02 Maatschappelijke opgaven

In mei 2021 is de cultuurcoach gestart bij Sociaal Werk De Schans. De cultuurcoach is de spin in het culturele web. Ook heeft de cultuurcoach een domein overstijgend netwerk opgezet. Door dit netwerk wordt vanuit diverse invalshoeken gekeken naar de inzet van cultuur binnen verschillende domeinen. Bij het netwerk zijn partners zoals Platform Kunst en Cultuur Westerkwartier, het onderwijs, een ondernemersvereniging en de gemeente Westerkwartier aangesloten. In 2022 heeft onze cultuurcoach zich samen met onder andere verenigingen, scholen en andere netwerkpartners ingezet om het welbevinden van inwoners verder te verbeteren. Zo heeft ze bijvoorbeeld een doorstart gemaakt met de CultuurKaravaan, waarin jongeren op de middelbare scholen culturele workshops aangeboden kregen. Ook kregen jongeren letterlijk een podium in het Baron Theater om voor een volle zaal hun talenten te laten zien door middel van het project de TalentSquad. Dit is een initiatief van het KunstKwartier, Het Baron Theater en Sociaal Werk De Schans. Verder heeft het Cultuur Festival opnieuw plaatsgevonden en heeft de cultuurcoach weer een grote groep verenigingen in de gemeente Westerkwartier geholpen met subsidieaanvragen. En er zijn adviesgesprekken gevoerd met verschillende verenigingen in de gemeente Westerkwartier.

Verschillende factoren kunnen een rol spelen waardoor groepen mensen niet optimaal kunnen meedoen aan onze samenleving. Een groep, waarvoor meedoen niet altijd vanzelfsprekend is, is de LHBTIQA+ gemeenschap. Wij gaan bewust met deze gemeenschap het gesprek aan zodat we samen een helder beeld krijgen wat we van elkaar nodig hebben om hier verbetering in aan te brengen. Vanuit deze insteek is ook de Gender and Sexuality Allliance (GSA) groep ontstaan. De GSA groep is een groep scholieren die het belangrijk vindt dat iedereen op school de vrijheid heeft te kunnen zijn wie ze zijn, zonder zich daarvoor te hoeven schamen of te verantwoorden. De groep is actief op de Lindenborg in Leek. Het is een fijne en prettige plek om samen te komen en over van alles te kunnen praten. Naast de GSA groep zijn er nog diverse andere activiteiten geweest voor de LHBTIQA+ gemeenschap. Zo is er in de week tegen eenzaamheid een regenboog sapjesbar gehouden op de markt in Grootegast en op de Lindenborg in Leek. Het doel van de sapjesbar was zichtbaarheid geven aan de LHBTQIA+ gemeenschap. Tijdens deze sapjesbar zijn er boekjes uitgedeeld waarin de verschillende gender identiteiten en geaardheden werden uitgelegd. In totaal zijn er 108 boekjes uitgedeeld en hebben we veel positieve reacties ontvangen. 

Daarnaast hebben we aandacht gegeven aan ‘Paarse Vrijdag’. Dis is een dag waarop scholieren paars dragen om hun solidariteit te tonen met de LHBTQIA+ gemeenschap. Op een middelbare school in Grootegast hebben we de nagels paars gelakt van iedereen die dat wilde. Ook hebben we armbandjes uitgedeeld en regenboogvlaggen op de wangen getekend. 

Tot slot zijn ervaringsdeskundigen van Sociaal Werk De Schans betrokken geweest bij een Human Library bij Ixta Noa in Tolbert. De ervaringsdeskundigen waren als het ware de boeken in de bibliotheek die ‘gelezen’ konden worden. Ze hebben hun eigen verhaal verteld aan bewoners die op hun beurt weer allerlei vragen konden stellen. Er vond een mooie interactie plaats waarbij ook bewoners geïnspireerd raakten om wat van hun eigen verhaal te delen.

We zijn in maart gestart met de nieuwe functie Ondersteuner Jeugd en Gezin (OJG). De OJG is onderdeel van zowel de integrale gebiedsteams als de huisartspraktijk en draagt bij aan de transformatiebeweging die de gemeente heeft ingezet. De inzet van de OJG is erop gericht om inwoners van de gemeente Westerkwartier beter passende en indien mogelijk lichtere ondersteuning te geven op het gebied van opvoeden en opgroeien. Er zijn drie OJG'ers werkzaam bij Sociaal Werk De Schans. Inmiddels zijn zij verbonden aan 18 huisartspraktijken in Westerkwartier. Zij pakken lichte ondersteuningsvragen op maar ook complexe casussen vanuit de 0e en 1e lijnszorg. De huisartsen beslissen, al dan niet in overleg met de OJG'er, welke kinderen zij doorverwijzen naar de OJG en/of het gebiedsteam van Sociaal Werk De Schans voor de inzet van een andere discipline of (in)formele ondersteuning. De OJG gaat vervolgens in gesprek met het kind en zijn ouders. De inzet van de OJG’ers betreft een pilot die doorloopt in 2023. Een individueel traject OJG bestaat gemiddeld uit zes gesprekken over een gemiddelde looptijd van 108 dagen en een leun en steun traject bestaat uit gemiddeld drie contactmomenten met een gemiddelde looptijd van 51 dagen. Inwoners worden grotendeels doorverwezen door huisartsen maar soms ook door de GGD, Mens en Gezin en andere overheidsinstanties. 

Link naar nieuwsbericht gunning opdracht OJG aan De Schans

In 2022 zijn we gestart met de pilot ‘Relatie- en scheidingspunt’. Iedereen uit de gemeente Westerkwartier met vragen over relaties en scheidingen en de invloed die dat heeft op het ouderschap en de opvoeding kan terecht bij Sociaal Werk De Schans. De drempels voor dit soort vragen waren erg hoog. Met deze vrij toegankelijke algemene voorziening wil de gemeente Westerkwartier hier verandering in aanbrengen.

In januari zijn we van start gegaan met het relatie- en scheidingspunt. We hebben nauw contact met de gemeente over de gang van zaken. Er is regelmatig afstemming over welke hulpvragen wij vanuit het relatie- en scheidingspunt kunnen oppakken. Ook heeft er een brainstormsessie plaatsgevonden met ketenpartners zoals Humanitas, GGD, de gemeente en Cosis. In deze sessie hebben we afgestemd welke ondersteuning er geboden kan worden op het gebied van scheiding. Tijdens een werkbezoek bij de gemeente Opsterland hebben we inspiratie opgedaan en besloten om ook tasjes uit te delen aan inwoners van het Westerkwartier. In het tasje zit informatie over wat wij vanuit het relatie- en scheidingspunt bieden aan ondersteuning en trainingen voor ouders en kinderen. Ook staan er tips in voor ouders zoals: ‘Hoe vertellen we de kinderen dat we gaan scheiden?’ En er zit een werkboek, voorlees boek en een knuffel voor het kind in het tasje. Op deze manier willen wij op een laagdrempelige manier ouders te bereiken zodat zij weten waar ze ondersteuning kunnen vragen als zij of de kinderen dit nodig hebben. 

Een paar quotes van deelnemers:

• Het is fijn om een tasje te hebben gekregen. Het is een eerste stap om een beetje structuur aan te brengen in alles wat er op de kinderen en ons als ouders afkomt.
• Het boekje hebben we al meerdere malen kunnen gebruiken. De kinderen lijken het ook een leuk boekje te vinden. Vooral de kleuren slaan goed aan. Ik probeer de tekst aan te passen naar onze situatie, omdat er bij ons geen sprake is van een vechtscheiding.
• Jeugdige vertelt dat ze door de gesprekken meer over zichzelf te weten is gekomen. Ze weet nu beter waarom ze op een bepaalde manier reageert in situatie die ze tegenkomt. Ook heeft jeugdige nu een vorm gevonden hoe ze met haar vader wil omgaan en daarin verwachting bijgesteld.

Scholen in Westerkwartier kunnen NPO gelden aanvragen voor extra ondersteuning van de jongeren op school. Deze extra ondersteuning wordt onder andere geleverd door Sociaal Werk De Schans en kan bestaan uit een jeugdondersteuner, een NPO verbinder of urenuitbreiding van schoolmaatschappelijk werk. Op de scholen gaan wij actief het gesprek aan met jongeren over waar ze tegenaanlopen. Ook zijn we betrokken bij het organiseren van allerlei verschillende activiteiten op school waar de jongeren behoefte aan hebben. Je kan denken aan het geven van een weerbaarheidstrainingen of danslessen. In 2022 hebben diverse scholen gebruik gemaakt van onze inzet. Zo hebben op enkele basisscholen gezamenlijk een NPO verbinder ingezet voor buitenschoolse activiteiten, we hebben op een school toneellessen gegeven om de sociaal emotionele vaardigheden te vergroten bij de leerlingen en op een andere school hebben wij een webinar georganiseerd voor ouders over het beeldschermgebruik van jongeren. Daarnaast hebben we op het voortgezet onderwijs het aantal uren schoolmaatschappelijk werk uitgebreid en is er ingezet op pauzerondes door de jongerenwerkers. 

Door de oorlog tussen Rusland en Oekraïne kwam er een stroom van Oekraïense vluchtelingen op gang naar Nederland en ook naar Westerkwartier. Sociaal Werk De Schans vindt het belangrijk om samen met VluchtelingenWerk en onze andere partners bij te dragen aan de opvang van deze vluchtelingen. Daarom zijn we samen met de gemeente en vrijwilligers aan de slag gegaan om alle Oekraïense vluchtelingen zo goed mogelijk op te vangen en de hulp en ondersteuning te geven die ze nodig hebben. Hierbij kan je denken aan het aanwezig zijn op de locaties wanneer nieuwe vluchtelingen aankomen (ook in de avond en weekenden) en het coördineren van vrijwilligers(initiatieven) maar ook aan spreekuren voor zowel de Oekraïners als de inwoners van Westerkwartier. Ook zijn er diverse (sport en spel) activiteiten op locatie georganiseerd. Om van het ene op het andere moment de noodzakelijke hulp en ondersteuning voor de Oekraïners te realiseren, was geen makkelijke situatie. Het lastige was dat de overheid het beleid nog aan het maken was over hoe zij om wou gaan met deze groep mensen terwijl er in de praktijk al concrete acties nodig waren. Door goed met elkaar samen te werken, is het gelukt. 

Elke inwoner heeft recht op cliëntondersteuning. Wij bieden Onafhankelijke Cliëntondersteuning (OCO) sinds 2019. In januari 2021 zijn wij samen met de gemeente gestart met het Landelijke Koploperproject. Dit tweejarige project richt zich op het vergroten van de bekendheid, het verbeteren van de vindbaarheid, onderzoek naar de inzet van informele ondersteuning, deskundigheidsbevordering, samenwerking en afstemming en de borging na het Koploperproject. Door deelname aan het Koploperproject zorgen wij ervoor dat meer mensen van het bestaan van OCO weten, wat het inhoudt en waar deze hulp te krijgen is. Verder maakt het versterken en ontwikkelen van het huidige aanbod, door aan te sluiten bij de wensen van de mensen in Westerkwartier, onderdeel uit van het project. Het Koploperproject loopt nog door tot mei 2023. 

Sociaal Werk De Schans geeft invulling en uitwerking aan de pilot vroegsignalering. Vroegsignalering binnen de schuldhulpverlening is het in een  zo vroeg mogelijk stadium in beeld brengen van inwoners met financiële problemen. Zo maken we vroegtijdige hulpverlening mogelijk door gebruik te maken van daadwerkelijke signalen en outreachende hulpverlening. Door het eerder opsporen van beginnende schulden kunnen problematische schulden worden voorkomen. Op grond van het ‘Besluit Gemeentelijke Schuldhulpverlening’ zijn vier signalen aangewezen die het college moet ontvangen om uit eigen beweging schuldhulpverlening aan te bieden. Het gaat om achterstanden bij de huur, energie, drinkwater  en zorgverzekering. Sociaal Werk De Schans komt naar aanleiding van deze signalen in actie en voert de vroegsignalering uit. Als signaalpartners een signaal afgeven dan informeert de gemeente inwoners wat ze kunnen doen en dat Sociaal Werk De Schans ondersteuning kan bieden bij geldzorgen. Vervolgens neemt een schuldhulpverlener telefonisch contact op met de inwoner. Zodra er contact tot stand gekomen is, wordt met de inwoner samen gezocht naar mogelijke oplossingen. Dit leidt tot een plan van aanpak en daarna wordt er een vervolgtraject opgestart. Is er geen behoefte aan een traject dan zal onze schuldhulpverlener folders met mogelijkheden voor hulp en ondersteuning overhandigen. In beide gevallen is het doel om geldzorgen op te lossen en problematische schulden te voorkomen. 

De coronapandemie is inmiddels voorbij en de laatste lockdown is in maart 2022 opgeheven. Toch zijn de invloeden van de coronacrisis nog steeds zichtbaar. Zo zagen wij bijvoorbeeld dit jaar een toename van het aantal individuele hulpvragen en onze collectieve activiteiten kwamen onder druk te staan vanwege de geldende maatregelen. Ook op allerlei andere gebieden waren er gevolgen voor inwoners op hun persoonlijke situatie zoals armoede, eenzaamheid, fysieke en mentale problemen en leerachterstanden. Eén van onze doelen is daarom om zoveel mogelijk toegevoegde waarde te creëren om deze problemen te ondervangen. Dit doen we uiteraard samen met de inwoners en de partners binnen én buiten het sociaal domein.