Sociaal werk, een onmisbare kracht

Het sociaal werk is een onmisbare kracht

Het sociaal werk is onmisbaar in de beweging naar de voorkant, vanwege zijn positie én zijn kennis en expertise.

Het sociaal werk zit aan de voorkant. Het zit in alle gemeenten en is diep verankerd in de haarvaten van de samenleving. Het sociaal werk zit dichtbij de mensen: in buurten, wijken en dorpen. Door deze positie kan het sociaal werk:

  • Vroegtijdig problemen signaleren bij groepen en individuen.
  • Mensen bereiken voordat ze zorg nodig hebben, en er dus nog op preventie ingezet kan worden.
  • Tijdig, dichtbij en laagdrempelig ondersteuning bieden.
  • Dichtbij mensen interventies toepassen, bijvoorbeeld rondom bestaanszekerheid en leefbaarheid.
  • Bijdragen aan de toegankelijkheid van de zorg, voor kwetsbare doelgroepen in een vroeg stadium.

Verder beschikt het sociaal werk over brede kennis en expertise voor het vergroten van het welbevinden en de veerkracht van mensen. De professionals van het sociaal werk:

  • Kijken met een brede blik naar het functioneren van mensen in het dagelijks leven (positieve gezondheid [1]).
  • Versterken de eigen kracht en zelfredzaamheid van mensen (die de kans lopen een zorgvraag te ontwikkelen).
  • Weten hoe ze inwoners kunnen helpen oplossingen te vinden voordat zorg nodig is (preventie en normaliseren van problemen).
  • Weten dat veel problematiek om sociale oplossingen vraagt en kunnen die oplossingen bieden waardoor de zorgvraag afneemt (de-medicalisering).
  • Verstevigen de sociale basis van mensen, en daarmee de samenredzaamheid van wijken en buurten.

[1]Definitie positieve gezondheid: het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie te voeren (Machteld Huber, www.iph.nl).

In deze positie en kennis en expertise ligt de belangrijkste kracht van het sociaal werk als het gaat om de beweging naar de voorkant. Deze moeten dan ook het uitgangspunt zijn van de bijdrage van het sociaal werk aan de domeinoverstijgende samenwerking. Door uit te gaan van de eigen kracht kan het sociaal werk de meeste waarde toevoegen. Dan kan het sociaal werk eraan bijdragen dat mensen in de toekomst geen, pas op een later moment en/of minder zorg nodig zullen hebben. Als dat niet gebeurt kan het sociaal werk niet (optimaal) bijdragen aan de benodigde transformatie. Als het sociaal werk zich bijvoorbeeld te veel in het zorgdomein (de achterkant) zou gaan begeven om acute problemen op te lossen, bestaat het risico dat het sociaal werk vooral het huidige, onhoudbare zorgstelsel gaat stutten.

In het onderzoek ‘Het geheim van sociaal werk’ [2] wordt verder ingegaan op de kracht van het sociaal werk.

[2]Onderzoek ‘Het geheim van sociaal werk’ werd in opdracht van Tintengroep uitgevoerd door em. prof. Hans van Ewijk.