met zich mee over afscheid, nalatenschap en het achterlaten van naasten. Ook signaleren we meer existentiële vragen bij zowel ouderen als mensen van middelbare leeftijd: is dit het leven dat ik wil leiden?
We investeerden actief in samenwerking: met huisartsen, Praktijkondersteuner Huisartsenzorg (POH), Veilig Thuis, OGGZ, scholen en andere ketenpartners. Buurtmaatschappelijk werkers sloten aan bij multidisciplinaire overleggen om mee te denken en af te stemmen, zodat inwoners de juiste ondersteuning kregen. Ook maakten we vaker gebruik van een ervaringsdeskundige; in 20 trajecten speelde deze inzet een belangrijke rol.
Tegelijkertijd zagen we dat de samenwerking met verwijzers veranderde. Hoewel het totaal aantal verwijzingen wat afnam, nam het aantal verwijzingen via huisartsen en POH juist toe. Dit hangt samen met de intensievere samenwerking en de toenemende druk op de eerstelijnszorg. De samenwerking met Attenta is goed, maar het helder communiceren over ons werk vraagt blijvend aandacht: buurtmaatschappelijk werk is niet alleen kortdurend, maar biedt maatwerk zolang dat nodig is.
Wat heeft het opgeleverd?
We luisterden, normaliseerden waar mogelijk en zochten samen naar oplossingen. Hierdoor voelden inwoners zich gehoord en gezien. Zelfs als problemen niet direct oplosbaar zijn, ontstaat er vaak rust en perspectief. Mantelzorgers ervaren weer ademruimte en durven hulp te vragen, terwijl deelnemers in onze steungroepen herkenning vinden zodat hun verdriet draaglijker wordt. Juist deze kleine, wezenlijke stappen – weer aansluiting vinden in de wijk of merken dat je het niet alleen hoeft te doen – vergroten de veerkracht en voorkomen zwaardere zorg. Onze nabijheid en maatwerk maakt dagelijks een blijvend verschil.
Nieuwe trainingen
Eind 2025 hebben we voor het eerst het Inner Strength Program aangeboden aan 6 bewoners van Papenvoort. In vijf sessies hebben de deelnemers, onder begeleiding van een tolk, gewerkt aan het versterken van hun veerkracht, zelfvertrouwen en emotionele balans. De groepstraining, waarvan de effectiviteit wetenschappelijk bewezen is, werd positief ontvangen en wordt in 2026 opnieuw aangeboden.
Ook is in 2025 twee keer de training Opvoeden met vertrouwen gegeven. Deze training is bedoeld voor ouders met kinderen vanaf 4 jaar waarbij het gedrag van de kinderen de onderlinge relaties in het gezin en de sfeer in huis negatief beïnvloed. 11 paar ouders leerden hoe ze kunnen opvoeden vanuit gezag in plaats van macht en hoe ze hierbij hun netwerk kunnen inzetten.
Inzet ervaringsdeskundigheid
In 2025 heeft de inzet van ervaringsdeskundigheid in 20 trajecten merkbaar bijgedragen aan betere en meer toegankelijke ondersteuning. Door herkenning, erkenning en het delen van ervaringen voelen inwoners zich gezien en begrepen. Dit verlaagt de drempel om hulp te accepteren, ook voor mensen die zorg vaak mijden. Dit versterkt het vertrouwen, vergroot het zelfvertrouwen en helpt inwoners eerder passende ondersteuning te vinden.
Daarnaast wordt, in samenwerking met de ervaringsdeskundige, tweewekelijks De Ontmoeting georganiseerd voor inwoners van 30 tot 65 jaar die te maken hebben met uiteenlopende mentale, lichamelijke en sociale vraagstukken. In een veilige groepssetting ervaren zij minder eenzaamheid en meer ruimte om hun verhaal te delen. Vroege signalering tijdens deze bijeenkomsten draagt bij aan tijdige ondersteuning.
Vrijwilligerswerk en het VIP!
Vrijwilligers zijn onmisbaar voor onze gemeente. Zij zorgen voor ontmoeting, ondersteuning en samenhang in buurten en organisaties. Vanuit het Vrijwilligers Informatie Punt (VIP!) ondersteunen en waarderen wij deze inzet, zodat vrijwilligerswerk aantrekkelijk en haalbaar blijft.
We begeleiden zowel vrijwilligers als organisaties. In 2025 zijn 58 inwoners door het VIP! bemiddeld naar vrijwilligerswerk, zowel binnen onze eigen organisatie als bij andere organisaties in de gemeente.
We hebben veel aandacht voor waardering. Met de campagne ‘Vrijwilligers zijn Goud Waard’ en een feestelijke eindejaarsbijeenkomst hebben we vrijwilligers in het zonnetje gezet. Tijdens deze informele avond kwamen 105 vrijwilligers van Impuls samen voor ontmoeting en waardering, wat door hen als zeer positief werd ervaren.
Daarnaast investeerde het VIP in deskundigheid en samenwerking. We organiseerden trainingen voor vrijwilligers, zoals EHBO light, Positieve Gezondheid en werken met statushouders en bereikten hiermee ongeveer 90 vrijwilligers. Ook volgden tien organisaties een cursus succesvol vrijwilligers werven, waarna zij nieuwe vrijwilligers konden verwelkomen. Tijdens NLdoet 2025 zetten bijna 200 leerlingen van het Dr. Nassau College zich in voor organisaties in de gemeente.
Met deze inzet draagt het VIP bij aan sterke vrijwilligers, goed toegeruste organisaties en een betrokken gemeenschap.
“Iedereen zou deze training moeten volgen.”
Voorkomen en bestrijden van armoede
Met budgetcoaching ondersteunen we inwoners om weer grip te krijgen op hun geldzaken en toe te werken naar zelfstandigheid. Vaak melden mensen zich wanneer de financiële stress zo hoog is dat overzicht ontbreekt. Door samen stap voor stap te kijken naar inkomsten, uitgaven en mogelijkheden ontstaat er rust, ruimte om keuzes te maken en vertrouwen in de toekomst.
In 2025 ondersteunden onze budgetcoaches 74 inwoners in een financieel traject (in 2024 waren dat er 52). Deze toename laat zien hoe groot de behoefte is. Financiële problemen staan zelden op zichzelf; ze raken vaak aan gezondheid, werk en welzijn. Als er sprake is van financiële problemen zien we ook vaak dat er andere problematiek speelt, zoals een verslaving, psychische klachten of ziekte. De complexiteit maakt dat een integrale aanpak en effectieve samenwerking met andere organisaties en partijen zoals Humanitas, VNN, huisartsen, de GKB, Schuldhulpmaatje en WPDA van groot belang is. Samen zorgen we voor duurzame oplossingen en meer bestaanszekerheid voor inwoners.
Een mooi voorbeeld is een jonge inwoner die vastliep door financiële zorgen in combinatie met school, werk en eerdere burn-outs. Door tijdelijke inkomensondersteuning, begeleiding naar passend werk en het creëren van overzicht, keerde de rust terug. De inwoner werd financieel zelfstandig en rondde uiteindelijk ook de opleiding af.
Naast de individuele ondersteuning zijn er in 2025 9 collectieve trainingen en voorlichtingen gegeven over omgaan met geld en veilig online bankieren. Met deze bijeenkomsten versterken we inwoners in hun eigen kracht.Door praktische tips, herkenbare voorbeelden en het samen bespreken van situaties voelen inwoners zich zekerder in het omgaan met frauduleuze appjes, mailtjes en onbekenden aan de deur. Ze ervaren meer rust en zelfvertrouwen bij online bankieren en internetten. Ook het onderlinge gesprek is waardevol: deelnemers wisselen tips uit, leren van elkaars ervaringen en merken dat schaamte niet nodig is – het kan iedereen overkomen. Juist die openheid en het gevoel van samen sterker staan, maakt de meerwaarde van deze bijeenkomsten zichtbaar.
Maatschappelijke Begeleiding van Statushouders
Stel je voor dat je alles moet achterlaten en in een volstrekt onbekende gemeente opnieuw moet beginnen. Om deze 'nieuwe' inwoners te ondersteunen en bij te dragen aan hun zelfredzaamheid, bieden wij anderhalf jaar lang Maatschappelijke Begeleiding. We helpen bij de praktische start, zoals het organiseren van alle documenten, het kopen/verzamelen van meubels en het vinden van een huisarts en maken hen via het Participatieverklaringstraject(PVT) vertrouwd met de Nederlandse kernwaarden. In 2025 hebben 26 deelnemers het PVT gehaald. Samen met 14 betrokken vrijwilligers begeleidden we in 2025 maar liefst 47 statushouders naar meer zelfredzaamheid; een stijging ten opzichte van de 33 trajecten in 2024. Het uiteindelijke doel is dat zij na dit traject zelfstandig hun weg kunnen vinden, waarbij onze reguliere dienstverlening altijd beschikbaar blijft.
Echt integreren gebeurt niet alleen op basis van de theorie, maar voornamelijk ook door elkaar te ontmoeten. Daarom organiseerden we in 2025 veel activiteiten die statushouders en inwoners met elkaar verbonden. We organiseerden het goed bezochte Integratie Café (192 deelnemers), leerzame uitstapjes naar een openluchtmuseum en molen, een Food Fair in Annen waar de zelfgemaakte hapjes van 10 statushouders in een mum van tijd uitverkocht waren, een bijeenkomst met 30 vrouwen over ‘Opvoeden in een andere cultuur’ en kookworkshops waar statushouders lokale inwoners hun gerechten leerden koken. Bijzonder was ook de bijdrage aan de viering van '80 jaar bevrijding' in Gieten, waar 3 statushouders aan scholieren vertelden wat leven in vrijheid voor hen betekent.
Financiële educatie statushouders
Financiële educatie maakt onderdeel uit van de Maatschappelijke Begeleiding van Statushouders. Na zes maanden budgetbeheer worden zij zelf verantwoordelijk voor hun geldzaken en krijgen zij ondersteuning van Impuls om deze stap goed te maken. De begeleiding duurt ongeveer een jaar en is gericht op zelfredzaamheid. Daarna kunnen statushouders, net als andere inwoners, terecht bij het AdviesLoket. In 2025 zijn 11 gezinnen in onze gemeente ondersteund.
Z-route
Voor de statushouders waarvan wordt verwacht dat zij veel moeite zullen hebben met het leren van de Nederlandse taal, bijvoorbeeld omdat zij in het land van herkomst weinig scholing hebben gehad, verzorgt Impuls de Z-route. Dit is een traject waarin de statushouders, naast taallessen, de taal vooral in de praktijk leren door actief mee te doen in de samenleving. In 2025 begeleidden we 25 van deze intensieve maatwerktrajecten waarbij de statushouders 800 uur moeten deelnemen aan participatieactiviteiten, zoals vrijwilligerswerk of deelnemen aan het Integratie Café. In onze plattelandsgemeente is het vinden van een passende plek soms best een puzzel, mede door reisafstanden, gebrek aan vervoer en onbekendheid bij organisaties. Om de drempel te verlagen hebben we een training georganiseerd voor lokale bedrijven en organisaties over het werken met statushouders. Ook merken we dat het belangrijk is om de statushouders voor te bereiden op de Nederlandse werkcultuur en verwachtingen in de samenleving. In 2026 willen we hier opnieuw meer aandacht aan geven. In 2025 konden we twee trajecten succesvol afsluiten, waarvan één deelnemer zelfs direct is doorgestroomd naar een betaalde baan! Een mooi succesvoorbeeld dat precies laat zien waarom we dit doen: samen werken aan een zelfstandige toekomst.
Zelfs als het leren van de taal door laaggeletterdheid soms lastig is, is de winst van deze groep enorm. Het is een vertrouwde plek waar vrouwen hun huis uit komen en vriendschappen sluiten. Ze leren niet alleen de taal, maar worden minder afhankelijk, bouwen een netwerk op en leren zich ook thuis voelen in onze cultuur.
Sociale activering
Voor inwoners die wat verder van de arbeidsmarkt af staan, bieden we samen met de gemeente en het WPDA trajecten voor sociale activering. In 2025 hebben we 10 inwoners hier persoonlijk bij begeleid. Omdat je pas stappen kunt zetten als er rust is, besteden we altijd eerst aandacht aan een stabiele basis, zoals financiële rust of taalvaardigheid. Vanuit dat fundament werken we stap voor stap toe naar actieve deelname aan de maatschappij. Inwoners ervaren weer hoe fijn het is om mee te doen.
3.3. Kinderen kunnen zich optimaal ontwikkelen
Via gezinscoaching, school- en jeugdmaatschappelijk werk en het jongerenwerk zijn we dichtbij en toegankelijk. Gewoon in de vertrouwde leefomgeving van kinderen (0 tot 18 jaar) en hun gezinnen. Door goed op te letten en écht aanwezig te zijn, voorkomen we dat kleine zorgen over het opgroeien uitgroeien tot zwaardere problemen. We trekken daarin nauw samen op met het onderwijs, Icare en de GGD.
Gezinscoach
In 2025 ondersteunde de gezinscoach 50 trajecten met gezinnen die vastliepen in opvoeding en gezinsdynamiek, vaak in situaties van (dreigende) echtscheiding, onzekerheid over opvoeden en zorgen rondom gedrag van kinderen. Door laagdrempelig aan te sluiten, met aandacht voor wat wél werkt en door ouders te versterken in hun rol, ontstond meer rust, vertrouwen en duidelijkheid binnen gezinnen. Vroegtijdige signalering en samenwerking met partners maakten het mogelijk om tijdig passende ondersteuning te bieden en zwaardere zorg te voorkomen. Gezinscoaching is effectief vanwege de brede blik, de systemische aanpak en het samen optrekken met ouders en hun netwerk, met het kind steeds centraal.
Tegelijkertijd zien we dat hulpvragen complexer worden, met name bij scheidingsproblematiek waar opvoedvragen vaak samenhangen met spanningen tussen ouders. Dit vraagt om zorgvuldige afstemming, duidelijke kaders en het tijdig bepalen wanneer opschaling nodig is. Een belangrijk leerpunt is het blijven investeren in preventie, gezamenlijke reflectie en heldere samenwerking met de gemeente, zodat we voor gezinnen blijven doen wat nodig is.
Gezinscoaching in de praktijk
Een gezin met drie kinderen meldde zich vanwege veel strijd en onrust thuis. Ouders voelden zich vooral politieagent, zaten niet op één lijn in hun aanpak en ervaarden weinig rust door werk en andere verplichtingen. De bedtijden liepen dagelijks uit op conflicten en frustratie.
De gezinscoach werkte met ouders aan bewustwording van hun eigen reacties, het versterken van hun onderlinge samenwerking en het herstellen van de relatie met hun kinderen. Er werd ingezet op meer emotionele beschikbaarheid, duidelijke keuzes in wat écht belangrijk is en een concreet plan voor de bedtijdroutine. Later volgde deelname aan de oudertraining Opvoeden met Vertrouwen, waar ouders herkenning en steun vonden bij anderen.
De impact was zichtbaar in kleine, maar betekenisvolle veranderingen: minder escalaties, meer rust in huis en meer verbinding tussen ouders en kinderen. Het avondritueel werd weer een moment van contact in plaats van strijd. Ouders kregen vertrouwen terug in hun eigen rol en ervaarden dat zij zelf invloed hebben op de sfeer in huis. Deze casus laat zien dat gezinscoaching werkt doordat we naast ouders staan, hun kracht versterken en met haalbare stappen duurzame verandering mogelijk maken.
Jeugd- en schoolmaatschappelijk werk
We zijn een steeds vertrouwder gezicht op scholen, en dat werpt zijn vruchten af. Door simpelweg aan te sluiten bij leerkrachten en ouderavonden, koffieochtenden te organiseren en online zichtbaar te zijn, weten ouders en kinderen ons goed te vinden als er hulpvragen zijn.
In de praktijk zien we dat de belevingswereld van kinderen verandert. Ze ervaren vaker prestatiedruk, faalangst en hebben moeite met concentreren. Daarnaast merken we dat de vragen complexer worden: wat op school speelt, hangt vaak samen met spanningen thuis, zoals een scheiding, of met sociaal-emotionele uitdagingen. De uitdaging voor ons is om, ondanks deze complexiteit, de verwachtingen realistisch te houden en binnen onze korte, preventieve aanpak dát te doen wat op dat moment nodig is.
Dat we hierin succesvol zijn, blijkt uit de groei die we in 2025 hebben doorgemaakt:
Individuele steun: We begeleidden 185 individuele- en leun- en steuntrajecten (een flinke stijging ten opzichte van de 129 in 2024).
Samen leren en groeien: We bereikten maar liefst 338 kinderen/ouders via onze groepstrainingen (in 2024 waren dit er 56).
Toen we zagen dat concentratieproblemen toenamen, hebben we de training Mindful Kids ontwikkeld om kinderen te helpen ontspannen en in het 'hier en nu' te blijven. De kinderen zelf gaven de training maar liefst een 8,5!
Uit de praktijk: Samen een vangnet vormen
Afgelopen jaar begeleidden we een leerling die zich steeds meer terugtrok en erg somber was, mede door eerdere ingrijpende ervaringen thuis. Het vertrouwen in volwassenen was ver te zoeken en school maakte zich grote zorgen. Door op school een veilige, laagdrempelige plek te bieden zonder oordeel, wisten we het vertrouwen stap voor stap op te bouwen. We hielpen de leerling om gevoelens weer te uiten en verbonden school, thuis én de praktijkondersteuner van de huisarts (POH) aan elkaar. Door de lijntjes zo kort te houden, ontstond er weer openheid en rust. Dit illustreert precies de kern van ons werk: door nabijheid en goede samenwerking voorkomen we dat een kind vastloopt, en zorgen we dat de juiste hulp tijdig op de juiste plek is.
Jongerenwerk
Jongerenwerk draait in de kern vaak om vertrouwen en écht luisteren. Een kort gesprekje helpt vaak al om onzekerheden – zoals de spannende stap naar de middelbare school – weg te nemen. In 2025 brachten we jongeren samen op veilige, fijne plekken waar ze elkaar en het jongerenwerk konden ontmoeten en hun talenten konden ontdekken. We organiseerden een fantastisch jongerenfestival voor 125 jongeren (met o.a. aandacht voor mentale gezondheid met rapper Daisz, een escaperoom en boksen), brachten met project 'De Click' kunst en cultuur naar de gemeente en zagen de jeugdsoos in Gieten weer opbloeien. Ook bij de noodopvang in Papenvoort boden we met 23 zomeractiviteiten een creatieve en sportieve uitlaatklep.
Daarnaast waren we te vinden op de middelbare school. We gaven een weerbaarheidstraining ('Boost yourself') voor de brugklassen over grenzen aangeven en social media. Naar aanleiding van signalen van onrust op school hebben we met verschillende partijen, zoals wijkagenten, de beleidsadviseur Jeugd, VNN en het jongerenwerk bij elkaar gezeten om te kijken wat we in de samenwerking kunnen doen voor een veiliger klimaat.
Speciale aandacht was er voor de vaak onzichtbare jonge mantelzorgers. We maakten samen met jongeren en de jongerenwerkers van Aa en Hunze en Neie Naober een indrukwekkende film voor meer bewustwording en organiseerden een ontspannen uitje. "Fijn om met mensen te praten die meteen snappen wat je bedoelt," vertelde een van de jongeren opgelucht.
3.4. Vitaal ouder worden
Samen vitaal ouder worden: méér dan alleen in beweging blijven
In onze gemeente willen we dat ouderen zo lang mogelijk op een fijne, gezonde manier zelfstandig kunnen blijven meedoen. Hiervoor werken we samen met andere partijen, zoals de thuiszorg en de huisartsen en coördineren wij een groeiend aantal ‘Meer Bewegen voor Ouderen’ (MBvO) groepen en het project Vitaal Aa en Hunze. Omdat wij standaard vertegenwoordigd zijn bij de huisartsenpraktijken in de kernteams rondom ouderen, kunnen we snel schakelen. Vaak zien we dat klachten waarmee ouderen bij de huisarts komen, niet puur medisch zijn, maar te maken hebben met eenzaamheid of beginnende kwetsbaarheid. Door deze inwoners naar onze laagdrempelige huiskamers of beweegactiviteiten te leiden neemt hun veerkracht toe. Het is belangrijk dat ouderen ook in een kwetsbare fase de huiskamers en indien mogelijk de beweegactiviteiten kunnen blijven bezoeken. Hierdoor zien we dat geïndiceerde, zwaardere zorg (zoals medische hulp of Wmo-voorzieningen) vaak kan worden uitgesteld.
We zien een groeiend besef onder ouderen dat beweging voor hen van cruciaal belang is. Afgelopen jaar kwamen er wekelijks zo'n 315 deelnemers – in leeftijd variërend van begin 60 tot ver in de 90 jaar – samen in 17 MBvO groepen, verspreid over zeven dorpen. Van tai chi en koersbal tot gym en een kookgroep: er is een divers aanbod. Dit levert mooie resultaten op. De deelnemers voelen zich fitter en zitten beter in hun vel.
Voldoende beweging beperkt bovendien het risico op vallen en vermindert het risico op ernstige gevolgen. Door dit alles behouden ze langer de regie over hun eigen leven. De meerwaarde zit overigens niet alleen in het bewegen, maar ook in wat er na de les gebeurt. Het samen koffiedrinken, de verjaardagen die gevierd worden en de bloeiende biljartgroepen, die wegens groot succes zelfs zijn uitgebreid van twee naar vier groepen. Dit zijn precies de sociale contacten die eenzaamheid doorbreken. De behoefte is zelfs zó groot dat we voor sommige groepen, zoals tai chi, wachtlijsten hebben.
Terwijl enerzijds de vraag naar beweegaanbod voor ouderen toeneemt, ervaren we anderzijds de uitdaging van het vinden van voldoende goede beweegdocenten voor senioren. Deze signalen worden ook herkend en opgepakt door SportDrenthe, een stichting die, in het kader van een sterke en vitale samenleving, bouwt aan een optimaal functionerende sport- en beweeginfrastructuur.
Vitaal Aa en Hunze
Binnen het project Vitaal Aa en Hunze werken we samen met de gemeente aan preventie en vitaal ouder worden. Het doel: we willen inwoners helpen zich vitaal te voelen, zodat ze de uitdagingen van het leven beter aankunnen.
We hebben verschillende thema's in het kader van vitaliteit uitgelicht, zoals de goedbezochte 'Dood uit de pot' bijeenkomsten. Hierbij vertellen een notaris, huisarts en professionals op het gebied van palliatieve zorg hoe de laatste levensfase praktisch ingevuld kan worden zodat je je hier goed op kunt voorbereiden. Inmiddels nemen dorpen zelf ook het initiatief om dit te organiseren omdat hier veel vraag naar is.
Ook maakten we in 2025 in verschillende dorpen het kwetsbare thema 'Rouw en Verlies' bespreekbaar. Tijdens laagdrempelige avonden deelde een inwoner een persoonlijk verhaal om het taboe te doorbreken en aanwezigen aan te moedigen om hun eigen verhalen en verdriet te delen.
Voor inwoners die behoefte hebben aan meer ondersteuning zijn er onze vaste rouwgroepen.
Zo fijn dat jullie een veilige plek boden om het te hebben over mijn rouw.
Daarnaast hadden we aandacht voor gezond eten door middel van het 'Proef-Lokaal'. In Gieten en Eexterveenschekanaal vroegen we, uitgaand van de eigen kracht in dorpen, lokale experts en inwoners om heerlijke, gezonde hapjes te bereiden. Met groot succes: ruim 50 inwoners kwamen proeven.
De impact reikte veel verder dan voeding. Het zorgde voor een geweldige, positieve energie en bracht nieuwe gezichten naar het dorpshuis. Mensen leerden elkaar kennen en er ontstonden spontaan ideeën voor lokale initiatieven zoals samen eten en spelletjes spelen.
Voor Impuls was het bovendien een mooie manier om, via onze buurtwerker gezondheid, inwoners te bereiken die we normaal niet zo snel zien. "Verrassend, gezellig en ik heb nieuwe mensen leren kennen," was de veelgehoorde reactie.