2.1VoorSam&Zo 0-4 jaar
Goede ondersteuning sluit aan bij de ontwikkeling van kinderen en beweegt mee met gezinnen. VoorSam&Zo 0–4 jaar vormt een belangrijke schakel in de doorgaande pedagogische lijn. De ambitie is om samen met onder andere De Toegang, de GGD, voorscholen, kinderopvang en het onderwijs de ondersteuning vanaf de zwangerschap tot 18 jaar beter op elkaar te laten aansluiten, met een vast en herkenbaar gezicht voor het gezin.
De noodzaak van vroegtijdige ondersteuning is groot. De gemeentelijke uitgaven aan het Kinderdagcentrum (KDC) en Medisch Orthopedagogisch Centrum (MOC) zijn tussen 2020 en 2025 gestegen van € 3,2 naar € 4,9 miljoen. De meeste kinderen stromen in op een leeftijd van drie tot vijf jaar. Juist in de periode daarvoor liggen mogelijkheden om vragen vroeg te signaleren en waar mogelijk zwaardere ondersteuning te voorkomen.
Voor kinderen van 0–4 jaar is er, anders dan binnen het onderwijs, niet één centrale plek waar kinderen, ouders en professionals samenkomen. Rond jonge kinderen zijn veel verschillende organisaties actief. Met VoorSam&Zo 0–4 jaar willen we de samenwerking tussen voorscholen, kinderopvang, jeugdgezondheidszorg, sociaal werk en andere betrokken partners versterken en toewerken naar een gedeelde pedagogische visie en een herkenbare ondersteuningsroute.
Daarbij kijken we niet alleen naar een afzonderlijke vraag of naar wat een kind heeft, maar naar wat het kind en het gezin nodig hebben. De professionals van Sedna werken laagdrempelig en netwerkgericht. Zij ondersteunen kinderen en gezinnen, onderhouden korte lijnen met betrokken partners en verbinden ondersteuning wanneer meerdere organisaties betrokken zijn.
De resultaten over 2025 laten zien dat de aanpak steeds beter wordt gevonden. In Emmermeer, Nieuw-Amsterdam en Angelslo/Emmerhout zijn ruim 75 gezinnen bereikt, waarvan 30 met een traject dat specifiek gericht was op de leeftijd van 0–4 jaar. De inzet heeft bijgedragen aan eerdere signalering van zorgen, het versterken van opvoedvaardigheden en een betere afstemming tussen professionals rond het jonge kind. In meerdere situaties kon zwaardere ondersteuning worden voorkomen, uitgesteld of afgeschaald.
De ondersteuningsvragen hebben vaak betrekking op meerdere leefgebieden, met name ouderschap, geestelijke gezondheid en huiselijke relaties. Bij afgesloten trajecten is op verschillende leefgebieden groei in zelfredzaamheid zichtbaar. Dit onderstreept het belang van een systemische werkwijze gericht op het hele gezin.
Naast individuele ondersteuning wordt ingezet op ouderbijeenkomsten en het versterken van de samenwerking en het pedagogisch klimaat op voorscholen en binnen de kinderopvang.
In 2027 zetten we deze ontwikkeling voort. De inzet is gericht op:
- het eerder signaleren en oppakken van vragen van jonge kinderen en hun gezinnen;
- het bieden van laagdrempelige en samenhangende ondersteuning met een vast gezicht voor het gezin;
- het verder versterken van de samenwerking en rolafspraken met de jeugdgezondheidszorg, voorscholen, kinderopvang, De Toegang en andere betrokken partners;
- het verbinden van individuele ondersteuning met collectieve activiteiten voor ouders en professionals;
- het verbeteren van de doorgaande lijn en de overgang van de voorschoolse periode naar het basisonderwijs;
- het voorkomen of afschalen van zwaardere ondersteuning waar dat passend en verantwoord is;
- het benutten van de opgedane ervaringen voor de verdere inrichting van de pedagogische basis en het jeugddomein vanaf 2028.
Voor de uitvoering van VoorSam&Zo 0–4 jaar vraagt Sedna in 2027 € 273.949 aanvullende subsidie aan.
Sedna beschouwt deze inzet als een structurele bouwsteen van de pedagogische basis. Sedna wil in 2027 met de gemeente verder verkennen hoe deze functie duurzaam kan worden geborgd binnen de doorgaande lijn.