02 Onze dienstverlening

Fijn en veilig wonen is belangrijk voor iedereen. Iedereen wil zich thuis voelen in eigen straat, buurt en dorp. De buurtwerkers van Sociaal Werk De Schans werken samen met inwoners aan de leefbaarheid in de gemeente Westerkwartier. Is de speeltuin verouderd of zijn er zorgen over mensen in de buurt? Is er behoefte aan meer groen in de wijk of ontmoetingsdagen voor eenzame ouderen? Onze buurtwerkers bieden hulp en ondersteuning bij activiteiten en initiatieven die een bijdrage leveren aan het omzien naar elkaar en het gezonder inrichten van een buurt of dorp. Op deze manier werken we gezamenlijk aan een sterkere sociale basis. 

Sociaal Werk De Schans vindt het belangrijk dat inwoners zelf aangeven wat beter kan in hun omgeving. En vervolgens samen te kijken naar passende oplossingen. Dit doen we door op straat met inwoners in gesprek te gaan maar ook door samenwerking te zoeken met bijvoorbeeld wijk- en buurtverenigingen, woningcorporaties, gemeente en politie. Zo maken we samen ieders woonomgeving gezonder, fijner en leefbaarder.

Vrijwilligerswerk is er in allerlei soorten en maten. Bijvoorbeeld mensen met schulden begeleiden, ouderen bezoeken of het onderhoud doen van een sportveld. Wij zijn actief in het stimuleren en faciliteren van vrijwilligerswerk binnen de gemeente Westerkwartier. Ook bieden wij binnen onze eigen organisatie vrijwilligersfuncties aan. Iedereen, die vrijwilligerswerk wil doen of vrijwilligers nodig heeft, kan terecht bij het Vrijwilligers Informatie Punt (VIP!) Westerkwartier. VIP! beantwoordt vragen over de vrijwilligersvergoeding, welk soort vrijwilligerswerk bij iemand past of welke mogelijkheden er zijn om met een uitkering vrijwilligerswerk te doen. We luisteren naar ieders ervaringen en geven advies en informatie. Ook brengen we organisaties bij elkaar om van elkaar te leren en samen te werken en we adviseren over communicatie, werving en begeleiding van vrijwilligers. Daarnaast bemiddelen we tussen mensen die vrijwilligerswerk willen doen en organisaties die vacatures voor vrijwilligers hebben. We zijn er voor organisaties die ondersteuning nodig hebben bij het zoeken naar vrijwilligers of die vrijwilligers aan zich willen binden. Daarnaast bieden we trainingen aan vrijwilligers van (non-profit) organisaties in de gemeente Westerkwartier. Onze VIP! vrijwilligers werken in ieder gebied van de gemeente Westerkwartier. We zijn dus voor iedere inwoner van de gemeente dichtbij. 

Meer weten over onze dienstverlening op het gebied van vrijwilligerswerk? Klik dan op de onderstaande link naar de vrijwilligerskrant. 

Link vrijwilligerskrant

In maart hebben wij samen met Wold en Waard meegedaan aan NLdoet, de grootste vrijwilligersactie van Nederland. Samen organiseerden wij een opruimactie in het Westerkwartier en werden de handen uit de mouwen gestoken. Bewoners uit het Westerkwartier kregen op deze dag de kans om al hun grofvuil in te leveren bij de hiervoor bestemde afvalcontainers. Daarnaast werd er volop zwerfvuil geraapt. Natuurlijk met hulp van de inwoners en de inzet van vrijwilligers. Klik op de onderstaande link voor een nieuwsbericht over deze opruimactie.

https://www.woldwaard.nl/overons/nieuws/wold-waard-samen-met-sociaal-werk-de-schans-in-actie-in-de-gemeente-westerkwartier-tijdens-nldoet

Inwoners, die langdurig en onbetaald zorgen voor een zieke partner, ouder, kind, vriend of buurman, zijn mantelzorger. Mantelzorgers hebben het niet altijd even makkelijk. Hoewel de zorg voor een ander veel voldoening geeft, bestaat het risico om overbelast te raken. Dit kan ertoe leiden dat iemand niet meer lekker in zijn vel zit en de zorgtaak niet meer optimaal uit kan voeren. De medewerkers van Sociaal Werk De Schans kunnen mantelzorgers van alle leeftijden in de gemeente Westerkwartier helpen. Wij bieden praktische hulp en begeleiding aan mantelzorgers. We geven informatie en advies en bieden een luisterend oor. Ook organiseren we diverse activiteiten voor mantelzorgers zoals de MOM bijeenkomsten, de Buurtbakkies en het Alzheimer Café Westerkwartier. Daarnaast organiseren wij themabijeenkomsten met lotgenoten en ondersteunen wij bij het organiseren van respijtzorg thuis. Respijtzorg geeft een mantelzorger de mogelijkheid de zorgtaken tijdelijk aan een ander over te dragen. Tot slot hebben we een aparte website waar inwoners terecht kunnen met al hun vragen rondom mantelzorg (zie onderstaande link). 

Link naar MIP

Statushouders in de gemeente Westerkwartier worden de eerste drie jaren van hun verblijf in Nederland ondersteund door Sociaal Werk De Schans in samenwerking met Stichting Vluchtelingenwerk. De eerste 18 maanden is deze begeleiding individueel. Deze ondersteuning bestaat uit het helpen bij het inrichten van hun nieuwe huis, wegwijs worden in de gemeente en in Nederland, het toeleiden van de kinderen naar het onderwijs en aanvullende hulp waar nodig. De tweede helft van deze periode kunnen statushouders langskomen op een (juridisch) spreekuur. Na de eerste 18 maanden wordt de begeleiding, wanneer deze nog nodig is, zo veel mogelijk overgedragen naar de reguliere dienstverlening van Sociaal Werk De Schans. Dit wordt zo geleidelijk mogelijk gedaan. Tijdens de begeleiding door Stichting Vluchtelingenwerk worden de statushouders ook al geïnformeerd over het aanbod van Sociaal Werk De Schans. En zij worden uitgenodigd voor onze collectieve activiteiten.

Medewerkers van Stichting Vluchtelingenwerk werken op de kantoren van Sociaal Werk De Schans en maken deel uit van de teams van Sociaal Werk De Schans. Daarnaast hebben Sociaal Werk De Schans en Stichting Vluchtelingenwerk gelijktijdige spreekuren. Dit zorgt ervoor dat statushouders gemakkelijk worden doorverwezen van Stichting Vluchtelingenwerk naar Sociaal Werk De Schans en andersom.

De ondersteuning van statushouders wordt onder andere uitgevoerd door getrainde vrijwilligers, die door de medewerkers van Stichting Vluchtelingenwerk worden gecoacht en ondersteund.

Hoe kook je een lekkere en gezonde maaltijd met weinig geld? ‘Samen koken in het Westerkwartier' is een innovatief project waarbij gezond koken voor weinig geld centraal staat. Onderdelen van het project zijn een leesbaar kookboek en kookworkshops. Dit project is ontstaan vanuit het Leefbaarheidsprogramma 2020-2023 van de provincie Groningen. Het kookboek bestaat uit recepten met producten die vaak in het pakket van de Voedselbank voorkomen. De kookworkshops starten altijd met koffie, thee, koek en een korte uitleg. Daarna gaan de deelnemers koken en na het koken wordt de zelfgemaakte en gezonde maaltijd samen aan tafel opgegeten.

Meer weten over het project Samen Koken en de rol van Sociaal Werk De Schans bij dit project? Bekijk dan het onderstaande nieuwsbericht.

Link NOS op bezoek bij 'Samen koken in het Westerkwartier'

De meidenclub is een initiatief van buurtwerkers en is bedoeld voor meiden van twaalf tot en met 23 jaar in Westerkwartier. Tijdens de bijeenkomsten van de meidenclub worden leuke activiteiten afgewisseld met gesprekken over de identiteitsontwikkeling van meisjes en jonge vrouwen. Ook volgen de meiden diverse voorlichtingen en workshops over onderwerpen zoals pesten, groepsdruk en sociale media. 

Sociaal Werk De Schans biedt het hele jaar door trainingen voor volwassenen en kinderen. Groepswerk biedt inwoners de kans om in contact met anderen te leren om meer zichzelf te zijn en te laten zien wat de eigen behoefte is zonder de ander te vergeten. Door te oefenen met sociale vaardigheden (zoals mening geven, leren omgaan met kritiek, wensen uiten, veiligheid, nee zeggen en leren contact maken) kunnen mensen nieuwe positieve ervaringen opdoen. Dit bevordert het zelfvertrouwen en verbetert sociale contacten. Tijdens de training ontdekken deelnemers vaak met behulp van de groep dat ze niet de enige zijn. Er ontstaat acceptatie en begrip voor elkaar en de aanwezigheid van de groep wordt als steunend ervaren en kan het gevoel van eenzaamheid verminderen. Een bijkomend effect is dat inwoners ontdekken dat ze anderen iets waardevols te bieden hebben en zo ervaren ze meer eigen kracht.  

Elke ouder of verzorger zit wel eens met vragen over het welzijn van zijn of haar kind. Soms zijn er zoveel zorgen dat professionele hulp nodig is. Dat is niet vreemd, want het welzijn van een kind gaat elke ouder aan het hart. De Ondersteuner Jeugd en Gezin (OJG’er) helpt bij het verhelderen van vragen en het vinden van passende antwoorden. Wanneer iemand in het gezin ergens mee zit, kan iedereen in dat gezin dat merken. De OJG’er biedt professionele ondersteuning dichtbij huis. Daarom werkt de OJG’er vanuit de gebiedsteams van Sociaal Werk De Schans. Ook werkt de OJG’er, als dat nodig is, samen met de school, de jeugdverpleegkundige en andere lokale organisaties. 

De OJG’er werkt samen met de huisarts waardoor veel aanmeldingen via de huisarts worden gedaan. Over het algemeen heeft de OJG’er één tot tien gesprekken. De meeste gesprekken zijn met het kind of de jongere zelf. Een deel ervan is met de ouder(s) of een leerkracht. De gesprekken met de OJG’er kunnen onder andere gaan over:

• Zorgen over de ontwikkeling
• Angsten of somberheid
• Dwangklachten
• Prikkelbaarheid/boosheid

Het OJG team is betrokken bij alle huisartsenpraktijken in Westerkwartier en uitgegroeid van drie naar vier medewerkers. De OJG aanpak is succesvol op meerdere manieren; de jeugdhulp is laagdrempelig in de vertrouwdheid van onze eigen locaties in de verschillende gebieden, de samenwerking tussen de huisartsen en de gebiedsteams is versterkt en de kwaliteit van de dienstverlening aan jeugdigen is verbeterd. In 2023 is het team zich blijven ontwikkelen en bijscholen. Zo hebben alle OJG’ers de training ACT4kids gevolgd. Deze training is erop gericht om te leren op welke wijze kinderen effectief ondersteund kunnen worden wanneer er sprake is van spanningen en emoties. Ook in 2024 blijven de OJG’ers vanuit Sociaal Werk De Schans werkzaam in huisartsenpraktijken in Westerkwartier.

In 2022 zijn we gestart met de pilot ‘Relatie- en scheidingspunt’. Iedereen uit de gemeente Westerkwartier met vragen over relaties en scheidingen en de invloed die dat heeft op het ouderschap en de opvoeding, kan terecht bij Sociaal Werk De Schans. De drempels voor dit soort vragen waren hoog. Het doel van de gemeente was om hier met behulp van deze vrij toegankelijke algemene voorziening verandering in aan te brengen. Bij het relatie- en scheidingspunt helpen we mensen met vragen op het gebied van relaties, echtscheiding en daarmee samenhangende opvoedingsvragen. We focussen daarbij op preventie en inzet van lichte ondersteuningsvormen om inzet van zwaardere vormen te voorkomen. Zowel ouders als kinderen kunnen bij ons terecht voor informatie, ondersteuning en begeleiding. Wij leren hen onder andere om over de scheiding te praten en ermee om te gaan. Ook kunnen ouders, die na de scheiding worstelen met vragen over het invullen van het ouderschap in de nieuwe situatie, de groepstraining ‘De scheidingsATLAS’ volgen. En we bieden diverse groepstrainingen aan kinderen zoals de Dappere Dino’s. Vanwege het succes van de pilot heeft de gemeente in 2023 besloten om deze ondersteuning een vast onderdeel te maken van onze basisdienstverlening. 

In 2022 heeft de gemeente Westerkwartier ingestemd met het Uitvoeringsplan Integrale schuldhulpverlening 2022-2025. Hiermee heeft de gemeenteraad ook ingestemd met een uitbreiding van de opdracht eerstelijns schuldhulpverlening aan Sociaal Werk De Schans. Met ingang van januari 2023 vormen wij de centrale toegang tot schuldhulpverlening waar alle inwoners van Westerkwartier terechtkunnen met hun vragen over financiën. Ook breiden wij de vroegsignalering uit en zetten wij (nog meer) preventieve activiteiten in zoals budgetbegeleiding en voorlichting aan jongeren op het voortgezet onderwijs als het gaat om schulden en het op orde hebben van financiën. Verder verlenen wij nazorg aan inwoners die zijn uitgevallen uit hun traject of met succes de gehele schuldhulpverlening hebben doorlopen maar nog tijdelijk gevolgd worden om recidive te voorkomen. Wij bieden onze dienstverlening natuurlijk aan in nauwe samenwerking met onze ketenpartners Humanitas, Schuldhulpmaatje, Mens en Gezin en de GKB Assen.

In 2022 en in 2023 konden scholen in Westerkwartier NPO gelden aanvragen voor extra ondersteuning van de jongeren op school. Deze extra ondersteuning is onder andere geleverd door Sociaal Werk De Schans en bestond uit een jeugdondersteuner, een NPO verbinder of urenuitbreiding van schoolmaatschappelijk werk. Op de scholen zijn zij actief het gesprek aangegaan met jongeren over waar ze tegenaanlopen. Ook zijn ze betrokken geweest bij het organiseren van allerlei verschillende activiteiten op school waar de jongeren behoefte aan hebben. Je kan denken aan het geven van een weerbaarheidstraining of danslessen. Net als in 2022 hebben ook in 2023 diverse scholen gebruik gemaakt van de NPO gelden. Zo hebben we bijvoorbeeld vanuit een aantal VO scholen en vanuit het primair onderwijs diverse aanvragen gekregen voor een collectief aanbod. Dit heeft geleid tot het geven van weerbaarheidstrainingen en een training voor personeel met betrekking tot het onderwerp suïcide preventie. Daarnaast zijn er drie aanvragen ingediend voor een programma met naschoolse activiteiten. Het programma heeft zich gericht op sport- en cultuurinzet na schooltijd. En meerdere scholen, zowel primair- als voortgezet onderwijs, hebben NPO Jeugdondersteuning aangevraagd. De geboden ondersteuning is in de vorm van wekelijkse pauzerondes geweest waarbij zo’n 25 leerlingen per ronde bereikt werden. Onze NPO inzet heeft ertoe geleid dat er kortere lijntjes zijn ontstaan tussen Sociaal Werk De Schans, de scholen en overige ketenpartners. Hierdoor hebben we verschillende signalen sneller kunnen signaleren en oppakken. Denk aan signalen op het gebied van veiligheid, armoede, pesten, social media, Oekraïne en sociale achterstanden. De NPO gelden zijn gestopt per 1 januari 2024 maar er is nog veel vraag naar schoolmaatschappelijk werk en andere inzet van het team jeugd. Daarom blijven we hierop inzetten. 

Door de oorlog tussen Rusland en Oekraïne kwam er in 2022 een stroom van Oekraïense vluchtelingen op gang naar Nederland en ook naar Westerkwartier. Sociaal Werk De Schans is hierop ingesprongen en heeft samen met de gemeente, VluchtelingenWerk en andere ketenpartners bijgedragen aan de opvang van deze vluchtelingen. Je kan denken aan het aanwezig zijn op de locaties wanneer nieuwe vluchtelingen aankwamen en het coördineren van vrijwilligers(initiatieven) maar ook aan spreekuren voor zowel de Oekraïners als de inwoners van Westerkwartier. Ook zijn er diverse (sport en spel) activiteiten op locatie georganiseerd. Om van het ene op het andere moment de noodzakelijke hulp en ondersteuning voor de Oekraïners te realiseren, was geen makkelijke situatie. Het lastige was dat de overheid het beleid nog aan het maken was over hoe zij om wil gaan met deze groep mensen terwijl er in de praktijk al concrete acties nodig waren. Door goed met elkaar samen te werken, is het gelukt. Ook in 2023 hebben we een actieve bijdrage geleverd aan de opvang van Oekraïense vluchtelingen in Westerkwartier. De ondersteuning van de buurtwerker en de buurtmaatschappelijk werker bestond vooral uit het organiseren van sport- en spelactiviteiten of excursies naar historische plekken in de omgeving om te integratie te bevorderen. Ook hebben we maatschappelijk werk ingezet. We zien dat de behoefte van de Oekraïense vluchtelingen aan het veranderen is. Er is meer vraag naar de integratie van deze groep in Westerkwartier. Hier gaan we in 2024 samen met de gemeente vanuit het gedachtengoed Positieve Gezondheid aan werken. 

Het bezoek aan de Orchideeënhoeve in de kerstvakantie is een mooi voorbeeld van een fijne samenwerking met een ketenpartner. We gingen met twee bussen vanuit vier opvanglocaties voor Oekraïnse vluchtelingen naar de Orchideeënhoeve voor een dagje weg. De bewoners konden zich hiervoor inschrijven en werden gevraagd een kleine eigen bijdrage te betalen. Onze buurtwerker had samen met een stagiaire aan de voorkant alles geregeld. Tijdens het uitje waren er ook woonbegeleiders en een locatiemanager aanwezig voor de nodige begeleiding. Ze zorgden er bijvoorbeeld voor dat de groep compleet was bij het vertrek vanaf de opvanglocaties. De buurtwerker stond met enkele collega’s klaar met alle kaarten bij de Orchideeënhoeve. Na afloop zorgden de locatiemanager en woonbegeleiders weer dat iedereen in de bus zat en gingen ze gezamenlijk mee terug naar de opvanglocaties. 

Net als in 2022 hebben wij in 2023 deelgenomen aan het landelijke Koploperproject Onafhankelijke Cliëntondersteuning (OCO). Dit tweejarige project is gestart in 2021 en legt de focus op het verrichten van een behoefteonderzoek, het vergroten van de bekendheid en het verbeteren van de vindbaarheid van OCO. Door deelname aan het Koploperproject hebben wij ervoor gezorgd dat meer mensen van het bestaan van OCO weten, wat het inhoudt en waar deze hulp te krijgen is. Verder maakte het versterken en ontwikkelen van het huidige aanbod, door aan te sluiten bij de wensen van de mensen in Westerkwartier, onderdeel uit van het project. Het Koploperproject is in mei 2023 afgelopen. We hebben gezorgd voor borging van de resultaten van het project. Ook zijn we natuurlijk doorgegaan met de reguliere OCO dienstverlening.

Daarnaast hebben we de mogelijkheden op het gebied van 'Informele Onafhankelijke Cliëntondersteuning' nader onderzocht. Informele Onafhankelijke Cliëntondersteuning gaat veelal uit van (onbetaalde) vrijwilligers met ervaring op specifieke gebieden, komende van (verschillende) vrijwilligersorganisaties. Hierbij valt te denken aan ouderenadviseurs, cliënten- en familieorganisaties, cliëntenbelangenbureaus, lotgenoten, mantelzorgers, maatjes, buddy’s, straatadvocaten en vrijwilligers met ervaringsdeskundigen. Uit het onderzoek kwamen de volgende punten naar voren:

-  Veel van de hierboven genoemde vormen van vrijwilligerswerk bestaan al binnen de gemeente Westerkwartier. Hierin werken wij samen met ketenpartners of we dragen inwoners aan elkaar over. Denk hierbij aan de seniorenvoorlichters, SchuldHulpMaatje en de Formulierenbrigade. Er zijn ook verschillende dorpsinitiatieven die inwoners helpen bij ondersteuningsvragen. Zorgsaam Aduard, Zorgsaam Oldehove en de Schutse in Leek zijn hier voorbeelden van. Met informatiebijeenkomsten voor (vrijwilligers) organisaties hebben we hen geïnformeerd over OCO. 

- In de huidige situatie zijn de OCO vragen te specifiek om bij een vrijwilliger onder te brengen of in gezamenlijkheid op te pakken. Laagdrempelige ondersteuningsvragen, zoals meegaan naar een bezoek aan de huisarts, komen weinig voor. Als een dergelijke vraag zich wel aandient dan kan deze worden uitgezet bij de bestaande hulpkringen of aangemeld bij VIP! Westerkwartier. 

- In de reguliere werkwijze van Sociaal Werk de Schans wordt bij een intakegesprek met een inwoner altijd gevraagd wat iemand zelfstandig kan en op welke wijze een informeel netwerk kan ondersteunen. Als het netwerk ontoereikend is dan ontvangt de inwoner hulp bij het opzetten en/of activeren van een informeel netwerk. Lichte OCO vragen worden dan vanuit nabuurschap opgepakt. 

Op basis van deze punten is de eindconclusie van het onderzoek dat het op dit moment niet noodzakelijk is om verder in te zetten op Informele Onafhankelijke Cliëntondersteuning.