Onze bijdrage aan de zes opgaven van het Sociaal Domein
1. Een goed begin
We willen eraan bijdragen dat kinderen gezond en veilig kunnen opgroeien; dat zij de mogelijkheden waar ze in potentie over beschikken kunnen ontwikkelen in hun gezin, in hun buurt, bij de (peuter)opvang en op school. We willen bijdragen aan een positief pedagogisch klimaat voor kinderen. We gaan hierbij uit van het principe dat we hulp ‘erbij halen’ in de normale opgroei- en opvoedsituaties. We willen vanuit de behoeftes van het kind en opvoeders/ouders nadenken over de zorg of ondersteuning, die het beste past en dit gezamenlijk organiseren met andere partijen. Samenwerking tussen sociaal werk en onze ketenpartners is hierbij essentieel. Vanuit Sociaal Werk De Kop verbinden we ons aan en staan we achter het gedachtegoed van Samen voor Ryan. Daarnaast verbinden we ons aan de Beweging van 0. Dit gaat om de beweging naar nul bange ouders die hulp durven te vragen bij opvoedproblematiek.
Ondersteuning mama café – inzet op borging pedagogische basis
Het mamacafé wordt op dit moment volledig gedraaid door een vrijwilliger / de initiatiefnemer van het mamacafé. Dit is een groep voor jonge moeders die informatie biedt ten aanzien van verschillende relevante thema’s waar jonge moeders tegenaan lopen. Aan Sociaal Werk De Kop is de vraag gesteld: hoe wij deze groep zo kunnen ondersteunen dat de groep minder kwetsbaar is en zo het voortbestaan van de groep ook geborgd blijft. Sociaal Werk De Kop ondersteunt dit initiatief door hier maandelijks vanuit het buurtwerk aan te sluiten. De meerwaarde van aansluiten betreft de verbinding leggen met het andere aanbod van Sociaal Werk De Kop, waaronder Steunouders, Triple-P en andere preventieve activiteiten. Deze buurtwerker denkt daarnaast mee op het gebied van het subsidies, promotie, regelingen enzovoort. Op dit moment verkennen we of de groep ook uitgebreid kan worden naar het buitengebied / Vollenhove.
De pilot schoolmaatschappelijk werk op het Basisonderwijs (BO), extra opdracht– inzet op normalisering
Praktijk en evaluatie laat zien dat de pilot schoolmaatschappelijk werk op drie basisscholen van meerwaarde is. Zo heeft het een normaliserende werking op (alledaagse) vraagstukken waar jeugd mee te maken heeft. Met als concreet resultaat dat het aantal KIK- (kind in de kern) gesprekken in de afgelopen periode sterk is gedaald. De toegevoegde waarde van sociaal werk op school en het aansluiten bij KIK gesprekken, naast de jeugdverpleegkundige vanuit de GGD, is de aanvullende brede en sociaal emotionele blik vanuit het sociaal werk. De jeugdverpleegkundige heeft hiernaast vooral een medische blik.
Er wordt goed gebruik gemaakt van het schoolmaatschappelijk werk door zowel ouders, kinderen als leerkrachten. Het schoolmaatschappelijk werk speelt een belangrijke rol om bij leerkrachten/ professionals inzichtelijk te maken welke interventies, voor welk thema, er in ons werkgebied zijn.
Op de drie basisscholen komen we veel vraagstukken tegen ten aanzien van faalangst. Dit lijkt een trend te zijn die meer betrekking heeft op de school en de samenleving en in mindere mate op de individuele leerling zelf. Na enkele individuele gesprekken met het schoolmaatschappelijk werk zien we dat de faalangst al snel is verminderd. De hoeveelheid vraagstukken op dit thema en de effectieve aanpak vanuit het maatschappelijk werk hiervan, maakt het thema zeer geschikt om collectief op te pakken.
Schoolmaatschappelijk werk op het Voortgezet onderwijs (VO)– inzet op preventie
Het onderwijs geeft aan dat zij veel aanbod voor ondersteuning vanuit verschillende organisaties ontvangen. Dit vraagt om overzicht. We denken hierbij aan een preventiemenu met daarin interventies op het gebied van verslaving, buitenschoolse inzet, sociaal emotionele ondersteuning en (verkeers)veiligheid. Hierbij willen we onze rol als sociaal werk als spin in het web voor externe buitenschoolse inzet benutten. Bij onze collega organisaties binnen Tintengroep is een dergelijke menukaart van meerwaarde gebleken. In 2025 verkennen we dit graag samen met het onderwijs. Daarin nemen we de uitkomsten van de pilot schoolmaatschappelijk werk op het BO mee.
Opvoedondersteuning (Triple – P) - effectieve opvoedondersteuning op maat
De door het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) effectief bewezen methode Triple-P is een training voor ouders gericht op het voorkomen of verminderen van ernstige gedrags-, emotionele en ontwikkelingsproblemen bij kinderen. In 2024 zijn er vier medewerkers, vanuit beide teams, getraind om deze training aan meer inwoners aan te bieden. Deze medewerkers zijn onder andere getraind in niveau 4. Dit niveau betreft intensieve ondersteuning dat zowel individueel als collectief geboden kan worden. Het bieden van ondersteuning aan gezinnen waarbij complexe problematiek speelt zoals autisme bij jeugd is hier een voorbeeld van. Daarnaast kunnen deze medewerkers sinds kort de tienervariant van de Triple-p aanbieden. Op dit moment wordt een collectieve training gedraaid ten aanzien van opvoedondersteuning (conform triple-p). Zo bieden we een meer laagdrempelige en op maat variant van opvoedondersteuning voor inwoners die hier behoefte aan hebben.
T(a)alent – biedt kansen voor gezinsaanpak
In het kader van het project T(a)alent lezen inmiddels 16 vrijwilligers op school voor aan in totaal 94 kinderen (NT1 & NT2) op 14 basisscholen. Er is veel vraag naar het project vanuit het onderwijs. Het voordeel van betrokkenheid vanuit Sociaal werk bij dit project is de ervaring met het koppelen van vraag en aanbod en het verbinden van vraagstukken op verschillende leefgebieden met collega’s binnen en buiten de eigen organisatie. We zien dat als kinderen moeite hebben met lezen, dit vaak ook bij de ouders het geval is. Dit maakt een gezinsaanpak wenselijk. De verkenning hiervan en de verbinding met het Taalpunt hierin willen we in 2025 graag oppakken. In de tweede helft van 2024 wordt in samenwerking met de gemeente hiermee gestart vanuit de werk- en stuurgroep basisvaardigheden.
Zorgpad - inzet op interprofessioneel samenwerken
Het Zorgpad is een halfjaarlijks overleg met GGD en verloskundigen in de omgeving Vollenhove en Steenwijk, waarbij het thema (aanstaande) zwangere in een kwetsbare situatie centraal staat. Hierin wordt ook de link gelegd met het project de eerste 2000 dagen, vanuit Samen voor Ryan. De betrokken partijen delen initiatieven en signalen ten aanzien van het thema, met als doel om meer preventieve ondersteuning te bieden en kortere lijnen tussen de betrokken partijen te creëren. In 2025 willen we samen met deze partijen de mogelijkheden verkennen voor een collectieve training ten aanzien van inwoners die voor het eerst ouder worden of in verwachting zijn. Zo willen we de grote hoeveelheid vragen die op deze doelgroep afkomt normaal en herkenbaar te maken. Dit biedt mogelijkheden voor de lokale uitwerking van Kansrijke Start, wat als ketenaanpak is opgenomen in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Deze aanpak zet in op het versterken van de samenwerking tussen professionals in het medisch en sociaal domein met als doel om kinderen een zo goed mogelijke start van zijn of haar leven te bieden (Handreiking Ketenaanpak Kansrijke Start, 2023).
Jongerenwerk – professionaliseren en door ontwikkelen
Het jongerenwerk heeft in het afgelopen halfjaar een sterke professionaliseringslag gemaakt en staat steeds beter op de kaart bij netwerkpartners, waaronder het onderwijs, politie, woongroepen en inwoners. Enkele voorbeelden daarvan zijn:
- Met als doel de jeugd in het Buitengebied te bereiken is in Vollenhove gestart met de maandelijkse avonden ‘Jongeren voor jongeren’. Hierbij zet het jongerenwerk in op zichtbaarheid en beschikbaarheid voor specifieke vragen.
- De maandagvond activiteit op het VO in Steenwijk. Ook hier organiseert de jeugd zelf de avond. Het jongerenwerk is aanwezig voor individuele vragen, signalering en ondersteuning van de avond. Zij bieden een veilige omgeving waarin jongeren elkaar kunnen ontmoeten en waarin zij zich verder kunnen ontwikkelen. Vanwege succes willen we deze activiteit in de zomer verder uitbreiden, bijvoorbeeld in het wijkcentrum de Gagels, om zo ook meer wijkgericht te werken.
- We bieden jongerenwerk op alle drie middelbare scholen in de gemeente. Het werken op school biedt de mogelijkheid voor zowel leerlingen als docenten om vragen te stellen, contact te leggen en signalen te bespreken. Daarnaast biedt het jongerenwerk workshops op het VO onder de naam het Crea-lab. Kunst wordt hier als middel ingezet om met jongeren laagdrempelig het gesprek aan te gaan. Hierdoor heb je langer de tijd om met jongeren door te brengen en kan een vertrouwensband eenvoudiger en sneller worden opgestart, ook bij de meer introverte jongeren in de klas.
- Er speelt veel op de CSG Eekeringe. Een belangrijk voorbeeld hiervan betreft het ongewenst maken en verspreiden van (expliciete/belastende) foto’s van zowel docenten als leerlingen. Incidenten waarbij ook de politie betrokken is. Wat veel impact maakt op de leerlingen van de school. Daarnaast is er sprake van pestgedrag op de school en is er een drilgroep (jongeren met messen). Dit veroorzaakt een onveilig klimaat op school en daar buiten. Vanuit deze signalen is het creëren van een veilig klimaat binnen het VO voor ons (het schoolmaatschappelijk werk én het jongerenwerk) op dit moment een belangrijk thema. Dit zal ook in 2025 een belangrijk thema blijven. We zetten er op in om in toekomst meer individuele signalen, collectief op te pakken. Daarbij gaan we eerst inventariseren wat we nu al binnen het VO inzetten (wat gaan we continueren, door ontwikkelen en waarmee stoppen we).
- Het bevorderen van ontmoetingen tussen jong en oud door ondersteuning te bieden aan jongeren die activiteiten organiseren voor oudere doelgroep. Beide doelgroepen ervaren dit als positief.
- Straatwerk gericht op overlastmeldingen in Steenwijk en het buitengebied. Aan de hand van signalen zet het jongerenwerk samen met relevante netwerkpartners gerichte acties in. De zichtbaarheid en bekendheid met de jongeren op het VO versterkt het straatwerk en andersom.
Steunouders (extra opdracht) – draagt bij aan de pedagogische basis
Steunouders zijn vrijwilligers die een of twee dagdelen in de week een kind opvangen. Hiermee ontlasten ze de ouders van het kind even. De coördinatie voor dit project wordt geboden vanuit Sociaal Werk De Kop.
Matches Steunouders 1e helft 2024
2. Passende hulp op de juiste plek
Met Positieve Gezondheid in ons handelen en DNA dragen we bij aan de transformatie van het Sociaal Domein in de gemeente Steenwijkerland. De transformatie betekent voor inwoners dat er meer aandacht is voor signalering en vroegtijdige ondersteuning. We zetten in op het versterken van eigen kracht en het benutten van het eigen netwerk. Dit doen we vanuit de overtuiging dat inwoners beter zijn geholpen door hen op een normaliserende en positieve manier te ondersteunen. We zetten in op matched care werken. Zo vinden we de beste oplossing voor de inwoner in de juiste mix van zwaar en licht, formeel en informeel en individueel en collectief. De ondersteuning is zo licht en gewoon mogelijk, maar intensief waar nodig.
Samenwerking met De Toegang – Een Snelle Start
Met de werkwijze Snelle Start dragen we samen met jeugdconsulenten en tweedelijnspartijen bij aan passende hulp op de juiste plek en daarmee de transformatiedoelstellingen van de gemeente. Eén keer per maand is in deze werkwijze overleg tussen het voorliggend veld, jeugdconsulent en tweede lijnspartijen. We bespreken de werkvoorraad waarbij de jeugdconsulenten twijfelen of het voorliggend kan of er een indicatie nodig is. Zodra de casus belegd is bij een partij, kijken we na zes weken of het inderdaad passend is bij de betreffende partij. Met ingang van 2024 doen we dit conform een vaststaand format, zodat alle partijen dezelfde werkwijze hanteren.
Daarnaast vinden er in de brede Toegang (Wmo en Jeugd) met ingang van 2024 bijeenkomsten plaats met als doel om de lijnen tussen verschillende partijen in het werkgebied te versterken en toename van kennis over elkaars werkgebied. Zodat de partijen elkaar meer laagdrempelig weten te vinden. Samen met de gemeente zijn we in gesprek hoe we met onze netwerkpartners meer gebiedsgericht invulling kunnen geven aan de zes opgaven van het Sociaal Domein.
Samenwerking huisartspraktijken – de huisartsenpraktijk als belangrijke vindplaats
De voormalige Steendokters vallen sinds dit jaar onder Dokter Drenthe. Dit vroeg om het aanpakken van nieuwe patiënt portalen. Het buurtwerk zag dit als een mooie kans om hierbij te ondersteunen. Niet alleen om onze collega’s in de eerste lijn te ontlasten, maar ook om inwoners laagdrempelige informatie te geven over het nieuwe portaal én veel inwoners te leren kennen. Nadat dezelfde inwoners vaak weer voor uitleg terugkwamen, besloot het buurtwerk om voor deze doelgroep een koffie ochtend op te zetten. Met ruimte voor het versterken van sociale contacten en oppakken van OCO-vraagstukken.
Vanuit Sociaal Werk De Kop, de gemeente én de huisartspraktijken in ons werkgebied is veel belangstelling voor de interventie Welzijn op Recept. We hopen dan ook dat we vanuit dit enthousiasme nog in 2024 kunnen starten met Welzijn op Recept. Hierbij willen we ook de mogelijkheid verkennen hoe wij verwijzingen vanuit de registratiesystemen van de huisartspraktijken, zoals Zorgdomein, kunnen implementeren in ons eigen registratiesysteem.
Klanttevredenheidsonderzoek
De juiste hulp op de juiste plek vraagt ons om inwoners onafhankelijk te laten reflecteren op onze ondersteuning. Inmiddels is het onafhankelijke klanttevredenheidsonderzoek ontwikkeld en uitgezet. Eind 2024 gaan we de eerste resultaten hiervan weergeven.
‘Fijn dat er geholpen wordt bij het maken van de portalen. Nu weet ik hoe ik de huisarts kan bereiken en hoe ik zelf dingen kan regelen. Ik wist niet dat er zoveel geboden wordt in de omgeving. Het vraagt wel wat van mij als patiënt om dit allemaal te kunnen, alles wordt steeds meer digitaal.’ – Inwoner over ondersteuning buurtwerk bij patiënt portalen
Onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO) – bij het vinden van de juiste hulp op de juiste plek
In het afgelopen jaar is volop ingezet op professionalisering. Onderdeel hiervan is het scholen van medewerkers en de specifieke beroepsregistratie voor deze onafhankelijke cliëntondersteuners. In de tweede helft van 2024 en 2025 ontwikkelen we ten aanzien van OCO een nieuwe werkwijze waarbij alle maatschappelijk werkers OCO blijven aanbieden, maar zij bij complexere casussen, kennis over wet en regelgeving en/of collegiale consultatie een geregistreerde OCO’er kunnen raadplegen. Elk team zal dan ook een geregistreerde OCO’er tot zijn beschikking hebben. De casus hiernaast laat zien hoe wij door aan te sluiten bij bestaande initiatieven, in dit geval Zorg Tapas Mama’s en Papa’s, OCO-vragen ophalen en oppakken.
Casus:
Tijdens een van de bijeenkomsten van Zorg Tapas Mama’s en Papa’s raakt een van onze maatschappelijk werkers in gesprek met een van de deelnemende moeders. Deze moeder hebben we vanuit het mantelzorgnetwerk al een tijdje in beeld. Ze heeft twee kinderen, waarvan een met een chronische ziekte. Ze geeft aan dat de zorg voor haar kinderen en de verdeling hierin haar zwaar valt. Ze zit er doorheen en houdt het zo niet langer meer vol.
- Aanpak: Onze maatschappelijk werker vraagt door. Wat is de vraag precies, hoe ziet haar sociale netwerk eruit, wat vindt moeder belangrijk? Met als doel om meer zicht te krijgen op de situatie van de moeder, plannen ze een individuele afspraak in. Daarbij wordt niet alleen gekeken waar moeder tegenaan loopt, maar juist ook waar ze energie van krijgt en waar ze goed in is. Samen wordt besloten om moeder in contact te brengen met afdeling Jeugd van de gemeente. Via de korte lijntjes kan moeder al snel terecht bij een jeugdconsulent. Ter ondersteuning en verheldering gaat de maatschappelijk werker mee met dit gesprek. Het werd een mooi gesprek waarin moeder zich erkend en gesteund voelde. Met als resultaat dat moeder ambulante hulpverlening ontvangt om het gezin te ondersteunen in de dagelijkse gang van zaken. Zo kan de basis weer op orde komen, zodat moeder in de toekomst weer zelfstandig verder kan.
- Reflectie: Door goed te luisteren en door te vragen, brengen we als sociaal werk niet alleen de problemen in kaart, maar ontdekken we ook de behoeften en talenten van inwoners. Dit zorgt voor een meer duurzame en positieve impact op het welzijn van het gehele gezin.
3. Als rondkomen niet (meer) lukt
Armoede zien wij niet alleen als een financieel tekort, maar ook als een sociaal, emotioneel en cultureel tekort. Onze definiëring van armoede heeft invloed op onze dienstverlening. We dragen niet alleen bij aan financiële zelfredzaamheid van inwoners, maar ook dat inwoners de kansen die zich aandienen benutten. Het onderzoek ‘Uit de duivelskring van Armoede’ (2020) biedt ons een vijftal handvaten om armoede aan te pakken en/of de negatieve gevolgen van armoede te verminderen. Deze handvaten betreffen vijf kapitaalbronnen waaraan sociaal werkers kunnen werken bij het verbeteren van de positie van mensen in situaties van armoede, namelijk: Economisch kapitaal, Sociaal kapitaal, Cultureel kapitaal, Pedagogisch kapitaal en Mentaal kapitaal. Dit breed en meervoudig perspectief op armoede maakt integraal samenwerken op het thema financiën van groot belang.
Armoede film VO – maak het bespreekbaar
Jongeren bewust maken over armoede kan sociale uitsluiting op school en het latere leven voorkomen. Dat was een van de boodschappen die wij vorig jaar deelde op de Zeepkistbijeenkomst van Samen Voor Ryan. Vanuit deze gedachte en het project Vaardigheden voor het leven maken wij samen met middelbare scholieren een voorlichtingsfilm over armoede. Met als insteek: voor en door jongeren. Het script is samen met de jongeren geschreven en bevat een boodschap waar zij allemaal achter staan. De voorlichtingsfilm wordt gekoppeld aan een workshop met een spel waarbij jongeren vaardigheden ten aanzien van budgetteren aanleren. Dit betreft het door ons ontwikkelde Geld Spel. In het spel is het de bedoeling dat de jongeren geld verdienen door middel van sporten om zo hun eigen spaardoel te behalen. Er worden dilemma’s gepresenteerd om zo de jongeren in gesprek te laten gaan over armoede. Het doel van de voorlichtingsfilm is om het thema vaker onder de aandacht te brengen bij jongeren zodat het thema ook op lange termijn blijvend onder de aandacht en bespreekbaar blijft. Daarnaast is de inzet dat het proces doorwerkt naar thuis, zodat er thuis ook over geld en armoede gesproken wordt.
VoorzieningenWijzer – aandacht voor de vraag achter de (financiële) vraag
De VoorzieningenWijzer (VW) is een op maat ingerichte applicatie, die wordt ingevuld tijdens een persoonlijk adviesgesprek met een sociaal werker. De applicatie helpt om snel en betrouwbaar uit te zoeken hoe iemand optimaal gebruik kan maken van landelijke en lokale regelingen, fondsen en voorzieningen voor minima. Naast het invullen van de VW gaat de betreffende sociaal werker met de inwoner het gesprek aan om zo de vraag achter de vraag op te halen. Dit vanuit de gedachte dat een vraag ten aanzien van geldbesparing nooit alleen komt. We zetten hierbij in op het creëren van bewustwording van budgettering en nemen inwoners bij de hand om te verkennen waar zij aanspraak op maken. Het valt op dat er veel inwoners vanuit de woningbouwcoöperatie naar de VW worden verwezen, waarbij na het invullen van de VW blijkt dat de betreffende inwoner nergens recht op heeft. Vaak betreffen dit inwoners met een modaal inkomen, die moeite hebben rondkomen. Het extra gesprek buiten de VW om, maakt deze verwijzingen vanuit de woningbouwcoöperaties alsnog zinvol. Zodat we deze doelgroep in beeld kunnen krijgen.
Vroegsignalering schulden – snel erbij
Samen met de gemeente geven we invulling aan de Wet gemeentelijke vroegsignalering Schulden. Als Sociaal Werk De Kop ontvangen we een bellijst met huishoudens waar sprake is van een betalingsachterstand. Wij nemen contact op met deze huishoudens. De gemeente neemt waar nodig de huisbezoeken af. De meerwaarde van onze betrokkenheid is dat korte vragen snel opgepakt worden of waar nodig doorverwezen worden naar het sociaal werk. Na evaluatie geven beide partijen aan tevreden te zijn met de samenwerking.
Geldloket – outreachend informeren over geldzaken
Het Geldloket is een samenwerking met de afdeling schuldhulpverlening van de gemeente en omvat meer dan alleen een spreekuur. Zo is samen het Geldspel ontwikkeld en ingezet op de scholen in de gemeente. Ook blijven we, onder andere via het schoolmaatschappelijk werk, op de scholen de Schulden Escape Koffer inzetten. We zorgen dat we als Geldloket aanwezig zijn op belangrijke vindplaatsen en/of hier regulier contact mee hebben. Hierbij valt te denken aan de Babybeurs, scholen en verloskundigen. Samen met de afdeling schuldhulpverlening sluiten we een keer per maand aan bij de Voedselbank. We streven ernaar om als Sociaal Werk De Kop een betrouwbaar en bekend gezicht te zijn voor bezoekers van de Voedselbank en beschikbaar te zijn voor informatie en advies. Door onze aanwezigheid op relevante vindplaatsen kunnen we inwoners wegwijs maken in wet- en regelgeving.
4. Gezond leven makkelijker maken
Positieve Gezondheid is de basis voor ons handelen. Dat houdt in dat we gezondheid niet alleen zien als de afwezigheid van ziekte. Volgens Positieve Gezondheid zijn er zes pijlers die invloed hebben op hoe goed we omgaan met de lichamelijke, emotionele en sociale uitdagingen in het alledaagse leven. We passen het gedachtegoed toe in de dagelijkse praktijk, volgen hierin samen scholing met netwerkpartners en zetten het gedachtegoed in als gemeenschappelijke taal in onze samenwerking met de informele én formele zorg.
In de rapportage van deze opgave starten we met onze bijdrage aan Positieve Gezondheid, waarbij we nadrukkelijk aandacht hebben voor geestelijke gezondheid. Daarnaast bieden we een expliciete verantwoording voor de uitvoeringsopdracht bewegen (conform opdracht Sociaal Werk 2024 e.v.).
4.1 Positieve Gezondheid
Assertiviteit en weerbaarheid – vanuit positieve ervaring ontwikkelen we door
Bij zowel de jeugd als bij volwassenen zijn de weerbaarheidstrainingen zeer succesvol. We blijven de inhoud van de assertiviteitstraining voor volwassen doorontwikkelen, op basis van de vele praktijkervaring die we inmiddels opdoen. Hieruit is het idee naar voren gekomen om collega’s die niet betrokken zijn bij de training in te zetten als trainingsacteur voor rollenspel. Doordat het rollenspel niet door de inmiddels vertrouwde trainer wordt aangeboden, komt het rollenspel dichterbij de realiteit. Hier hebben deelnemers veel aan voor later in de praktijk.
De pilot ZooVaardig, weerbaarheid voor kinderen op het BO, is vanwege tevredenheid bij de doelgroep en ouders omgezet naar regulier aanbod. In deze weerbaarheidstraining wordt gewerkt met animaties van dieren. Het valt op dat het de kinderen het prettig vinden om dieren te gebruiken als beeldvorming voor hoe zij zich voelen. ‘Ik voel mij als dit dier…’ Kinderen leren, naast het kenbaar maken van emoties, te relativeren en meer rust bij zichzelf te creëren.
KIES – effectieve en normaliserende inzet op vragen bij echtscheiding
Inmiddels zijn we van start gegaan met het door NJI effectief bewezen groepsprogramma KIES. Deze groep is er voor kinderen van 7 t/m 12, die te maken hebben met een echtscheiding. De groep draagt eraan bij dat kinderen ervaren dat ze niet de enige zijn met vragen en zorgen. Dit werkt normaliserend. We zien dat kinderen goed instaat zijn om met elkaar creatieve tips en ervaringen te delen en dat zij gedurende de training steeds opener worden. In oktober volgt een tweede groep. In het najaar staat de tweede KIES training gepland.
'Het is heel fijn om erover te kunnen praten met anderen die het ook hebben meegemaakt.' – deelnemer over KIES groep Vollenhove 2024
4.2 Uitvoeringsopdracht Bewegen
Via het Sportakkoord geven we via concrete doelstellingen invulling aan de uitvoeringsopdracht Bewegen.
Inclusief sporten en bewegen
We helpen 500 inwoners, voor wie bewegen minder vanzelfsprekend is, bij het wegnemen van drempels om te gaan bewegen. We willen dat iedereen op zijn of haar niveau kan werken aan een gezonde leefstijl. Dit doen we door:
- Inwoners te begeleiden naar structureel en passend beweegaanbod, individueel of op groepsniveau. Bestaand aanbod of nieuw op te zetten aanbod zoals een wandelgroep als daar behoefte aan is.
- Ons in te zetten om met de gemeente mee te denken in de opstart en uitvoering van de nieuwe werkwijze die vanaf januari 2024 ingaat. Hiervoor organiseren we ook informatiemomenten voor inwoners, intermediairs en aanbieders.
- Het structureel aanbieden van fietslessen voor volwassenen, met als doel het vergroten van zelfredzaamheid (zelf op de fiets kunnen naar werk bijvoorbeeld).
- Het draaien van de groepen ‘Jongeren in beweging’ in Steenwijk en Vollenhove met als doel een stap te zetten richting school en/of werk en structurele deelname aan een cultuur- of beweegactiviteit. De groep in april had bij het startmoment nog weinig aanmeldingen. Deze komen nu langzaam binnen. We zijn bezig met extra PR-momenten, waaronder een informatiebijeenkomst voor professionals, aansluiten bij WMO overleg en extra artikel in de krant en op sociale media.
- Het maken van een routekaart voor sportverenigingen en hierover in gesprek te gaan met Vluchtelingenwerk. Sport zien we als de perfecte manier voor inburgeren en participatie. Ook met verenigingen maken we afspraken. De Zelfredzaamheid (Z)-route wordt uitgevoerd door het buurtwerk van Sociaal Werk De Kop. Hier wordt actief de verbinding mee gezocht.
- Scholen kunnen voor kinderen in groep 1, 2 en 3 met een bewegingsachterstand MotorischRemedial Teaching (MRT) aanvragen. We koppelen dit aan de andere ondersteuning die wij bieden, zodat we uiteindelijk op een breed vlak het bewegingsniveau omhoog kunnen krijgen.
- BAAS (Be Active After School) wordt onder andere ingezet in de Pannakooi in Steenwijk West. Deze wordt niet door iedereen als veilig beschouwd. Daarom willen wij in samenwerking met buurtwerk, schoolmaatschappelijk en de school tien weken lang sporten met kinderen in de Pannakooi. Met succes. Per week waren er tussen de 20 en 50 deelnemers.
- Gecombineerde Leefstijl Interventie en Voel Je Goed: We zetten projecten op en/of ondersteunen projecten die zich richten op het verbeteren van de gezondheid van inwoners. Voel je goed is in overleg met de Bibliotheek en de gemeente uitgesteld naar het voorjaar van 2025.
- Taalwandelen is een groep vanuit de bibliotheek die wandeling maakt waarbij mooie gesprekken ontstaan tussen anderstaligen en inwoners die in Nederland zijn opgegroeid. Na de tijd is er altijd ruimte voor een kopje koffie in de bibliotheek. Het accent van de groep is vanaf januari verschoven richting het opdoen van sociale contacten.
Thema Vitaal ouder worden
- Het doel is om in 2024 vijf fittesten in samenhang met het programma Sociaal Vitaal uit te voeren. Op dit moment valt het aantal deelnemers tegen. We zetten daarom in op de promotie van de fittesten.
- Inzetten het zo laagdrempelig mogelijk maken van (beweeg)activiteiten, zodat inwoners eerder meedoen/ het verkleinen van drempels om mee te doen. Hiermee willen we een bijdrage leveren aan de aanpak van eenzaamheid. Taalwandelen, beweegsessies in de prinsessenbuurt en sociaal vitaal zijn hier concrete voorbeelden van.
- Uitvoering geven aan de ketenaanpak valpreventie Steenwijkerland.
Thema Vitale sportaanbieders
- We ondersteunen minimaal 20 sportclubs bij het besturen van hun sportclub, het vergroten van de kwaliteit van uitvoerend kader.
- We zetten erop in om meer dan 1300 kinderen kennis te laten maken met een divers sportaanbod in Steenwijkerland.
- Elke vakantie organiseren wij in samenwerking met Sportservice Zwolle vakantieactiviteiten. In de voorjaarsvakantie en meivakantie waren hiervan de eerste edities.
Thema Jong leren bewegen
- We zetten erop in om meer dan 1300 kinderen kennis te laten maken met een divers sportaanbod in Steenwijkerland.
- Elke vakantie organiseren wij in samenwerking met Sportservice Zwolle vakantieactiviteiten. In de voorjaarsvakantie en meivakantie waren hiervan de eerste edities.
Thema Sportevenementen
- In het kader van dit thema gaan we bij twee evenementen een ‘side event’ organiseren. We zetten daarbij in op jaarlijkse toename van sportdeelname rond evenementen en mogelijk opzet van nieuw sportaanbod ter ondersteuning van evenementen.
- Samen met inwoners een beweegroute in een kern of wijk te realiseren. De route breiden we uit naar nog twee kernen in Steenwijkerland bij succes van de route in Giethoorn.
- Aangehaakt te zijn bij de speeltuinen in Steenwijkerwold en in Ossenzijl. Samen met buurtwerk en inwoners wordt gekeken hoe speeltuinen meer een plek voor de gehele buurt kan worden. Dit laatste valt buiten het Sport Akkoord.
Thema duurzame sportinfrastructuur
Dit thema zet in op meer bewegen in de openbare ruimte en goed onderhoud van sportaccommodaties door onder andere:
- Samen met inwoners een beweegroute in een kern of wijk te realiseren. De route breiden we uit naar nog twee kernen in Steenwijkerland bij succes van de route in Giethoorn.
- Aangehaakt te zijn bij de speeltuinen in Steenwijkerwold en in Ossenzijl. Samen met buurtwerk en inwoners wordt gekeken hoe speeltuinen meer een plek voor de gehele buurt kan worden. Dit laatste valt buiten het Sport Akkoord.
Meer informatie over de voortgang van het Sportakkoord leest u in de afzonderlijke rapportage over dit project. Deze is bij ons op te vragen.
'Ik word nu veel minder snel boos dan voorheen' - Pimp Your Power Eekeringe 2024
5. Vitaal ouder worden
Vitaal ouder worden begint al voor iemands 65e. Daarom zetten we in op Vitaal ouder worden bij alle leeftijden. Vitaal Ouder worden gaat volgens ons niet alleen om fysiek welbevinden, maar juist ook om het hebben van een sociaal netwerk en van betekenis zijn. Naarmate mensen ouder worden krijgen ze steeds meer te maken met verlies op verschillende levensdomeinen. Deze verliezen kunnen elkaar versterken. Een afname van mobiliteit kan bijvoorbeeld leiden tot meer thuiszitten, wat kan leiden tot eenzaamheid. Wij kijken daarom naar wat mensen nog wel kunnen en op welke manier zij een rol van betekenis kunnen hebben. We vertrekken vanuit de mogelijkheden, talenten en wensen. Dit doen we vanuit de overtuiging dat mensen ook zelf een bijdrage kunnen leveren om gelukkig en gezond oud te worden (Grip en Glans, N. Steverink en Positieve Gezondheid, M. Huber).
Via de uitvoeringsopdracht bewegen dragen we bij aan de opgave ten aanzien van vitaal ouder worden. Meer hierover leest u in paragraaf 4 (Gezond leven makkelijker maken). Naast de buurtsportcoaches is er vanuit het buurtwerk ook speciale aandacht voor de doelgroep senioren. Dit lichten we hieronder verder toe.
Huisbezoeken 75+
De Huisbezoeken 75+ zijn inmiddels in vier gebieden uitgevoerd door 12 enthousiaste vrijwilligers. Zo’n 30% van de benaderde senioren heeft gereageerd op de brief over een mogelijk huisbezoek. We zijn blij met deze mooie respons en willen daarom nu de senioren uit heel Steenwijkerland mogelijkheid tot een huisbezoek bieden. Met de huisbezoeken zetten we in op preventie, informatie, zelfredzaamheid en eigen regie. We gaan bij de huisbezoeken uit van het gedachtengoed Positieve Gezondheid. Onderwerpen als hoe fit voel je je, woon je prettig, waar kom je je bed voor uit, vind je dat je voldoende contacten hebt komen aan bod. De vrijwilligers komen maandelijks bijeen en krijgen regelmatig informatie van professionals uit zorg & welzijn. Alle 75+-ers die bezocht worden, ontvangen een tasje met veel nuttige informatie. De bevindingen vanuit de 75+ huisbezoeken worden gedeeld met de kernteams vanuit de huisartsenpraktijken, het Seniorenplatform, het Mantelzorgnetwerk en de Adviesraad Sociaal Domein.
Vanuit de 75+ gesprekken kwam naar voren dat er gezamenlijke ruimtes in de flats in Steenwijk Noord ontbreken. Naar aanleiding van dit signaal en signalen ten aanzien van het thema eenzaamheid is besloten om straatgericht, met buiten koffie drinken als middel, in te zetten op het bevorderen van sociale contacten in de straten waar dit het meest nodig is.
Grip en Glans – Groepswerk versterkt veerkracht
De effectieve interventie Grip en Glans heeft afgelopen halfjaar weer gedraaid en wordt geboden door drie in de Grip en Glans methode geschoolde medewerkers. In het najaar volg een tweede groep. Grip en Glans laat de meerwaarde van groepswerk zien. De deelnemers versterken elkaar en er worden nieuwe sociale contacten gevormd. Daarnaast moeten deelnemers gedurende de training vooral zelf aan de slag, om zo de behaalde resultaten na de training te verduurzamen. Op dit moment wordt de training vooral geboden aan vrouwen ouder dan 55. We verkennen hoe we deze training ook kunnen toepassen voor andere doelgroepen, zoals jongvolwassenen.
Mantelzorg
Op dit moment loopt er, vanuit de gemeente, een behoefte onderzoek naar de mantelzorgers in de gemeente. Vanuit Sociaal Werk De Kop sluiten we aan bij de spiegelgesprekken die in het kader van dit onderzoek gehouden worden. Een spiegelgesprek is een groepsgesprek waarbij inwoners hun bevindingen delen ten aanzien van de ondersteuning. De hulp- en/of zorgverleners zijn aanwezig als toehoorder. In juli 2024 verwachten we de uitkomsten van dit onderzoek. De bevindingen nemen we graag mee in onze ondersteuning die we aan mantelzorgers bieden en bij de afweging om als dan niet een Mantelzorg Informatie Punt (MIP) op te starten. Daarnaast willen we voor 2025 verkennen hoe we het thema mantelzorg meer kunnen integreren in werkzaamheden van alle sociaal werkers binnen Sociaal Werk De Kop.
Jonge mantelzorgers zijn kinderen jongeren t/m 24 jaar, die opgroeien met een gezinslid dat chronisch ziek of gehandicapt is of een psychische aandoening heeft. Hierdoor hebben zij meer zorgen dan de gemiddelde jongeren en hebben ze een vergroot risico om op latere leeftijd zelf ook te maken te krijgen met sociaal-emotionele problematiek. Daarom is vanuit Sociaal Werk De Kop extra aandacht voor deze doelgroep. We hebben in de eerste helft van 2024 de volgende activiteiten voor deze doelgroep georganiseerd, voor ontspanning en lotgenotencontact:
- Jonge mantelzorgers op bezoek bij de brandweer tijdens de week van de jongemantelzorg:
Vanuit de brandweer Oldemarkt kwam het aanbod om de jonge mantelzorgers een dag mee te laten draaien bij de brandweer. Dit vanuit eigen ervaring met het thema mantelzorg. Na een middag even een brandbeerheld te zijn, gingen de 18 deelnemende jonge mantelzorgers enthousiast en trots weer naar huis met een diploma. - Speelmiddag in wijkgebouw de Oerthe en De Groene Long:
Samen met het VIP! en Stichting Present is een spelmiddag georganiseerd in wijkgebouw de Oerthe en De Groene Long. Tijdens deze activiteit was aandacht voor sport en bijpraten onderling.
6. Thuis in de wijk
We zien dat leefbaarheid, bestaanszekerheid en veiligheid in onze gemeente niet overal vanzelfsprekend zijn. Daarnaast zijn de woningbouwopgave, verduurzaming, het betaalbaar houden van zorg relevante thema’s die we in de in de buurtenen dorpen tegenkomen. En toch zien we in onze gemeente talloze voorbeelden van buurten waar het groeit, bloeit en samensmelt. Soms in letterlijke zin zoals in de vorm van een buurtmoestuin en de aanleg van diverse geveltuintjes. Deze inwonersinitiatieven dragen niet alleen bij aan een gezonde leefomgeving, ze maken talenten zichtbaar, brengen inwoners samen en dragen eraan bij dat inwoners naar elkaar omkijken. Het zijn kenmerken van een sterke sociale basis waar we als Sociaal Werk De Kop graag samen met netwerkpartners naar toe willen.
Samenwerken in gebiedsteams – korte lijnen en zichtbaarheid
Na evaluatie bleek dat alle betrokken partijen (politie, gebiedscoördinatoren, woningbouw en Sociaal Werk De Kop) de gebiedsteams als meerwaarde beschouwen. De lijnen tussen de betrokken partijen worden korter en de partijen worden voor inwoners zichtbaarder. Op praktisch vlak zijn er in de komende periode nog enkele verbeterpunten te behalen, waaronder de locatie en de tijdstippen van het inloopspreekuur. Op inhoudelijk vlak willen we meer gezamenlijk outreachend de straat op en themagericht werken. Daarnaast willen we samen met de gemeente stil staan bij het fundament van gebiedswerken en (samenwerkings-)afspraken hiertoe maken. Daarbij willen we onder andere stil staan bij de principes van gebiedsgericht werken, onze gezamenlijke visie hierin en met welke partners we hierin willen samenwerken.
Doorontwikkeling ABCD – inzetten op bestaande veerkracht in de wijk
Met de in 2023 ontwikkelde Toolkit voor de ABCD-benadering en goede ervaringen in Giethoorn, starten we met de ABCD-benadering in Cartouwe, Vollenhove. ABCD staat voor Asset Based Community Development. ABCD is het proces dat inwoners samenbrengt om in hun buurt, wijk of dorp zelf en samen verandering teweeg te brengen. Werken vanuit ABCD is duurzaam werken aan sterke en verbonden buurtgemeenschappen. Het verbindt bestaande bronnen en middelen op zo’n manier dat inwoners in een gemeenschap alles wat er aanwezig is zelf gaan ervaren en benutten. Deze benadering willen we graag ook toepassen bij het project Community Care. Om deze reden heeft er binnen dit project een inspiratiesessie ten aanzien van de ABCD-benadering plaatsgevonden.
‘’Bij ABCD kijk je naar waar mensen wél goed in zijn, zo ga je met mensen in gesprek, je gaat opzoek naar de energie, go with the flow’’ – buurtwerk
In 2025 willen we, in afstemming met de gemeente, de ABCD-benadering verder uitrollen naar andere dorpen en wijken in de gemeente. Dit doen we onder andere door de ABCD-benadering in de gebiedsteams onder de aandacht te brengen. Deze zomer volgen twee medewerkers de summerschool zodat onze kennis en vaardigheden ten aanzien van de ABCD op peil blijft.
Kunst door de Brievenbus – brengt energie en verbinding bij senioren
Voor senioren heeft Amphion Cultuurbedrijf uit Doetinchem het project ‘Kunst door de Brievenbus’ opgestart. Dankzij een tip van onze collega organisatie Carrefour in Emmeloord (onderdeel Tintengroep) en de subsidie vanuit Het Lang Leve Kunstfonds hiervoor, kunnen ook inwoners van Steenwijkerland meedoen aan dit kunstzinnige project. We zijn vanuit Sociaal Werk De Kop in januari van dit jaar gestart met het project, waarin een groep van 14 inwoners zes kunstzinnige opdrachten hebben uitgevoerd. ‘Om de week een cadeautje om helemaal vrolijk van te worden’ is één van de positieve reacties die wij ontvingen van de deelnemers. We weten dat veel senioren ervan genieten om creatief bezig te zijn, maar niet of nauwelijks buiten de deur (kunnen) komen om hun hobby’s uit te oefenen. Met dit project bieden wij hun de mogelijkheid om alsnog thuis hun creatief aan de slag te gaan. Daarbij biedt kunst een uitstekend middel om aan andere thema’s in gesprek te gaan. Van alle inzendingen stellen we een kleine expositie samen die onder andere in de bibliotheek te zien zal zijn. In Steenwijkerland is er ook een onlineversie van het project, dit in samenwerking met Noorderboog.
Samen eten project Oostermeenthe – verbinding in de wijk
Samen eten is goed voor iedereen. Het is een manier om sociale contacten te onderhouden en families, vrienden, buren en culturen te verbinden. En niet te vergeten: het is voor velen een gezellig en ontspannen moment van de dag. Het maandelijkse samen eten in Oostermeenthe wordt goed bezocht door de inwoners uit de wijk en wordt gezamenlijk georganiseerd met Het Leger Des Heils, Stichting Present en Vluchtelingenwerk. Hiermee zitten we letterlijk met relevante partijen voor informatie en advies aan tafel.
Lotgenotengroep - trefpunt open over kanker
Er is een nieuwe maandelijkse lotgenotengroep opgestart, voor inwoners en naasten die te maken hebben gehad met kanker. Vanuit het signaal dat na een intensieve behandeling men in een gat valt en hierin nazorg ontbreekt. Het blijkt dan ook dat de ervaringen qua nazorg uiteenlopen bij deelnemers. Deelnemers ervaren steun bij elkaar door het delen van tips en ervaringen.
‘Ik las het in de krant en dacht: dan ga ik liever daar mijn vraag stellen in plaats van een MOR* doen' – Inwoner over Gebiedsteam Vollenhove
*melding over openbare ruimte (MOR)
