03 Thema Meedoen in de samenleving

Wij bieden ondersteuning op verschillende gebieden die bijdragen aan het thema Meedoen in de samenleving en het versterken van de sociale basis. Onze focus ligt op thema’s als eenzaamheid, mantelzorg, armoede en schuldenproblematiek, sociale veiligheid, beginnende dementie, vrijwilligerswerk en maatschappelijke begeleiding van statushouders. We maken hierin de beweging van individueel naar collectief. Met onze inzet zorgen we voor voldoende mogelijkheden voor inwoners om in contact te komen met elkaar, actief mee te doen, sociale verbondenheid te ervaren in hun buurt, dorp of wijk, en kansen om te participeren in hun directe leefomgeving.

Op het gebied van Meedoen in de samenleving hebben we verschillende individuele trajecten en collectieve activiteiten. Figuur 4 geeft schematisch weer welke onderdelen we verantwoorden onder dit thema. Bij de individuele ondersteuning staat aangegeven hoeveel trajecten zijn ingezet en bij de collectieve inzet hoeveel bijeenkomsten en (niet unieke) deelnemers er zijn bereikt. 

1. Algemeen maatschappelijk werk
Zie thema gezondheid.

2. Maatschappelijke ondersteuning bij beginnende dementie
We zetten in op vroegtijdige ondersteuning van inwoners met beginnende dementie, met als doel dat zij langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen en actief blijven deelnemen aan de samenleving. Onze buurtwerkers signaleren in de wijk inwoners met (beginnende) dementie, of het netwerk van deze inwoners zoekt rechtstreeks ondersteuning bij ons. Hiervoor werken we nauw samen binnen SWO. We dragen bij aan het versterken van het lokale netwerk, zodat inwoners laagdrempelig met vragen bij ons terechtkunnen. Daarnaast onderhouden we goede contacten met casemanagers dementie voor de juiste ondersteuning en afstemming, en met andere ketenpartners om de dementiezorg toegankelijk en effectief te houden.

3. Individuele ondersteuning door buurtwerkers
Onze buurtwerkers bieden inwoners persoonlijke ondersteuning door hen te begeleiden bij dagelijkse uitdagingen en het versterken van hun sociale contacten in de buurt. Zij zijn het aanspreekpunt voor inwoners en verbinden hen met passende hulp en activiteiten in hun omgeving.

4. Begeleiden naar sport, cultuur, vrijwilligerswerk en voorzieningen
Vanuit individuele contacten leiden wij inwoners door naar de vele mogelijkheden die Oldambt biedt op het gebied van sport, cultuur, algemene voorzieningen en vrijwilligerswerk. Zo stimuleren wij hun actieve deelname aan de samenleving en versterken wij hun sociale netwerk. Inwoners die leven rond het bestaansminimum kunnen gebruik maken van het Volwassenenfonds Sport & Cultuur. Vanuit SWO bieden we hen ondersteuning bij het aanvragen van voorzieningen. 

5. Mantelzorgondersteuning
Mantelzorg is onmisbaar in de samenleving. Bij SWO ondersteunen we mantelzorgers door ze te voorzien van informatie, advies te geven en praktische begeleiding. We luisteren naar hun zorgen, ondersteunen hen bij het combineren van zorgtaken met het dagelijks leven en verwijzen waar nodig door naar passende voorzieningen of respijtzorg om overbelasting te voorkomen.

6. Maatschappelijke begeleiding statushouders
We bieden statushouders praktische ondersteuning bij de overgang van het AZC naar een woning. Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan woninginrichting en maatschappelijke begeleiding. We focussen op het vergroten van de zelfredzaamheid en het sociale netwerk van statushouders, en het stimuleren van hun deelname aan school, werk en samenleving. Verderop lichten we de maatschappelijke begeleiding van statushouders en de cijfers van het afgelopen jaar verder uit. 

7. Vrijwilligerswerk en participatie
Wij zijn altijd actief op zoek naar inwoners die iets voor een ander willen betekenen. Vanuit het Vrijwilligers Informatiepunt (VIP!) bieden we informatie en advies over vrijwilligerswerk. Met behulp van de VIP!-website maken we matches tussen vrijwilligers en organisaties. Ook koppelen we inwoners vanuit onder andere individuele trajecten, zoals Welzijn op Recept, aan vrijwilligerswerk, met als doel hun sociale betrokkenheid te vergroten en hun netwerk en zelfvertrouwen te versterken. 

8. Onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO)
Onze onafhankelijke cliëntondersteuning is er voor alle inwoners met vragen over zelfstandig leven, zorg en ondersteuning, participatie, wonen, onderwijs, werk en inkomen. In onze ondersteuning stellen wij het belang van de inwoner altijd centraal. We helpen de inwoner om de weg te vinden in het aanbod van zorg en ondersteuning.

Het afgelopen jaar hebben we belangrijke stappen gezet in de maatschappelijke begeleiding van statushouders. Samen met de gemeenteregisseurs hebben we gewerkt aan een inhoudelijke doorontwikkeling en kwaliteitsslag. We gaan meer planmatig werken en onderzoeken steeds wat nieuwkomers nodig hebben om na afloop van het traject zelfstandig hun weg te vinden. 

Daarnaast hebben we een inloopmoment voor statushouders geïntroduceerd. Dit geeft statushouders een laagdrempelige manier om zonder afspraak langs te komen met hun vragen of om advies te krijgen over zaken die ze in het dagelijks leven tegenkomen. Zo kunnen ze sneller geholpen worden en worden problemen sneller opgelost of voorkomen.

Bij SWO motiveren en ondersteunen we statushouders om als vrijwilliger iets te kunnen betekenen voor andere statushouders. Onderstaande casus is hiervan een mooi voorbeeld. De casus laat zien dat maatschappelijke begeleiding niet alleen gaat over praktische zaken, maar ook over het versterken van zelfvertrouwen en het aanmoedigen van statushouders om actief deel te nemen aan de maatschappij. 

Op 10 november, de Dag van de Mantelzorger, spraken we namens de gemeente onze waardering uit naar mantelzorgers. Mantelzorgers kregen een lintje, een VVV-bon en een goodiebag uitgereikt.

4. Buurtwerk en opbouwwerk
Een belangrijk onderdeel van Meedoen in de samenleving is het buurt- en opbouwwerk. Samen met onze inwoners werken we aan een prettige en leefbare buurt en onderzoeken we wat er speelt en welke talenten en ideeën er in de buurt aanwezig zijn. We ondersteunen inwoners bij het opzetten van initiatieven die bijdragen aan leefbaarheid, saamhorigheid en veiligheid. We geloven in samenwerken en zetten hierop in: met inwoners, verenigingen, dorpsbelangen, buurthuizen en maatschappelijke organisaties.

5. Stimuleren en ondersteunen van zelforganisatie en buurtinitiatieven
Door het ondersteunen van burgerinitiatieven stimuleren wij inwoners om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor hun leefomgeving. Dit zorgt voor meer saamhorigheid en betrokkenheid. We helpen ideeën om te zetten in concrete, duurzame projecten die de leefbaarheid en sociale verbinding in de wijk versterken.

Hieronder lichten we enkele collectieve activiteiten uit en geven we een beeld van onze inzet bij het buurt- en opbouwwerk, het ondersteunen van burgerinitiatieven en andere vormen van samenwerking die bijdragen aan een sterke en verbonden gemeenschap.

• Inclusie bij sportverenigingen: we zijn gemeente-breed actief in een project gericht op het verbeteren van inclusie bij sportverenigingen. Sportverenigingen zijn meer dan sportaanbieder alleen. Naast sport zorgen ze voor ontmoeting en geven ze mensen een rol in de maatschappij door bijvoorbeeld vrijwilligerswerk. In dit project werken we samen met de gemeente, Stichting Regenboog en Huis voor de Sport. Hoewel de focus met name ligt op inclusie van de LHBTIQ+ groep, trekken we inclusie breder: door te praten over diversiteit in het algemeen merken we dat we verder komen en komen gesprekken op gang. Naast inclusie komen uit het project andere vraagstukken naar voren op het gebied van sport in relatie tot welzijn. Zo onderzoeken we samen met een sportvereniging hoe de kantine een dorpshuisfunctie kan krijgen, onderzoeken we hoe de maatschappelijke positie van sportverenigingen verbeterd kan worden en denken we gezamenlijk na over de vraag hoe we meer kinderen aan het sporten kunnen krijgen en houden. 

• Noorderplein: inwoners van Winschoten willen het Noorderplein graag omvormen tot een groene ontmoetingsplek met een pluktuin, speelmogelijkheid en biodiversiteit. Vanuit SWO ondersteunden we sinds februari dit initiatief door het opstellen van een projectplan en het leggen van verbindingen.

• Wijkplatforms: alle kernen in de gemeente Oldambt worden vertegenwoordigd door een belangenvereniging, stichting of platform, bestaande uit inwoners die zich vrijwillig inzetten voor de belangen en leefbaarheid van hun dorp of wijk. Dit doen zij veelal in samenwerking met de gemeente en andere maatschappelijke organisaties. Het opbouwwerk van SWO vervult hierin een ondersteunende en adviserende rol. Het afgelopen jaar waren we onder andere betrokken bij wijkplatform Zuid, Bomenbuurt, Bloemen/Zeeheldenbuurt, Parkwijk Kloostervallei en Centrum. 

• Dorpsbelangen Midwolda: we ondersteunen Dorpsbelangen Midwolda in de zoektocht naar de mate waarin de huidige organisatievorm nog passend is bij deze tijd en voldoende representatief is voor het dorp. Samen inventariseerden we wat een passende vorm kan zijn en hoe ze het contact behouden met de gemeente. In een eerste sessie ontstond het idee om van alle verenigingen een afvaardiging in Dorpsbelangen te hebben. Het bestuur heeft dit idee verder uitgewerkt en nodigt bestuursleden van andere verenigingen uit om over dit plan in gesprek te gaan. Ook hebben ze in de lokale krant Tamtam een oproep geplaatst aan inwoners om mee te denken. Een Dorpsbelangen dat kritisch kijkt naar eigen vorm en functioneren is een mooie ontwikkeling, die wij vanuit het opbouwwerk graag ondersteunen. 

Dit jaar hebben we gewerkt aan een doorontwikkeling van het opbouwwerk door het ontwikkelen van een gezamenlijke visie en werkwijze samen met de gemeente. Een gezamenlijke visie is essentieel voor het versterken van onze effectiviteit en samenwerking. Door samen te werken aan een visie kunnen we onze aanpak verder verfijnen en een heldere, eenduidige richting uitstralen naar de gemeenschap.

Door het proces van samen ontwikkelen en werken aan een visie versterken we de kracht van ons gezamenlijke werk. Zo kunnen we goed reageren op de complexe vraagstukken die op ons pad komen.

We zijn in gesprek met de gemeente over hoe we gebiedsgericht werken en de rol van het opbouwwerk verder gaan vormgeven. Dit doen we samen met de gebiedsregisseurs en de programmamanager gebiedsgericht werken van de gemeente Oldambt en de wijkconsulent van Acantus. We houden oog voor de verschillende rollen en maken afspraken over hoe we elkaar tijdig van informatie voorzien. Zo kunnen we elkaar versterken of aanvullen in de gebieden en in het contact met de inwoners zelf.