07 Vertellen

In dit hoofdstuk belichten we een aantal collectieve activiteiten binnen het jongerenwerk die het afgelopen half jaar hebben plaatsgevonden. Ter aanvulling op de cijfers in het vorige hoofdstuk geeft dit een meer volledig en levendiger beeld van de ondersteuning en de impact daarvan op inwoners.  

Jamsessie DeClick

In samenwerking met DeClick is er regelmatig een jamsessie in het jongerencentrum. Onder begeleiding van professionals kunnen jongeren hun passie en talenten ontdekken en ontwikkelen. Naast het met elkaar bezig met muziek wordt er ook regelmatig toegewerkt naar een optreden, zoals bijvoorbeeld op het Bevrijdingsfestival in Winschoten. 

Kindermiddag

De kindermiddag is op woensdagmiddag speciaal voor basisschoolkinderen vanaf groep 3. Tijdens deze middag is er van alles te doen in het jongerencentrum. Van knutselen tot gamen, van buiten spelen tot dansen in de discozaal. 

In 2022 is door de gemeente besloten dat er ook sociaal werkers in het onderwijs aanwezig moeten zijn omdat ze een belangrijke rol kunnen spelen bij het voorkomen van leer-, opvoed- en opgroeiproblemen. In het primair onderwijs heet de sociaal werker ‘De Vraagbaak’. Ouders met en zonder schoolgaande kinderen kunnen er terecht voor informatie, advies of lichte ondersteuning. Denk aan ondersteuning bij het invullen van formulieren, het aanvragen van toeslagen of hulp bij contact met instanties. Ook kunnen ze helpen bij opvoed- en opgroeivragen of bij zaken die spelen rondom de thuissituatie. De school zelf kan ook gebruik maken van hun kennis en expertise, bijvoorbeeld als er zorgen zijn over een leerling. De problematiek op school wordt zwaarder en complexer. Leerkrachten zijn kundig in het signaleren van hulpvragen, maar het ontbreekt hen aan tijd of specifieke expertise om daar vervolgens de benodigde ondersteuning voor te bieden.

De medewerkers van de Vraagbaak zijn te vinden op 9 basisscholen in het Oldambt.

Om een beeld te geven van het werk wat ze doen en de impact die de ondersteuning op inwoners kan hebben, zijn hieronder een aantal casussen beschreven. 

Het Wonen-Leren-Werken traject is een apart begeleidingstraject welke passend is wanneer jongeren of jongvolwassenen bijvoorbeeld in een negatieve thuissituatie zitten, of uitstromen na een Beschermd Wonen traject en graag op eigen benen willen staan. De medewerkers ondersteunen de jongeren hierbij wanneer ze dit nog niet alleen kunnen. Het betreft een samenwerking tussen Acantus, Lentis en de gemeente Oldambt met als doel jongeren tussen de 18 en 27 jaar te begeleiden naar volwassenheid, waarbij de jongere uiteindelijk zelfstandig gaat wonen. SWO verhuurt een woning aan de jongere en als dit goed gaat wordt na één jaar het huurcontract van de woning op zijn/haar naam overgezet. Samen met een trajectbegeleider wordt er een plan van aanpak opgesteld en werken ze aan de doelstellingen uit dit plan van aanpak.

Deze vorm van ondersteuning voorkomt dat jongeren anders onnodig een (soms te zware) Beschermd Wonen indicatie krijgen. Het is een succesvolle samenwerking tussen verschillende organisaties en draagt bij aan normalisering, passende ondersteuning en kostenbesparing. Naar schatting wordt gemiddeld 25.000 Euro per traject bespaard. Andere partijen zoals de zorgaanbieders CURA XL in Beerta, Factor 5 en Vossenburcht zijn blij dat hun jongeren kunnen doorstromen naar WLW als zij niet meer zo veel begeleiding nodig hebben. 

De woningbouwvereniging vindt het daarnaast prettig dat de huurcontracten in eerste instantie op naam staan van SWO en dat de bewoners begeleiding krijgen. Daarna krijgen de jongeren een contract met extra voorwaarden, wat Acantus als prettig ervaart.

Ook de jongeren zelf ervaren het als positief wanneer zij kunnen laten zien dat zij met minder begeleiding zelfstandig kunnen wonen. Komen zij van een groep, dan zijn ze vaak erg blij met hun eigen plekje. Komen ze vanuit de thuissituatie, dan is het vaak zo dat de relatie met ouders weer beter wordt. Een voorwaarde van meedoen aan WLW is dat de jongere werkt of naar school gaat. De ZRM metingen die de medewerker bij aanvang van het traject en achteraf uitvoert laten vaak zien dat er in de ontwikkeling grote sprongen worden gemaakt. 

Hieronder is een WLW-traject beschreven om op die manier een beeld te geven van deze vorm van ondersteuning. Het laat ook goed zien dat het WLW-traject ondersteuning mogelijk maakt waar bepaalde jongeren anders tussen wal en schip terecht zouden komen. 

Welzijn is goed in je vel zitten, ontspannen zijn, de dingen kunnen doen die je graag wilt doen. Als het soms even tegen zit is het niet genoeg dat de huisarts of verpleegkundige advies en medicatie geven. SWO kan door middel van ondersteuning door de welzijnscoaches van Welzijn op Recept inwoners verder helpen. Ze gaan in gesprek en bekijken samen met de inwoner de mogelijkheden. 

In Nederland ben je een mantelzorger als je langer dan 3 maanden meer dan 8 uur per week voor iemand zorgt. Mantelzorger zijn is niet leeftijdgebonden. Vaak begint het klein, bijvoorbeeld met een wekelijkse boodschap. Er komen vaak (ongemerkt) meer zorgtaken bij en zo neemt het zorgen voor een dierbare meer en meer ruimte in. Je vrijheid en tijd kunnen soms enorm worden beperkt of zelfs verdwijnen. Hoewel de zorg voor een ander veel voldoening kan geven, kun je ook overbelast raken. Dit kan er voor zorgen dat je zelf even niet lekker in je vel zit en dat je jouw zorgtaak niet meer optimaal uit kan voeren.

Ondersteuning en een luisterend oor zijn dan belangrijk en helpend. Zorgen delen kan zo zorgen schelen. Meedenken in oplossingen bieden vaak mogelijkheden om de zorglast te verminderen. Het is belangrijk dat mantelzorgers bewust goed voor zichzelf blijven zorgen, zodat ze op de lange termijn ook goed voor de ander kunnen blijven zorgen. SWO biedt mantelzorgondersteuning. De medewerkers geven praktische hulp en begeleiding aan mantelzorgers, van jong tot oud. Ze geven informatie en advies en bieden een luisterend oor. Daarnaast organiseren ze themabijeenkomsten.

Het praktijkvoorbeeld hieronder laat zien op welke manier mantelzorgers bijvoorbeeld door SWO ondersteund kunnen worden, en het verschil wat dat kan maken voor de mantelzorger. 

Inwoners kunnen bij maatschappelijk werk terecht voor hulp en advies wanneer ze te maken hebben met problemen waarbij ondersteuning van buitenaf gewenst is. De medewerkers van maatschappelijk werk krijgen onder meer vragen over werk, school, relaties, opvoeding, administratie en rouw en verlies. Inwoners gaan samen met de maatschappelijk werker in gesprek en op zoek naar een oplossing. De maatschappelijk werkers hebben geheimhoudingsplicht en werken volgens de regels uit het privacyreglement.

Onderstaand een aantal voorbeelden van de rol van maatschappelijk werk in het ondersteunen van inwoners. 

SWO is de gemeente Oldambt verantwoordelijk voor de huisvesting en begeleiding van statushouders. Met betrekking tot begeleiding valt te denken aan praktische begeleiding om mensen wegwijs te maken bij de instanties, hulp te bieden bij het aanvragen van een uitkering, inrichten van de woning, samen met Afeer mensen aan het werk helpen enzovoort. Zij helpen ze ook op weg met Nederlandse gebruiken en leren ze hoe onze samenleving werkt. Statushouders worden intensief begeleid gedurende een periode van een half jaar.

Vanuit SWO worden bijeenkomsten voor het participatieverklaringstraject (PVT) georganiseerd. Dit is een verplicht onderdeel van de inburgering, waarin de (kern)waarden en normen van de Nederlandse samenleving aan de orde komen. Aan het einde van de bijeenkomst mogen de deelnemers de verklaring ondertekenen.  

Hieronder een aantal quotes van statushouders die hieraan hebben deelgenomen.

Er zijn verschillende vragen en onderwerpen waarmee inwoners bij de School als Wijk ondersteuners terecht kunnen. Ze zijn dagelijks te vinden op het Noorderpoort college (locatie Campus) en het Dollard college (locatie Hommesplein, Bovenburen, Pro Winschoten, Campus) in Winschoten. De medewerkers zijn er voor de MBO studenten en voor de leerlingen op het voortgezet onderwijs. Ze bieden een luisterend oor en kunnen mee denken over verschillende onderwerpen.

De School als Wijk aanpak onderscheidt zich van de meeste andere vormen van hulpverlening binnen het onderwijs doordat deze aanpak zich niet enkel beperkt tot de schoolsituatie. De woon- en leefomgeving van de studenten wordt nadrukkelijk bij deze vorm van hulpverlening betrokken. De school dient als vindplaats omdat hier veel jongeren samen komen.

Samenwerking is een belangrijke sleutel tot deze succesvolle aanpak. Hieronder wordt verstaan: de samenwerking met b.v. tweedelijnsbegeleiders, docenten, leerplicht- en studieloopbaanbegeleiders. Daarnaast ook de samenwerking met diverse organisaties die actief zijn in de woonomgeving van de student. Veel studenten wonen niet in de gemeente Oldambt. Het kunnen beschikken over een breed netwerk met b.v. basis- / socialeteams in (buur)gemeenten is dan erg handig en effectief. Indien gewenst, kan er voor deze studenten snel passende hulp geboden worden.

Studenten kunnen bij de ondersteuners hun verhaal kwijt en samen zoeken ze naar mogelijkheden om passende oplossingen te vinden. De medewerkers hebben ervaren dat ‘wandelganggesprekken’ enorm preventief kunnen werken. Als er in een vroeg stadium bijgestuurd kan worden heeft dat veel voordelen. School als Wijkondersteuners hebben een signaleringsfunctie.  Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld signalen over drugsgebruik of pestgedrag. Zaken die worden gesignaleerd en die als zorgelijk worden ervaren worden door hen ‘vertaald’ naar actiepunten richting studenten en hun omgeving. Schooldocenten en begeleiders worden hier uiteraard ook bij betrokken. Als er binnen een college meer problematiek van de zelfde aard wordt geconstateerd hebben is er ook de mogelijkheid om hier een collectieve aanpak op te zetten.

Daarnaast organiseren de School Als Wijk-ondersteuners thema programma’s die ze zelf verzorgen of ze zoeken samenwerking met relevante gespecialiseerde collega’s in of buiten de eigen organisatie. Voorbeelden van collectieve activiteiten die de medewerkers de afgelopen tijd hebben georganiseerd zijn een kwaliteitenspel met studenten, een gastles financiën gegeven aan studenten van Rubicon en op het Loopbaanfestival gestaan en workshops 'Mijn Positieve Gezondheid' gegeven.