04 Opstap

De Opstapprojecten zijn bedoeld om ontwikkelingsachterstanden bij jonge kinderen te voorkomen of weg te werken. Het zijn spelprogramma's waarin ouders samen met hun kinderen spelend leren. De gezinnen krijgen een programma en materialen aangeboden wat bewezen effectief is om te gebruiken. Ieder kind met een taal of ontwikkelingsachterstand kan aangemeld worden.

De Opstapprojecten zijn onderverdeeld in verschillende categorieën gebaseerd op leeftijden. Zo is Instapje een gezinsgericht stimuleringsprogramma gericht op het vergroten van de onderwijskansen van kinderen van 0-2 jaar uit achterstandssituaties. Opstapje richt zich op kinderen van 2 tot 4 jaar en hun (laagopgeleide) ouders. Doel is: het bevorderen van een betere aansluiting op de basisschool van twee- tot vierjarige kinderen uit achterstandssituaties. En Opstap richt zich op 4- tot 6-jarige kinderen en hun (laagopgeleide) ouders. Het doel hierbij is om de onderwijskansen van deze kinderen te vergroten door de ouders twee jaar lang vijf keer per week activiteiten met de kinderen uit te laten voeren die de ontwikkeling stimuleren. Dit alles wordt ondersteund en begeleid door middel van huisbezoeken, waar bijvoorbeeld vroeg en voorschoolse educatie (vve) op school wordt ingezet. Ouders en verzorgers worden op die manier bij de opvoeding en ontwikkeling van hun kinderen betrokken en bewust gemaakt van de leerprocessen. Daarnaast zorgen de huisbezoeken er ook voor dat de medewerkers van de Opstapprojecten een signalerende functie kunnen vervullen, nu er zicht is op de thuissituatie. Verder hebben veel ouders via de medewerkers nieuwe contacten gelegd bij bijv. moedergroepen, koffieochtenden, de wandelclub etc. en worden ze eventueel meegenomen naar de bibliotheek of het Taalhuis. Er zijn geen kosten verbonden aan de Opstapprojecten.

De tabel hieronder laat zien in welke wijken van de gemeente Veendam de betreffende inwoners wonen. Hieruit blijkt dat de meeste Opstaptrajecten in Veendam Noord en in Sorghvliet zijn. 

In de Opstapprojecten wordt samengewerkt met verschillende partijen, zoals de jeugdgezondheidszorg, de bibliotheek, peuterspeelzalen en scholen. Via kinderopvangorganisatie Kids First in Veendam komen regelmatig aanmeldingen binnen. Ook komen er vanuit de GGD en basisscholen doorverwijzingen naar de Opstapprojecten. Overige doorverwijzingen komen via andere sociaal werkers, buurtbewoners en soms betreft het ook gezinnen waar we al eerder betrokken zijn geweest bij inmiddels oudere kinderen.

Op de scholen

Sinds 2022 is er daarnaast gestart met het aanbieden van groepswerk op basisscholen. Kinderen uit de groepen 1 en 2, uit gezinnen die al in beeld zijn bij de individuele Opstapprojecten, krijgen in kleine groepjes op wekelijkse basis een intensief programma aangeboden dat met name is gericht op het aanleren van de Nederlandse taal. In 2023 zijn er 98 groepsbijeenkomsten geweest op vier scholen waar Opstap actief is. Deze zijn bezocht door 430 niet unieke, oftewel 26 unieke deelnemers.

Ook zijn er voor hun ouders het afgelopen half jaar twee ouderochtenden georganiseerd. Deze ochtenden stonden in het teken van:

1. Informatie verstrekken over het Opstapproject.
2. Onderlinge ervaringen delen over het opgroeien/opvoeden van de kinderen, thuis en op school. De ene keer is het thema (voor)lezen behandeld en tijdens de andere bijeenkomst werden er via stellingen opvoedthema’s met elkaar besproken. 
3. Ontmoeting tussen ouders bevorderen. 

Voor de ouders was dit een waardevolle plek om elkaar te ontmoeten. In dit geval gaat het om anderstalige ouders die nog niet zo lang in Veendam wonen en een klein netwerk hebben. Op die manier ontstaan nieuwe contacten, wat ook bijdraagt aan hun eigen taalvaardigheid en opbouw van hun sociaal netwerk, en worden ouders betrokken bij de school en de leerontwikkeling van hun kind.