Waar staan we?
In dit hoofdstuk staan we stil bij de verschillende vormen van dienstverlening van Andes in de eerste helft van 2025. Het gaat dan om:
- Buurtwerk (waaronder buurtbemiddeling, vrijwilligerswerk en de Ruilgoederenbank)
- Vrijwillige Thuishulp en ouderenadvies
- Jongerenwerk (waaronder BackPack en Cool2BFit)
- Financieel team en budgetcoaching
- Taalhuis
- Welzijn op Recept
- Steunouder
We belichten Sociale Activering in de bijlage. Dit is geen onderdeel van de reguliere subsidie, maar we geven graag een compleet beeld van onze dienstverlening. Daarnaast werken we integraal en heeft Sociale Activering veel overlap met onze andere activiteiten. Ook daarom vinden we het belangrijk om dit wel mee te nemen.
Buurtwerk: zien, verbinden, versterken
Buurt- en opbouwwerk vormt de kern van onze inzet in de wijk. Het draait om het versterken van de sociale samenhang, het stimuleren van initiatief en het ondersteunen van bewoners bij het vormgeven van hun eigen leefomgeving. We brengen mensen bij elkaar, signaleren wat er leeft en verbinden initiatieven aan elkaar en aan de juiste partners.
Het buurtwerk heeft in het afgelopen half jaar in de dorpen nauw samengewerkt met dorpsbelangenorganisaties, gebiedscoördinatoren, woningcorporaties Lefier en Woonservice, de Stichting Sociale Teams Borger-Odoorn (SSTBO) en andere partners om de leefbaarheid en sociale samenhang te versterken.
Door middel van overleggen, dorpsanalyses, wijkschouwen en gesprekken met inwoners en de gemeente zijn actuele thema’s, zoals het verduurzamen van woningen en zorgen over bijvoorbeeld ruzie en overlast vroegtijdig in beeld gebracht. Inwoners voelen zich hierdoor gehoord en zien sneller resultaat in hun omgeving.
Samen met partners is per gebied gekeken welke netwerken en middelen er al zijn en waar versterking nodig is. Dit leidt tot acties die beter aansluiten bij wat lokaal leeft.
Ook is ingezet op het versterken van netwerken en het activeren van inwoners:
• Samen met jongerenwerkers, woningcorporaties en gebiedscoördinatoren volgen buurtwerkers een training in de ABCD-aanpak (Asset-Based Community Development). Dit helpt om talenten van inwoners beter te herkennen en benutten, waardoor zij zich meer betrokken en gewaardeerd voelen.
• Nieuwe vrijwilligers zijn geworven voor o.a. de klussendienst, vervoerderspoule en buurtmoestuin. Daarmee krijgen inwoners praktische hulp, en ontstaan nieuwe sociale contacten.
• De buurtkamers zijn verder uitgegroeid tot laagdrempelige ontmoetingsplekken. Inwoners komen er met vragen, zorgen en steeds vaker met initiatieven. De groeiende betrokkenheid laat zien dat inwoners zich mede-eigenaar voelen van deze plekken. In de periode januari t/m mei 2025 zijn er 178 bezoekers in de buurtkamer in Nieuw-Buinen binnengelopen met een vraag en/of voor een praatje.
• Met de Rots & Water-methode is gewerkt aan weerbaarheid en zelfvertrouwen van volwassen deelnemers. Zij geven aan zich steviger te voelen in sociale situaties.
Het voelde heel vertrouwd om te oefenen met grenzen in deze groep.
Jullie ontlasten mij echt! Ik zit in een burn-out en dit geeft mij meer rust.
Biologische moestuin: oogst voor en door de buurt
In mei is de biologische moestuin in Borger feestelijk geopend. Samen met de plantjesruilmarkt gaven we inwoners een kijkje in de tuin, wat leidde tot nieuwe aanmeldingen van enthousiaste vrijwilligers. Een mooie stap richting een groenere en meer verbonden gemeenschap.
Het initiatief van de moestuin is ontstaan vanuit een samenwerking tussen een buurtwerker en een groep vrijwilligers. Inmiddels zijn er dagelijks tien vrijwilligers werkzaam. De opbrengst van de moestuin gaat naar de Voedselbank en de Voedselkast in Borger. Hierdoor ontvangen ongeveer 70 gezinnen die het nodig hebben gezond en lokaal geproduceerde groente en fruit. Hoewel de oogst natuurlijk ook afhankelijk is van het weer, is het mooi om de inzet en betrokkenheid van de vrijwilligers te zien. In gemeente Borger-Odoorn, waar niet iedereen het even breed heeft, kunnen inwoners op deze manier echt iets voor elkaar betekenen.
De groep vrijwilligers kan veel zelf, maar wordt zo lang dat nodig is, ondersteund door Andes.
Project isoleren: versnellen door ontzorgen
In de pilotdorpen Nieuw-Buinen en Valthermond zijn 135 adviesgesprekken ingepland met inwoners, ruim boven het beoogde aantal. De inzet van de dorpsreis en huis-aan-huis acties hebben eraan bijgedragen dat inmiddels 29 huishoudens (een deel van) hun woning hebben geïsoleerd. De kracht van dit project zit in het actief opzoeken, ontzorgen en begeleiden van inwoners – juist ook diegenen met een kleine beurs die wellicht kampen met energiearmoede. Als lid van de projectgroep draagt Andes bij aan het vertrouwen en contact in de dorpen, wat essentieel is om mensen mee te krijgen in de beweging naar een meer duurzame gemeente.
Buurtbemiddeling: buren weer in gesprek
Het afgelopen halfjaar hielp buurtbemiddeling buren om weer met elkaar in gesprek te gaan en conflicten op te lossen. Soms zijn de spanningen tussen buren erg hoog opgelopen en is het lastig om ze aan tafel te krijgen – maar als dit dan toch lukt blijkt hoe krachtig het is als buren zélf tot een oplossing komen. Uit landelijke cijfers blijkt dat buurtbemiddeling het meest effectief is als het voorliggend en zonder voorafgaande tussenkomst van professionals (zoals politie, woningcorporaties enz.) wordt ingezet.
Wat fijn dat we ons probleem met de buren hebben kunnen oplossen.
Vrijwilligerswerk: waardevol voor inwoners én samenleving
Het Vrijwilligers Informatie Punt (VIP!) heeft het afgelopen halfjaar vijftien inwoners geholpen bij het vinden van passend vrijwilligerswerk. Daarnaast zijn er 17 nieuwe vacatures geplaatst via onze website. De juiste match tussen vrijwilliger en organisatie vraagt aandacht en dat blijven we bieden – want vrijwilligerswerk is waardevol, voor de samenleving én de inwoner. We zien dat vrijwilligers vaak jaren betrokken blijven bij het vrijwilligerswerk.
We werkten aan de jaarlijkse vrijwilligerswaardering. Voor de uitreiking in september zijn inmiddels al 7.430 bonnen aangevraagd door 226 organisaties en verenigingen – een blijk van waardering die echt leeft in de gemeente.
We merken dat goede communicatie vooraf belangrijk blijft: over verwachtingen, taken en cultuur. Als dat niet helder is, kunnen vrijwilligers soms afhaken. Het is daarom belangrijk om te blijven afstemmen met organisaties en vrijwilligers.
Ruilgoederenbank: een tweede kans, voor spullen én mensen
De Ruilgoederenbank ontving het afgelopen halfjaar 327 bezoekers en verwelkomde 20 nieuwe pasjeshouders. Dankzij een nieuwe samenwerking konden we 11 inwoners blij maken met een fiets. Dat betekent soms letterlijk een sleutel tot meer vrijheid of weer mee te kunnen doen.
Voor mensen met een krap budget is het vaak lastig om aan basisdingen te komen. Via de Ruilgoederenbank helpen we hen aan spullen die echt nodig zijn, zoals meubels, kleding en bedden. Onlangs konden we een inwoner die al jaren op een matras op de grond sliep, helpen aan een goed bed.
Het blijft soms een uitdaging om voldoende aanbod te krijgen van veelgevraagde spullen zoals koelkasten, wasmachines en bedden. Toch blijft de Ruilgoederenbank van grote waarde: het aantal bezoekers blijft groeien en we merken dat er nog te veel verborgen armoede is.
Erg fijn dat dit er is. Na 7 jaar dakloos te zijn geweest heb ik net weer een eigen huisje en dan helpt dit heel erg.
Super, een koelkast! Wij hadden alleen zo’n klein camping koelkastje dus dit is een grote verbetering.
Vrijwillige Thuishulp en ouderenadvies
We merken dat steeds meer ouderen langer thuis wonen, regelmatig met een klein netwerk en veel op hun bord. Het vangnet dat nodig is om thuis wonen echt goed te ondersteunen, is vaak nog lang niet stevig genoeg. Een praatje, een luisterend oor: iemand die even langskomt maakt dan echt verschil. Zo had een mevrouw een verwijzing naar de psycholoog gekregen, maar door een aantal laagdrempelige gesprekken met de ouderenadviseur voelde ze zich al zoveel beter dat een afspraak met de psycholoog niet meer nodig bleek.
De vraag naar deze ondersteuning groeit hard. De thuiszorg, de SSTBO en de huisarts weten ons, onder meer door de multidisciplinaire overleggen, steeds beter te vinden en verwijzen vaker inwoners door. In de eerste helft van 2025 zijn er 37 inwoners ondersteund door een vrijwillige thuishulp.
Jongerenwerk
Het jongerenwerk is zichtbaar en benaderbaar: vertrouwde gezichten voor de jongeren in de dorpen. Door activiteiten als Rots&Water, het gamecafé en de kookclub bouwen jongeren spelenderwijs een band op met de jongerenwerkers. Ze voelen zich gezien en gehoord. Die band maakt het mogelijk dat zij met persoonlijke vragen of zorgen bij ons aankloppen – bijvoorbeeld over schoolstress, vriendschap, thuissituaties of middelengebruik. Juist die laagdrempelige aanwezigheid, online, op school én op straat, maakt het verschil.
Zo kwam een groep jongeren uit Borger bij het jongerenwerk terecht met vragen over een hangplek.
En een meisje gaf aan dat ze door de Rots&Water-training meer zelfvertrouwen had gekregen. Ze begon heel ingetogen en terughoudend, maar wilde aan het eind van de training zelfs een oefening voordoen en vertelde: “Ik neem deze tools echt mee naar mijn nieuwe school.”
Het blijft een uitdaging om jongeren te bereiken die veel thuis zitten en weinig buiten komen. Juist zij kunnen veel baat hebben bij activiteiten en het contact met anderen. Daarom blijven we er ook op inzetten om onze zichtbaarheid te vergroten – op straat, op school en via Instagram, Snapchat, Facebook en TikTok.
Ik praat nu veel meer. Ook met mijn moeder en ik merk dat dit onze band verbetert. Rots&Water heeft echt geholpen voor mij.
Met BackPack zie je meer
Met BackPack hebben we het afgelopen halfjaar een waardevolle bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van kinderen in de dorpen Buinerveen, Nieuw-Buinen, Valthermond en Tweede Exloërmond. Door een divers aanbod van sportieve, culturele en beroepsgerichte activiteiten hebben kinderen uit de groepen 5 t/m 8 – en dit voorjaar ook voor het eerst kinderen uit groepen 1 t/m 4 – hun 'rugzak' kunnen vullen met nieuwe ervaringen. Op deze manier kunnen ze hun horizon verbreden en ontdekken wat ze leuk vinden. Naast het reguliere programma boden we extra activiteiten aan, zoals een escape room, dikke bandenrace en een kinderkoor. En we gaven kinderen zelf ruimte om mee te denken via een ideeënbus.
De uitbreiding naar jongere groepen en de ideeënbus zorgden voor nieuwe dynamiek, maar vergden ook meer afstemming en organisatie.
We merken dat BackPack kinderen écht iets brengt. Het project biedt ervaringen die verder reiken dan wat zij vanuit huis meekrijgen – het opent werelden die anders misschien gesloten blijven.
Ik vond de pluktuin echt heel leuk en zou er zelfs wel een keertje naartoe willen gaan.
Cool2BFit: met plezier in beweging én vooruit
Het afgelopen halfjaar rondde een groep gezinnen de eerste (intensieve) fase van het Cool2BFit-programma af. Ieder gezin werkte aan zelfgekozen doelen – van gezonder eten en bewegen tot het verbeteren van motorische vaardigheden en meer zelfvertrouwen voor hun kind. Voor de meeste gezinnen zijn deze doelen behaald, een mooie stap richting een blijvende gedragsverandering.
Een jongen die eerst ‘buitenspel’ stond vanwege pestervaringen, speelt nu weer vol plezier tikkertje op het schoolplein. Dankzij Cool2BFit durft hij weer mee te doen.
Deze groep gaat nu de volgende fase in, maar ook dan blijven we betrokken. Nog twee jaar lang begeleiden we de gezinnen, monitoren we de voortgang en kijken we samen wat er nodig is om de gezonde lijn vast te houden. Deelname vraagt veel inzet van ouders, tijdens én na afloop van het traject. Dit vormt ook de grootse uitdaging, maar tegelijkertijd levert het ook zoveel op voor het hele gezin: gezondere gewoontes, meer structuur en meer zelfvertrouwen bij de kinderen én de ouders.
En terwijl de eerste groep doorstroomt naar het tweede jaar van begeleiding, gaat er tegelijk een nieuwe groep van start. Vanwege deze parallelle trajecten hebben we extra uren aangevraagd om het project goed te kunnen blijven begeleiden.
Kinderen in een scheiding (KIES)
KIES (Kinderen In Een Scheiding)-groepen bieden ondersteuning aan kinderen van gescheiden ouders. In kleine groepjes praten kinderen onder begeleiding van een professional over hun gevoelens, ervaringen en vragen rondom de scheiding. Door spel, creatieve werkvormen en gesprekken krijgen ze handvatten om beter om te gaan met de veranderingen in hun leven. Het doel is om hun veerkracht te versterken, gevoelens te normaliseren en hen te laten ervaren dat ze niet de enigen zijn. In Borger en Odoorn zijn er in het eerste halfjaar van 2025 twee KIES-groepen met 17 bijeenkomsten georganiseerd waaraan 13 kinderen hebben deelgenomen.
Ik vond het een fijne les want nu kan ik, als ik een knoop in m'n maag voel, deze in het touw verwerken en hierover nadenken.
Het financieel team en budgetcoaching: laagdrempelige hulp bij geldzorgen
Het financieel team speelt een belangrijke rol in het voorliggende veld door inwoners laagdrempelig en zonder oordeel te ondersteunen bij hun geldzaken. Deze open houding zorgt ervoor dat mensen de stap durven zetten om hulp te vragen, zelfs als ze zich kwetsbaar of beschaamd voelen. Juist die toegankelijkheid voorkomt vaak dat problemen te groot worden en helpt inwoners hun leven weer op de rails te krijgen.
De grafiek hierna laat het aantal aanmeldingen zien dat betrekking heeft op (onder andere) financiën. Afhankelijk van de vraag wordt een melding rechtstreeks toegewezen aan het financieel team of volgt er (eerst) een andere route, zoals het spreekuur, triage of regisseur. De tweede grafiek laat de caseload van het financieel team zien in de maanden april, mei en juni 2025. Het gaat hier alleen om casussen waar een medewerker van het financieel team als verantwoordelijke aan is gekoppeld, en niet als betrokken bij een casus.
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| Q1 | Q2 | |
|---|---|---|
| Rechtstreeks financieel team | 17 | 28 |
| Andere route | 10 | 5 |
| Totaal | 27 | 33 |
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| Caseload | Casussen waarbij medewerker FT verantwoordelijke is |
|---|---|
| April | 43 |
| Mei | 47 |
| Juni | 50 |
De uitdaging blijft dat inwoners die met bijvoorbeeld een faillissement te maken krijgen, vaak vastlopen in ingewikkelde regels en tegenstrijdige adviezen van verschillende instanties. Betere samenwerking en communicatie tussen gemeenten, curatoren en schuldhulpverleners zou deze stress en onduidelijkheid kunnen verminderen en ervoor zorgen dat mensen sneller hulp krijgen.
Collectieve ondersteuning
Twee budgetcoaches zijn gecertificeerd als Geld & Grip-trainers en gaan in oktober inwoners trainen in grip op geld. Ook gaven we in de eerste helft van 2025 samen met de bibliotheek een presentatie over datgeldtvoormij.nl, waarmee inwoners snel inzicht krijgen in financiële regelingen. Zo versterken we hun financiële veerkracht.
Wat een handige tips vandaag. Dit neem ik zeker mee in mijn werk.
De Voorzieningenwijzer
De Voorzieningenwijzer wordt uitgevoerd door het financieel team en helpt inwoners om inzicht te krijgen in de kosten die ze kunnen besparen. Inwoners vullen zelf online de checks in of samen met een medewerker van het financieel team. In de periode januari t/m juni 2025 is 180 keer een start gemaakt met het invullen van de checks. In 158 gevallen is deze door de inwoner zelf ingevuld en in 22 gevallen samen met het financieel team. In totaal zijn er 60 checks afgerond.
De top 3 van meest gevraagde regelingen waarvan inwoners willen weten of ze ervoor in aanmerking komen zijn:
- Energiecoaches
- Meedoen in Borger-Odoorn
- Tegemoetkoming voor chronisch zieken en mensen
Op basis van de ingevulde checks waren deze gemiddelde besparingen mogelijk:
Taalhuis: meer dan taal alleen
Met het Taalhuis helpen we inwoners verder met taal- en rekenvaardigheden – en tegelijk groeien ze in zelfvertrouwen, zelfredzaamheid en sociale contacten. In de eerste helft van 2025 hebben we vanuit het Taalhuis 37 inwoners ondersteund.
De impact in dit voorbeeld is eigenlijk drieledig:
- De deelnemer ontwikkelt zich op haar eigen tempo en groeit in zelfredzaamheid.
- Het eerste taalmaatje voelt zich nu, dankzij de begeleiding, zekerder in haar rol, ontwikkelt zelfvertrouwen en kan van betekenis zijn voor de deelnemer.
- Het tweede taalmaatje heeft nieuwe uitdagingen gevonden in het helpen van een NT1-er (iets waar ze graag ervaring mee wilde opdoen) en daarnaast in het coachen en ondersteunen van een andere vrijwilliger.
Over het Taalcafé en de Escape Koffer
We merken dat het lastig is om deelnemers te betrekken bij het Taalcafé, terwijl we wel signalen krijgen dat er behoefte is aan het laagdrempelig oefenen met taal. Dit is wellicht deels te verklaren door schaamte, of inwoners weten niet van het bestaan en/of de bedoeling van het Taalhuis en het Taalcafé. Na de zomer gaan we daarom het Taalcafé, in samenwerking met de bibliotheek, combineren met Kleintje Bieb – een activiteit voor ouders en kinderen, gericht op lezen, zingen, spelen en knutselen. Zo hopen we meer inwoners te bereiken. We weten dat er veel meer mensen zijn die moeite hebben met taal en cijfers dan je op het eerste gezicht zou denken. Met het inzetten van de Escape Koffer van Stichting Lezen en Schrijven vragen we meer aandacht voor laaggeletterdheid en willen we meer bewustzijn en begrip creëren. Wees alert, praat erover en verwijs door. Taal is de sleutel tot meedoen.
Welzijn op Recept: kleine stap, groot verschil
Sinds april hebben we naar aanleiding van doorverwijzingen 16 keer Welzijn op Recept ingezet om inwoners die vastlopen op sociaal of mentaal vlak weer in beweging te brengen. Door goed te luisteren en mee te denken, helpen we mensen een stap vooruit. In plaats van een medische oplossing bieden we persoonlijke aandacht en een passende stap richting meedoen. Zo hielpen we een mevrouw die haar man was verloren en daardoor veel leegte voelde. Naar aanleiding van gesprekken wandelt ze inmiddels mee met een groep en helpt ze als vrijwilliger bij woon- en zorgcentrum Borgerhof. Daarmee kregen haar dagen weer kleur, structuur en betekenis.
We sturen aan op maximaal 7 gesprekken met een inwoner. In de eerste helft van 2025 zijn er 2 trajecten afgesloten. Een van deze trajecten is na 4 gesprekken afgesloten en het andere traject is direct afgesloten omdat Welzijn op Recept niet passend bleek.
De grootste uitdaging blijft om de waarde van Welzijn op Recept goed over te brengen. Toch merken we: een luisterend oor en een passende activiteit maken vaak meer verschil dan inwoners zelf hadden verwacht. Ze voelen zich gehoord, doen weer mee en ervaren een betere mentale en fysieke gezondheid.
Bedankt voor alles. Het gaat een stuk beter met me!
Steunouder: een steuntje in de rug voor ouder en kind
In het eerste halfjaar zijn vier nieuwe koppelingen gemaakt tussen kinderen en steunouders. Dat levert veel op: kinderen krijgen een warm, veilig tweede thuis waar ze tot bloei komen – zoals J., die zich kind aan huis voelt bij de steunouder en volop geniet van het buiten spelen in de natuur. Tegelijk krijgen ouders de broodnodige ruimte om op adem te komen. Dankzij deze informele ondersteuning is in meerdere gevallen zwaardere, geïndiceerde zorg voorkomen, zoals specialistische maatschappelijke inzet, logeeropvang of dagbesteding op een zorgboerderij. Een waardevolle investering dus – in de ontwikkeling van kinderen én in het ontlasten van zowel ouders als het zorgsysteem. Nieuwe steunouders blijven hard nodig, maar de recente wervingscampagne laat zien dat het enthousiasme groeit.