Spring naar inhoud

Thema Bestaanszekerheid

Thema Bestaanszekerheid

SWO biedt op meerdere vlakken ondersteuning die bijdraagt aan de bestaanszekerheid van inwoners. Daarbij staan vroegsignalering, een preventieve aanpak, het normaliseren van hulpvragen en het versterken van het ‘doen’-vermogen van de inwoner centraal. Hierin werken we nauw samen met diverse maatschappelijke partners.

We ondersteunen inwoners integraal vanuit verschillende kapitaalvormen, met als doel het vergroten van hun bestaanszekerheid. We zetten in op een schuldenzorgenvrij en helpen inwoners die moeite hebben met lezen, zodat ook zij in staat worden gesteld om actief deel te nemen aan de maatschappij. Figuur 4 geeft schematisch weer welke onderdelen we verantwoorden onder dit thema. Bij de individuele ondersteuning staat aangegeven hoeveel trajecten zijn ingezet en bij de collectieve inzet hoeveel bijeenkomsten en (niet unieke) deelnemers er zijn bereikt.

Figuur 4: Ondersteuning thema Bestaanszekerheid. De aantallen hebben betrekking op open groepen, gesloten groepen en ondersteuning van zelforganisatie.

Individuele ondersteuning

We bieden individuele ondersteuning aan inwoners in Oldambt op het gebied van bestaanszekerheid. Dit doen we niet alleen, maar samen met onze samenwerkingspartners. Deze samenwerking heeft geleid tot het STAP-loket, waar inwoners met praktische vragen terecht kunnen. Waar nodig verwijzen we inwoners door naar het informatiepunt van de Belastingdienst, Kledingbank Maxima of het taalhuis. Ons doel is om mensen tijdig te bereiken, passende hulp te bieden en zo hun kansen op een stabiele en gezonde toekomst te vergroten. Hieronder benoemen we kort alle (individuele) onderdelen die in het uitvoeringsplan staan bij het thema Bestaanszekerheid. Vervolgens lichten we enkele onderdelen uit. 

Belangrijkste ZRM-domeinen binnen Bestaanszekerheid:

  1. Sociaal netwerk
  2. Geestelijke gezondheid
  3. Tijdsbesteding

1. Algemeen maatschappelijk werk 
Zie thema Gezondheid.

2. Inzet ervaringsdeskundigen
Binnen SWO werken meerdere ervaringsdeskundigen, onder andere bij de vroegsignalering en als toukomstbuddy’s bij Kansen voor Kinderen. Doordat ervaringsdeskundigen vanuit hun eigen ervaringen begrip en erkenning bieden, versterkt het vertrouwen en de verbinding met inwoners. Bovendien zorgen ervaringsdeskundigen voor een praktische en herkenbare aanpak voor de inwoner, waardoor de ondersteuning effectiever wordt.

3. Vroegsignalering 
Bij vroegsignalering melden woningcorporaties, energiemaatschappijen, zorgverzekeraars en Waterbedrijf Groningen betalingsachterstanden bij de gemeente. Bij een achterstand van 500 euro of meer neemt het Team Vroeg Eropaf, waarin ook een ervaringsdeskundige zit, telefonisch contact op met de inwoner of gaat op huisbezoek. Het doel is om samen inzicht te krijgen in de schulden en passende ondersteuning te bieden, via ons team of door doorverwijzing naar organisaties zoals Humanitas of de Volkskredietbank. Vroegsignalering helpt voorkomen dat schulden oplopen; tijdig contact is daarom essentieel.

In de eerste helft van 2025 hebben we vooral ingezet op nauwe samenwerking met woningcorporaties om huurschulden snel aan te pakken. Daarnaast zijn we in juni met een proef gestart waarbij inwoners per e-mail worden benaderd in plaats van per brief, met een directe optie om hulp aan te vragen. Dit doen we omdat brieven vaak ongeopend blijven. In 2026 gaan we door met de benadering per e-mail, omdat we zien dat dit in de praktijk goed werkt.

4. Gezinscoach 
Samen met de gemeente en diverse partners geven we de ondersteuning aan jeugdigen en gezinnen vorm. De ondersteuning is dichtbij, laagdrempelig en zonder indicatie beschikbaar. We sluiten aan bij de directe leefwereld en motivatie van de jeugdigen, het gezin en hun omgeving. Een belangrijk uitgangspunt is dat we uitgaan van de eigen mogelijkheden en kracht van het gezin en de jeugdige. We richten ons op het creëren van een duurzame basis. Hoe steviger deze basis, hoe groter het vangnet voor jeugdigen en hun gezin. Deze hulp bieden we in nauwe afstemming via de algemene voorziening Jeugd- en gezinsondersteuning, genaamd SoWiesO. Daarnaast biedt SWO vanuit de BCF ook gezinscoaching. In de aparte verantwoording van SoWiesO wordt deze ondersteuning verder toegelicht.

5. Kansen voor Kinderen met inzet Toukomstbuddies (project)
Met Kansen voor Kinderen ondersteunen we gezinnen in armoede in Oldambt. Dit doen we via een ervaringsdeskundige buddy en een toukomstplan. De buddy wordt waar nodig ondersteund door een sociaal werker. Samen met lokale partners zetten we haalbare stappen richting meer bestaanszekerheid en een kansrijke toekomst voor kinderen. Hierbij werken we samen met de doorbraakmethode en zijn we onderdeel van het doorbraakteam, waarmee we ook jongeren ondersteunen die van een doorbraak kunnen profiteren.

Kansen voor Kinderen

6. Jeugdfonds en Volwassenenfonds Sport en Cultuur 
SWO biedt ondersteuning aan inwoners bij het aanvragen van financiële hulp via het Jeugdfonds Sport & Cultuur en het Volwassenenfonds Sport & Cultuur. Samen met de inwoner kijken we naar de mogelijkheden en begeleiden we het aanvraagproces. Zo kan iedereen deelnemen aan sport- en cultuuractiviteiten, ongeacht zijn of haar financiële situatie. Hiermee dragen we bij aan sociale inclusie en het bevorderen van een gezonde en actieve leefstijl.

7. STAP (project)
Met onze deelname aan STAP bieden we inwoners laagdrempelige en directe hulp bij financiële vragen, waarbij snelle doorverwijzing naar passende ondersteuning centraal staat. We verlagen de drempel om hulp te zoeken en zorgen ervoor dat mensen de juiste hulp krijgen wanneer ze dat nodig hebben.

8. Voorzieningenwijzer
De Voorzieningenwijzer in Oldambt is een overzichtelijk hulpmiddel waarin inwoners makkelijk informatie vinden over beschikbare (financiële) ondersteuning, regelingen en hulpverleningsmogelijkheden binnen de gemeente. Zo helpt de wijzer mensen snel de juiste weg te vinden bij het aanvragen van hulp of voorzieningen.

9. Brugfunctionaris (project) 
Zie thema Jeugd en Jongeren.

10. School als Wijk (project)
Zie thema Jeugd en Jongeren.

11. Doorverwijsfunctie richting Taalhuis
Vanuit SWO werken we samen met het Taalhuis. Bij signalen van laaggeletterdheid verwijzen we inwoners naar hen door. Er is de afgelopen periode samen met de werkgroep een convenant opgesteld. Daarin zijn een aantal acties en commitment uitgesproken. Het convenant is in het najaar ondertekend door de partners. In 2026 krijgt dit verder vervolg.

Uitgelicht: Voorzieningenwijzer

Een nieuwe ontwikkeling binnen de Voorzieningenwijzer is dat we sinds dit jaar een website gebruiken in plaats van een app. Het voordeel hiervan is dat de website sneller is in gebruik dan de app en er minder informatie gedeeld hoeft te worden, terwijl de checks net zo uitgebreid zijn. Ook mogen meer sociaal werkers aanvragen doen als dit via de website gebeurt. Zo kunnen we meer inwoners helpen.

De afgelopen tijd is de samenwerking met de betrokken partners – gemeente, woningcorporaties, SchuldHulpMaatjes en SWO – geïntensiveerd, zodat we nieuwe ontwikkelingen sneller en beter kunnen oppakken. Komend jaar zijn we voornemens de app helemaal niet meer te gebruiken en richten we ons alleen nog maar op de website van de Voorzieningenwijzer.

Via de Voorzieningenwijzer kunnen inwoners onder andere gratis checken of hun huidige zorgverzekering nog bij ze past. Dit voorkomt dat ze te veel betalen of onverzekerd zijn. Dit jaar bood SWO inwoners de mogelijkheid tot ondersteuning bij de zorgverzekeringscheck. Van 1 tot en met 12 december konden inwoners zich aanmelden om samen met SWO de check te doen, in Winschoten of in Bad Nieuweschans. In totaal maakten 11 inwoners gebruik van deze ondersteuning, waaronder vooral nieuwkomers. Uiteindelijk zijn 8 inwoners overgestapt naar een andere zorgverzekering. De zorgverzekeringscheck leidde in de meeste gevallen tot betere voorwaarden, hogere vergoedingen en meer bewustwording. Inwoners gaven aan de ondersteuning waardevol te vinden, met name in het geval dat er sprake was van onbekendheid met het Nederlandse zorgverzekeringssysteem. Het persoonlijke meekijken en het krijgen van uitleg zorgde voor meer overzicht en vertrouwen bij het maken van de keuze. Dit werd versterkt doordat één van onze medewerkers kon fungeren als tolk.

Sociaal Raadsliedenwerk
Uitgelicht: Sociaal Raadsliedenwerk

In september hebben we een sociaal raadsvrouw toegevoegd aan onze dienstverlening. Het doel van het sociaal raadsliedenwerk is om de hardnekkige en langdurige armoedeproblematiek die speelt in onze gemeente aan te pakken. De sociaal raadsvrouw ondersteunt inwoners bij sociaaljuridische vraagstukken en stimuleert hen om zelf (weer) grip te krijgen op hun situatie. Ze geeft onafhankelijk advies, informeert, bemiddelt, signaleert, verwijst door en kan soms vraagstukken oplossen. 

De sociaal raadsvrouw fungeert als schakel tussen inwoners en instanties, waarbij een integrale benadering van vraagstukken wordt gehanteerd. De werkwijze is onafhankelijk en generalistisch, met een nadruk op preventie, overzicht en zelfredzaamheid. De sociaal raadsvrouw heeft kennis van wet- en regelgeving, met name in het sociaal domein. In de praktijk behandelt de sociaal raadsvrouw vraagstukken op o.a. de gebieden van werk en inkomen, financiën, huisvesting, justitie en gezondheid. Vaak is er sprake van multi-problematiek.

Casus Sociaal Raadsliedenwerk

Een gezin kwam bij de sociaal raadsvrouw omdat er sprake was van een moeizame relatie met hun particuliere verhuurder. Ook gaven zij aan dat de relatie met de bewindvoerder/budgetcoach stroef verliep.

In deze casus heeft de sociaal raadsvrouw vooral geluisterd naar het verhaal van het gezin. Ook voorzag ze het gezin van advies met betrekking tot hoe zij met hun situatie en de bijbehorende problematiek kunnen omgaan. Het resultaat van deze ondersteuning is dat het gezin nu geholpen is aan inzichten in hun mogelijkheden en handvatten voor hoe zij de relaties met de verhuurder en de bewindvoerder/budgetcoach effectief kunnen beheren.

Collectieve ondersteuning

Onze collectieve inzet rondom bestaanszekerheid richt zich op het versterken van inwoners en gezinnen door samen te werken met partners als het Taalhuis, Gemeente Oldambt, Leger des Heils, Schuldhulpmaatje, Humanitas, Kledingbank Maxima en de Volkskredietbank Noordoost Groningen. Samen bieden we toegankelijke initiatieven en bijeenkomsten waar mensen kennis, vaardigheden en steun vinden om hun situatie te verbeteren. Door deze samenwerking en collectieve ondersteuning vergroten we de zelfredzaamheid, veerkracht en verbondenheid in de gemeenschap. Hieronder benoemen we kort alle (collectieve) onderdelen die in het uitvoeringsplan staan bij het thema Bestaanszekerheid. Enkele onderdelen lichten we vervolgens uit.

1. Brugfunctionaris 
Zie thema Jeugd en Jongeren.

2. School als Wijk 
Zie thema Jeugd en Jongeren.

3. Moedergroepen
De moedergroep is een bijeenkomst voor moeders met jonge kinderen. Tijdens deze bijeenkomsten kunnen moeders in een veilige omgeving hun verhalen, ervaringen en zorgen delen en samen activiteiten ondernemen.

4. Kledingbank Maxima
SWO werkt samen met Kledingbank Maxima om inwoners in Oldambt met een laag inkomen gratis kleding aan te bieden. Kledingbank Maxima wordt bemenst door vrijwilligers. Het fungeert als een ‘kledingwinkel zonder kassa’, waar inwoners met een verwijzing vanwege een bijstands-, Wajong of langdurigheidsuitkering kleding, schoenen en soms speelgoed kunnen ophalen.

Uitgelicht: Moedergroepen

Alle kinderen zijn wel eens lastig: ze luisteren slecht, worden boos of komen te laat thuis. Vaak hoort dat bij het opgroeien. In Oldambt zagen we binnen hulpvragen regelmatig (alleenstaande) moeders die een netwerk missen waarin zij ervaringen en informatie kunnen delen over het moederschap. Daarom organiseren we elke donderdagochtend een moedergroep, in de Willem de Zwijgerflat in Winschoten. De moedergroep staat in het teken van informeren, gezelligheid en herkenning. Onder begeleiding van een sociaal werker komen thema’s aan bod die aansluiten bij de vragen en behoeften uit de groep. Naast leerzame gesprekken is er ook aandacht voor activiteiten. In 2025 kwamen thema’s en activiteiten aan bod zoals beauty, weerbaarheid, bloemschikken, logopedie, high tea en meditatie.

Door samen ervaringen uit te wisselen leren de moeders van elkaar, stimuleren zij elkaar en breiden zij hun sociale netwerk uit. Zo versterken ze niet alleen hun opvoedkracht en samenredzaamheid, maar ook hun zelfredzaamheid en gevoel van verbondenheid. De moedergroep is een open groep, waarbij iedereen welkom is om binnen te lopen. Met de moedergroep bereikten we dit jaar in totaal 104 deelnemers.