Gezondheid
De gemeente Pekela streeft ernaar dat haar inwoners in 2030 gezonder zijn. Voorkomen is immers beter dan genezen. Door problemen tijdig te voorkomen, kunnen ze later worden vermeden. Gezond eten, meer bewegen en buitenspelen en bewust omgaan met alcohol zijn speerpunten die de gemeente wil bevorderen. Daarnaast wordt ingezet op een rookvrije omgeving voor kinderen op korte termijn en een rookvrije generatie in 2040. De gemeente gaat voor ‘meer gezonde jaren in Pekela’.
Vanuit De Badde zetten we op het gebied van gezondheid in op verschillende individuele trajecten en collectieve activiteiten. Hieronder wordt schematisch weergegeven welke onderdelen we verantwoorden onder het thema gezondheid.
Tabel 7: Individuele en collectieve trajecten die we verantwoorden onder het thema gezondheid
| Individuele trajecten | Collectieve trajecten |
|---|---|
| Welzijn op recept | Weerbaarheidstrainingen |
| Weerbaarheidstrainingen | Activiteiten vitalisering ouderen |
| Maatschappelijk werk | Sport en bewegingsactiviteiten |
| Mantelzorgondersteuning | Gecombineerde leefstijl interventie (GLI) |
| Onafhankelijk Cliënt Ondersteuning | Praatgroepen (rouw & autisme) |
| Kind hulpverlening / huiselijk geweld | Kookgroepen en workshops gezond koken |
Individuele ondersteuning
In de onderstaande tabel wordt de individuele ondersteuning van de eerste helft van 2024 schematisch weergegeven, binnen het thema gezondheid. Ook de duur (in dagen) van de ondersteuning is weergegeven.
Tabel 8: Individuele ondersteuning thema gezondheid
| Specificatie Individuele trajecten & leun en steun | Individueel | Duur | Leun en steun | Duur | Info en advies |
|---|---|---|---|---|---|
| Algemeen maatschappelijk werk | 106 | 163 | 30 | 577 | 24 |
| Onafhankelijke cliëntondersteuning | 39 | 139 | 321 | 17 | |
| Welzijn op recept | 38 | 85 | 1 | 117 | 8 |
| Weerbaarheid | 14 | 76 | |||
| Huiselijk geweld | 3 | 208 | 2 | ||
| Gezondheid | 11 | ||||
| Sociale activering | 6 | ||||
| Scheidingproblematiek | 4 | ||||
| Sport & Cultuur | 2 | ||||
| Mantelzorg | 1 | ||||
| Totaal | 200 | 31 | 75 |
We zien binnen het thema Gezondheid een stijging in onze ondersteuning ten opzichte van de eerste helft van 2023, toen waren er 136 individuele trajecten en 34 leun & steun trajecten. Deze stijging geldt voor het algemeen maatschappelijk werk, Welzijn op Recept (voorheen Ondersteuner Sociaal Domein) en de ondersteuning bij weerbaarheid. De onafhankelijke cliënt ondersteuning (OCO) is licht gedaald, we houden de OCO blijvend onder de aandacht bij de inwoners en de ketenpartners.
Een inwoner die gebruik heeft gemaakt van een onafhankelijk cliënt ondersteuner geeft aan wat dit voor haar betekent heeft:
“Mijn partner en ik hebben heel veel geluk gehad met jou als OCO. Wat als wij in een gemeente gewoond hadden die niet met een OCO bekend was? Zonder OCO (zonder jou dus) was het ziekteproces en het uiteindelijke overlijden van mijn partner vele malen moeilijker geweest. Ik hoop dat het gaat lukken om in nog meer gemeenten, dan dat er nu al zijn, te gaan samen werken met OCO.”
ZRM
Binnen het thema Gezondheid zijn geestelijke gezondheid, financiën en huisvesting de belangrijkste hoofddomeinen. Onze inzet op het algemeen maatschappelijk werk valt binnen de verantwoording onder het thema Gezondheid en kan niet los worden gezien van de thema’s Werk & Inkomen en Woonomgeving.
Welzijn op recept
Welzijn op Recept is een doorontwikkeling van Ondersteuning Sociaal Domein. De ondersteuning Sociaal Domein heeft zich in 2024 doorontwikkeld naar Welzijn op Recept. De huisartsen en de welzijnscoach van de Badde werken nauw samen. Inwoners die bij de huisarts komen met een niet-medische vraag (vaak zijn dit psychisch/sociale problemen) worden ondersteund door de welzijnscoach. De welzijnscoach kent de sociale kaart en verbindt de inwoners vanuit zijn/haar vraag aan passende ondersteuning. Met als doel om aandacht te besteden aan lichamelijke, psychische en sociaal-maatschappelijke belemmeringen en de klachten te verminderen.
Welzijn op Recept kent twee doelen namelijk:
- Verhogen van het welbevinden van patiënten met psychosociale problemen.
- Verlagen van het zorggebruik in de eerstelijnszorg.
De welzijnscoach is fysiek aanwezig in de huisartspraktijken in Pekela, wat zorgt voor korte lijnen met huisartsen, POH-ers en assistentes. Er wordt gebruikgemaakt van het Spinnenweb Positieve Gezondheid om patiënten inzicht te geven in hun leven en verbeterpunten. De aanwezigheid van de welzijnscoach geeft huisartsen meer tijd voor medische zaken en vermindert het aantal huisartsbezoeken voor psychosociale kwesties zoals rouw en eenzaamheid. Een assistente merkte op: “De ondersteuning is goed en eigenlijk beter dan wanneer de welzijnscoach er niet zou zijn, we maken er steeds meer gebruik van”.
In de eerste helft van 2024 hebben we 45 inwoners kunnen ondersteunen via Welzijn op recept. Hiervan zijn 28 inwoners ouder dan 65 jaar. Zij zijn vaak onbekend met het sociaal werk en komen met vragen bij de huisarts terecht. Ze hebben vaak meerdere gezondheidsklachten en komen daarmee bij de huisarts en dan wordt vaak ook gesignaleerd dat er psychosociale problemen zijn. Er is veel behoefte aan ondersteuning bij thema’s zoals rouw & verlies, eenzaamheid, scheiding en maatschappelijke participatie. In de afgelopen zes maanden heeft Welzijn op Recept bijgedragen aan het welbevinden van inwoners van Pekela en is het zorggebruik in de eerstelijnszorg verlaagd door effectieve samenwerking tussen zorg en welzijn.
Hieronder laten we met twee casussen de impact zien van Welzijn op Recept.
Casus Welzijn op Recept
Situatie: Maaike* (41) stopt telkens met werken en loopt vaak tegen conflicten aan. Ze heeft een trauma door een pestverleden, wat haar huidige functioneren beïnvloedt.
Ondersteuning: We hebben Maaike uitgelegd dat het belangrijk is om eerst het pestverleden te verwerken via gesprekken met de Praktijk Ondersteuner Huisarts. Dit trauma zorgt ervoor dat ze snel boos reageert op collega's bij verwachtingen die niet goed bij haar passen. Tijdens wandelgesprekken hebben we inzicht gekregen in haar patronen, zoals haar behoefte om alles perfect te willen doen. Daarnaast gaat Maaike binnenkort naar de moedergroep, waar ze op sociaal gebied actief kan blijven, terwijl ze werkt aan haar trauma en contact kan leggen met andere moeders.
Resultaat: Maaike heeft meer zelfinzicht gekregen en is begeleid naar de juiste hulp en activiteiten. Dit heeft haar een positiever gevoel gegeven en meer energie om dingen te ondernemen.
*Maaike is een fictieve naam
Casus Welzijn op Recept
Situatie: Peter* zit in een complexe scheiding en heeft één van zijn kinderen (9 jaar) al 8 weken niet meer gezien. Hij is erg emotioneel en weet niet hoe hij met deze situatie moet omgaan.
Ondersteuning: We hebben Peter geholpen door middel van ondersteunende gesprekken en systemisch werken. Daarnaast hebben we een aanbod gedaan voor de kinderen. Tijdens de gesprekken krijgt Peter handvatten mee om met zijn emoties om te gaan en kan hij zijn verhaal kwijt. De kinderen zijn aangemeld voor de KIES (Kinderen In Echtscheiding Situaties) groep.
Resultaat: Peter heeft geleerd zijn emoties beter onder controle te krijgen en kan nu openlijk over zijn gevoelens praten. De deelname van de kinderen aan de KIES groep helpt hen te beseffen dat zij niet de enigen zijn met gescheiden ouders en biedt hen de mogelijkheid de scheiding op hun eigen manier te verwerken.
*Peter is een fictieve naam
Collectieve ondersteuning
De collectieve ondersteuning met als doel het bijdragen aan de gezondheid van de inwoners richt zich voornamelijk op beweging, gezonde voeding en lotgenotencontact. Er wordt opnieuw een onderscheid gemaakt tussen verschillende vormen van collectieve ondersteuning, zoals beschreven in hoofdstuk 1. Bij het thema gezondheid waren er in de eerste helft van 2024, 64 bijeenkomsten met ruim 800 deelnemers. De tabel hieronder geeft een visuele weergave van de verschillende collectieve bijeenkomsten die te maken hebben met het thema gezondheid.
Tabel 9: Collectieve activiteiten bij thema Gezondheid
| Gezondheid | Activiteiten |
|---|---|
| 1. Open groep met inloop | Doortrappen |
| GLI Pekela | |
| Pekela Actief dag | |
| Pekelder Zaalvoetbaltoernooi | |
| praatgroep autisme | |
| Samen koken, samen eten | |
| 2. Open groep eenmalig | Fittesten |
| Voorlichting bij Netwerk dat Werkt In Pekela | |
| 3. Gesloten groep | Instapcursus Kickboksen |
| Kookworkshops | |
| Lotgenotengroep - Verlies van een dierbare | |
| Schoolsportcie | |
| 5. Deelname aan (professionele) netwerkoverleggen | Collectieve belangenbehartiging mantelzorgers |
| Geriatrisch Netwerk Overleg B75 | |
| MDO Dokhuis | |
| Ondersteuner Sociaal Domein | |
| 6. Afsluiten (Geen draagvlak) | Fietstocht |
| GoGoKids Beweeggroep | |
| Sport- en cultuurstimuleringsactiviteiten |
De groep rondom verlies van een dierbare was echt een succes. Wij hebben deze patiënten niet meer terug gezien, waar ze eerder heel vaak op het spreekuur kwamen, en dat is top.
Weerbaarheid
Inwoners van de gemeente Pekela, van jong tot oud, kunnen bij De Badde terecht voor weerbaarheidstrainingen. Deze trainingen zijn beschikbaar voor een breed scala aan hulpvragen, variërend van assertiviteitsproblemen tot agressieregulatie. Cliënten kunnen direct aangemeld worden bij de weerbaarheidstrainer of via doorverwijzingen van collega’s, scholen (zowel basis- als voortgezet onderwijs) en de gemeente.
Tijdens de trainingen worden diverse methoden ingezet, zoals specifieke weerbaarheidsoefeningen, gesprekstechnieken en bokstechnieken. Bokstechnieken helpen deelnemers om hun energie te doseren, kalm te blijven, stoom af te blazen en emoties te reguleren. Dit versterkt hun zelfvertrouwen en helpt hen beter hun grenzen aan te geven. Het lichaam liegt niet: de manier waarop iemand onder stress bokst, weerspiegelt vaak hoe diegene in het dagelijks leven reageert, bijvoorbeeld in communicatie. Is iemand erg aanvallend of laat hij/zij over zich heen lopen? Deze aanpak onthult eenvoudig bestaande gedragspatronen, waardoor deelnemers waardevolle inzichten en bewustwording van hun eigen gedrag krijgen. Dit biedt een uitstekende basis voor effectieve hulpverleningsgesprekken. Vanuit deze bewustwording kan nieuw, gewenst gedrag worden aangeleerd en getraind, wat leidt tot blijvende gedragsverandering.
Door de toenemende vraag naar weerbaarheidstrainingen, zijn er binnen het team van De Badde meerdere collega's opgeleid tot HERO Weerbaarheidstrainer. Met deze nieuwe expertise starten we in de komende zes maanden met verschillende collectieve activiteiten, zodat we nog meer inwoners van de gemeente Pekela kunnen bereiken.
Planning voor de komende zes maanden:
- HERO-trainingen op het Dollard College
- HERO ouder/kind weerbaarheidscursus
- HERO weerbaarheid voor volwassenen
Hieronder staat een casusbeschrijving van de weerbaarheidstraining.
Casus weerbaarheid
Hulpvraag: Jayden*, een 17-jarige jongere, wil zijn emoties beter leren reguleren. Hij wordt snel boos en heeft last van woedeaanvallen. In het verleden heeft hij fysiek geweld gebruikt tegen zijn moeder en stiefvader. Daarom woont hij nu doordeweeks op een zorgboerderij en mag soms in het weekend naar huis. Jayden wil graag weer volledig thuis wonen, maar daarvoor moet hij eerst leren zijn emoties beter onder controle te houden.
De trainingen: We zijn gestart met een kennismakings-/intakegesprek en hebben vervolgens 10 trainingen ingepland.
Door middel van HERO Boxing hebben we diverse bokstechnieken, gesprekstechnieken en ademhalingsoefeningen getraind. Met de bokstechnieken hebben we Jaydens stressniveau getest om te zien hoe hij reageert in stressvolle situaties. Hij heeft geleerd dat hij zijn stressniveau kan verlagen door ademhalingstechnieken en door verschillende gesprekstechnieken op een rustige en respectvolle manier zijn grenzen kan aangeven. Als het niet lukt om de situatie te beheersen, heeft hij geleerd dat hij weg kan lopen om kalm te blijven.
Resultaat trainingen: Tijdens de tiende en afsluitende training vroeg ik Jayden wat hij uit de trainingen had gehaald. Hij zei: "Ademhalingsoefeningen om rustig te worden, verschillende gesprekstechnieken waarmee ik rustig voor mezelf kan opkomen, en ik heb geleerd om weg te lopen uit situaties om kalm te blijven." Door de gesprekstechnieken kon Jayden een goed gesprek voeren met zijn moeder en stiefvader, waarin ze afspraken om niet meer achterom te kijken maar met een frisse start de toekomst in te gaan.
De zorgboerderij heeft ook positieve gedragsveranderingen bij Jayden waargenomen. Volgens hen is hij nu beter in staat om naar zijn eigen handelen te kijken en is hij zich veel beter bewust van zijn eigen invloed daarop. Hij kan zijn grenzen nu op een rustige en respectvolle manier aangeven en kan uit de situatie lopen als het hem teveel wordt, in plaats van woedeaanvallen te krijgen die eerder resulteerden in fysiek geweld.
Het uiteindelijke resultaat is dat Jayden weer volledig thuis woont.
*Jayden is een fictieve naam