Spring naar inhoud

Onze verhalen in beeld

3.1.
Armoede

Inleiding

Het leven is duurder geworden in 2023, onder meer als gevolg van de inflatie. En hoewel dat met name de kwetsbare inwoners en minima hard kan raken, zien we steeds vaker dat ook inwoners met een inkomen boven het minimum steeds meer moeite krijgen om goed rond te komen. Andes zet in op preventie van financiële problemen en armoede door middel van budgetcoaching, het geven van voorlichting en advies rondom financiën, vroegsignalering en de Voorzieningenwijzer, en ondersteunt huishoudens met financiële problemen. Daarnaast streven we ernaar dat inwoners zich bewust zijn van financiële risico’s en verantwoordelijkheden en dat, indien nodig, de juiste hulp en ondersteuning beschikbaar en bereikbaar is. 

Budgetcoaching

Budgetcoaching

Andes is verantwoordelijk voor de uitvoering van preventie en voorliggende voorzieningen zoals budgetcoaching. Ook de gemeente heeft een belangrijke rol in de schulddienstverlening. Medewerkers van Andes en de Stichting Sociale Teams Borger-Odoorn (hierna SSTBO) hebben sinds 1 januari 2023 samen het Financieel Team gevormd en hebben zo de aanpak in de schulddienstverlening samen vormgegeven. Wekelijks zitten ze met elkaar om de tafel om te inventariseren welke casussen er binnenkomen bij Andes en de SSTBO om deze onderling te verdelen. Deze fijne samenwerking zorgt voor meer verbinding tussen Andes en de SSTBO. Andes is vanaf het begin betrokken bij casussen waardoor er meer inzicht is in de context en achtergrond. We weten elkaar beter te vinden, bespreken casussen en leggen een eerste bezoek aan een inwoner met een hulpvraag samen met de casusregisseur van de SSTBO af. Deze werkwijze draagt bij aan een betere coördinatie en het efficiënter inzetten van de ondersteuning, wat bijdraagt aan een meer effectieve aanpak van schuldenproblematiek en het voorkomen daarvan. Ook geeft het de medewerkers van Andes en de SSTBO de ruimte om hun expertise en ervaring te delen. Dit zorgt voor een verrijking van kennis en vaardigheden, wat ten goede komt aan de kwaliteit van de ondersteuning.

De budgetcoaches hebben in 2023 veel inwoners geholpen om (weer) inzicht en overzicht te krijgen met betrekking tot hun financiën. Figuur 7 geeft een overzicht van de ondersteuning die de budgetcoaches in 2023 geboden hebben. 

Figuur 7: KPI's budgetcoaching

Budgetcoach:

"Het mooie aan dit werk is dat het meer is dan alleen het aanpakken van cijfers en budgetten. Het is een stukje oplopen met mensen in voor hun vaak moeilijke en uitdagende omstandigheden. Je kan heel dichtbij komen. Door contact te maken en vertrouwen op te bouwen, worden er vaak persoonlijke verhalen gedeeld. Als budgetcoach heb je de gelegenheid om vragen te stellen, om te luisteren en om hoop te bieden, zelfs in schijnbaar uitzichtloze situaties. Door ondersteuning te bieden krijgen inwoners weer wat rust en ruimte in hun hoofd voor andere dingen. Het geeft een gevoel van voldoening om te zien dat mensen weer stappen vooruitzetten en weer kunnen deelnemen aan de samenleving, bijvoorbeeld door een moestuin te kunnen beginnen na een periode van werkloosheid. Het gevoel van "ik doe weer mee", en "ik doe er toe" is van grote waarde.” 

Mooie samenwerkingen

Een essentieel onderdeel van dit werk is het inzetten van een netwerk. Door de juiste verbindingen te leggen, helpen we inwoners om stappen te zetten die ze anders niet zouden kunnen maken. Het gaat verder dan alleen het eigen werkgebied. Het is ook belangrijk om je heen te kijken waar mensen weer een stap verder kunnen zetten. Wanneer we merken of signalen krijgen dat er zorgen zijn over inwoners, is het essentieel dat we gezamenlijk actie ondernemen om passende hulp te bieden.

Zo is er in samenwerking met de Voedselbank en de Vrijzinnige Kerk Odoorn een stel ondersteund dat via de huisarts werd doorverwezen naar het Financieel Team. Ze bleken heel veel schulden te hebben en kwamen er helemaal niet uit. Daarnaast kampten ze met lichamelijke klachten en depressiviteit. We hebben ze ondersteund door bijzondere bijstand te regelen, de Voedselbank in te zetten en ze aan te melden bij de Gemeentelijke Kredietbank Drenthe (GKB) en bij een geestelijk verzorger van de Vrijzinnige Kerk Odoorn. Het stel was in verband met lichamelijke klachten eerder voor vervoer afhankelijk van een elektrische fiets maar deze was kapotgegaan en kon niet meer worden gerepareerd. De kerk heeft eerder met een Warmtefestival geld opgehaald voor inwoners die moeilijk rondkomen en bijvoorbeeld hun energierekening niet kunnen betalen. Zij hebben in dit geval bijgedragen door een elektrische fiets te regelen voor deze inwoners. Hierdoor konden ze er weer op uit en kwamen ze weer meer in beweging. Ze kregen weer sociale contacten en werden uiteindelijk zelf ook vrijwilliger waardoor ze andere inwoners weer konden helpen, bijvoorbeeld met wat klusjes.

De samenwerking met instanties zoals de Voedselbank, kerken en bijvoorbeeld de Stichting Urgente Noden versterkt onze capaciteit om kwetsbare inwoners te bereiken en te ondersteunen.

Ook nemen we, indien gewenst, de Voorzieningenwijzer door met inwoners om uit te zoeken waar ze eventueel recht op hebben en welke mogelijkheden er zijn.

Vrijwilligers

Onze vrijwilligers, ook wel budgetmaatjes genoemd, spelen een belangrijke rol in de ondersteuning. In 2023 waren er 14 geregistreerde budgetmaatjes. Zij bieden persoonlijke begeleiding en ondersteuning om de geldzaken weer op orde te krijgen. Zo zijn er meerdere situaties waarbij de partner van een inwoner is overleden of een inwoner na een scheiding alleen is achtergebleven met schulden en zelf niet het overzicht heeft op de financiën. In dergelijke situaties is er veel stress. Ondersteuning door een budgetmaatje zorgt voor meer rust omtrent de administratie en financiën, waardoor er ook ruimte is voor rouw, verwerking, herstel wat uiteindelijk ook bijdraagt aan meer (financiële) stabiliteit.  

Budget coaching in de praktijk

“Een mevrouw was aangemeld bij de SSTBO, omdat er beslag was gelegd op haar loon. Hierdoor had zij niet genoeg inkomsten om haar boodschappen te doen. Alles bleek automatisch afgeschreven te worden, behalve de gemeentelijke heffingen. Omdat deze brieven zoek waren geraakt in de stapels post en folders die op tafel lagen, had mevrouw geen overzicht meer. We hebben samen gebeld naar de deurwaarder en dat gaf duidelijkheid. Daarnaast hebben we direct geregeld dat ook deze betaling voortaan automatisch geïncasseerd zou worden. Ik heb mevrouw tijdelijk aangemeld bij de Voedselbank omdat zij door het loonbeslag tijdelijk tekort kwam. Daardoor kon zij in de maand december tweemaal een voedselpakket ophalen. Voor het ordenen van haar administratie heb ik haar voorgesteld aan een budgetmaatje. Alle bankafschriften en overige administratie zijn inmiddels geordend in mappen. Ook is er iemand van de klussendienst gevraagd om haar computer op te schonen. Deze mevrouw gaf aan dat ze door de ondersteuning met een gerust hart Kerst kon vieren.” 

Collectieve ondersteuning

Naast individuele ondersteuning geven de budgetcoaches ook voorlichting op scholen, bij dorpshuizen, verenigingen en evenementen, en trainingen aan bijvoorbeeld de budgetmaatjes. In 2023 zijn er 18 collectieve bijeenkomsten geweest die door de budgetcoaches georganiseerd of bijgewoond zijn.

Veranderende vraag

Er zijn tal van voorbeelden van schrijnende situaties waarbij inwoners door het verlies van een dierbare of als gevolg van een scheiding of een ernstig ziek gezinslid te maken krijgen met problemen rondom hun geldzaken. Daarnaast constateren we ook een toename van het aantal vragen met betrekking tot energietoeslagen en het Noodfonds Energie, maar ook meer hulpvragen bij jongeren. Jongere inwoners lijken gemakkelijker in de schulden te raken dan voorheen en hebben vaker een gebrek aan inzicht in hun inkomsten en uitgaven. Dit is wellicht ook het gevolg van het feit dat jongeren (noodgedwongen) langer bij hun ouders wonen. 

Samen met het jongerenwerk voorlichting geven op het Escal College over 'geldezels'

Project: Voorzieningenwijzer

Project: Voorzieningenwijzer

Andes biedt, samen met de woningcorporaties Woonservice en Lefier en de gemeente Borger-Odoorn, de VoorzieningenWijzer aan. De VoorzieningenWijzer wordt uitgevoerd door het Financieel Team en helpt om zicht te krijgen op welke kosten je kunt besparen.

De budgetcoach neemt samen met de inwoner de VoorzieningenWijzer door. Aan de hand van de persoonlijke situatie wordt er gekeken of de inwoner gebruik kan maken van regelingen en voorzieningen en of er bespaard kan worden op bijvoorbeeld de energierekening en zorgverzekering. Wanneer dat mogelijk is ondersteunt de budgetcoach bij het aanvragen daarvan. 

Hieronder staat de top 5 van meeste gevraagde regelingen waarvan inwoners (door middel van de Voorzieningenwijzer) willen weten of ze daarvoor in aanmerking komen.

Top 5 regelingen

  1. Meedoen
  2. Tegemoetkoming Chronisch Zieken
  3. Jarige Job
  4. Individuele Inkomenstoeslag
  5. Jeugdfonds Sport
Resultaten

In 2023 hebben er 438 online sessies plaatsgevonden via DatGeldtvoorMij.nl. Daarnaast heeft het Financieel Team 33 adviesgesprekken gevoerd met betrekking tot de Voorzieningenwijzer. Op basis van deze sessies en gesprekken zijn de volgende gemiddelde besparingen mogelijk:

Gemiddelde mogelijke besparing per huishouden

Online

748 euro

Adviesgesprekken

558 euro

Zorg adviesgespekken

63 euro

3.2.
Preventie en inclusie

Inleiding

Een groot aantal inwoners doet, onder meer als gevolg van de vergrijzing, een beroep op de zorg- en andere voorzieningen op landelijk en lokaal niveau. Het is dus belangrijk dat deze (zorg)voorzieningen beschikbaar blijven voor iedereen die dat nodig heeft. De toenemende druk op de zorg en andere voorzieningen laat ook het belang zien van preventie. Voorkomen is beter dan genezen. Daarom richten veel opdrachten en projecten binnen Andes zich op preventie. In 2023 hebben we veel gedaan op het gebied van lichamelijke en mentale gezondheid, sport en beweging, en taal en cultuur, om het welbevinden van de (kwetsbare) inwoners te verbeteren en daarmee een beroep op meer specialistische hulp zo veel mogelijk te voorkomen.

Preventie en inclusie zijn nauw met elkaar verbonden binnen het sociaal werk. Door in te zetten op vroegtijdige interventie willen we voorkomen dat inwoners door problemen zoals armoede, eenzaamheid, huiselijk geweld en verslaving niet volledig deel kunnen nemen aan de samenleving. Preventieve programma’s, zoals het Taalhuis of een Rots&Water training, of toegang tot ondersteuning helpen inwoners om veerkrachtiger te worden en zichzelf te versterken. Zo zijn ze beter in staat om uitdagingen het hoofd te bieden en deel te nemen aan de samenleving.

Jongerenwerk

Jongerenwerk

Kinderen en jongeren kunnen ook bij Andes terecht voor ondersteuning. In 2023 hebben de enthousiaste jongerenwerkers veel mooie activiteiten georganiseerd, diverse jeugdsozen ondersteund, netwerken opgebouwd en samengewerkt met andere partners in de keten. Dit alles om bij te dragen aan een positieve, gezonde en veilige leefomgeving voor de jongeren in de gemeente en om de meer kwetsbare jongeren te bereiken en te ondersteunen.

Hoogtepunten

Figuur 8, gemaakt door een van de jongerenwerkers, geeft een mooi overzicht van de hoogtepunten uit 2023. Ook geeft het inzicht in de impact van het jongerenwerk. 

Figuur 8: Hoogtepunten jongerenwerk 2023

Er zijn nog veel meer mooie dingen te vertellen over het jongerenwerk. Zo is het Game Café een samenwerking tussen het jongerenwerk en het Impacter project. Vanuit Impacter zijn er 6 jongere vrijwilligers aangehaakt bij het Game Café in Borger. Zij zetten zich inmiddels ook in als vrijwilliger via het VIP! In Nieuw-Buinen is er inmiddels ook een Game Café.  Het Game Café wordt 2 keer per maand gedraaid door de jongeren en het jongerenwerk. Deze activiteit draagt eraan bij dat ook jongeren bereikt worden die minder zichtbaar en minder in beeld zijn omdat ze veel thuis zitten te gamen. Daarnaast is het een plek waar jongeren die anders op straat hangen en in sommige gevallen betrokken waren bij overlast terecht kunnen om elkaar op een positieve manier te ontmoeten en te bespreken waar ze tegenaan lopen.

"Eindelijk wat leuks voor ons in Nieuw-Buinen. Dit mag van mij wel elke week!"

- Jongere bij Game Café

Het Tekencafé, dat in oktober 2023 van start is gegaan, is ook een succes. Het is een groepsactiviteit waarin jongeren zich creatief kunnen uiten en tegelijkertijd contact maken met andere leeftijdsgenootjes. Er zijn in 2023 zo’n 20 jongeren geweest. 

"Een jongen die er al de hele week naar uitzag om naar het Tekencafé te gaan, was erg teleurgesteld toen zijn vriendje die mee zou gaan op het laatste moment moest afzeggen. Hij was heel verdrietig en wilde er in eerste instantie niet meer heen. Zijn moeder heeft hem toch gebracht en toen hij aanwezig was bloeide hij helemaal op en bleef tot het einde.”

Naast terugkerende groepsactiviteiten zijn er ook eenmalige activiteiten en evenementen georganiseerd, zoals Hunted, Expeditie Robinson en FIFA en Mario Kart. Met deze activiteiten zijn veel jongeren bereikt wat bijdraagt aan de zichtbaarheid en herkenbaarheid van het jongerenwerk. Het maakt het makkelijker om op een later moment het contact aan te gaan met een jongere als er bijvoorbeeld iets speelt in zijn/haar persoonlijke situatie. We ervaren dat het ruimte geeft voor positieve contacten, ontmoetingen en verbondenheid. Dit bevordert sociale inclusie. Het biedt jongeren bovendien de mogelijkheid om hun sociale vaardigheden te oefenen door samen te werken en te communiceren. In geval van sport- en spelactiviteiten draagt het ook bij aan de fysieke gezondheid doordat ze aangemoedigd worden om ook actief bezig te zijn en te bewegen. 

“Dikke shoutout naar de agenten die even de tijd namen voor mijn dochter die door huiselijk geweld nare ervaringen heeft met agenten. Drie minuten met een agent stond gelijk aan 7 maanden traumatherapie. Had ik dat maar eerder geweten.”

– Ouder bij Hunted

Inzet op overlast

In 2023 heeft het jongerenwerk geïnvesteerd in het contact met groepen jongeren die overlast veroorzaakten. Door actief te investeren in de relaties met deze jongeren, door middel van diverse groepsactiviteiten en straatwerk, zijn er positieve resultaten behaald die hebben bijgedragen aan een verbetering van de lokale situatie. Deze activiteiten boden de jongeren niet alleen een uitlaatklep om hun energie kwijt te kunnen, maar dienden ook als platform voor het uiten van frustraties en het delen van ideeën. Het succes van deze aanpak kan worden gezien in de ontwikkeling van positieve relaties tussen de jongeren en jongerenwerkers. Hierdoor voelden jongeren zich meer aanspreekbaar op hun gedrag. Het draagt er ook aan bij dat ze zich meer gezien en gehoord voelen.

Vooruitkijkend naar het komende jaar, zal het jongerenwerk blijven bouwen op deze successen door verdere contacten te leggen en aandacht te geven aan overlastsituaties. Het heropenen van de soos in Nieuw-Buinen in 2024 is een belangrijke mijlpaal in deze inspanningen. Ook de voorbereidingen voor het openen van een nieuwe soos in 2e Exloërmond zijn een succes geweest. Hierbij was het jongerenwerk als het ware de schakel tussen het dorpshuis en de jongeren en hebben ze de jongeren aangemoedigd om mee te denken en bij te dragen aan het opzetten van de soos.

Jonge mantelzorgers

Jonge mantelzorgers realiseren zich niet altijd dat ze mantelzorger zijn. De zorg voor een familielid met een ziekte of beperking hoort er in hun beleving gewoon bij. Veel jongeren die opgroeien met een zieke of gehandicapte ouder, broer of zus cijferen zichzelf weg. Om goed voor je naaste te kunnen zorgen, moeten jonge mantelzorgers ook goed voor zichzelf zorgen. Dat begint ermee dat je je bewust wordt van het feit dat je een mantelzorger bent. In 2023 hebben de jongerenwerkers actief ingezet op het vergroten van bewustzijn, erkenning en ondersteuning binnen deze doelgroep. Door meer zichtbaar en laagdrempelig te zijn, hebben we nieuwe jonge mantelzorgers in beeld gekregen. Er is nu vanuit Andes contact met ongeveer 18 jonge mantelzorgers die ook voor ondersteuning bij hun terecht kunnen. 

In 2023 hebben er 15 bijeenkomsten in de vorm van een open groep met inloop plaatsgevonden die bezocht zijn door 59 jonge mantelzorgers. Ook hebben we met een groep jonge mantelzorgers samen Sinterklaas/Kerst gevierd. Daarnaast hebben we op het Esdal College aandacht besteed aan het onderwerp jonge mantelzorgers door middel van een project. Hierbij hebben leerlingen van het Esdal College een blijk van waardering gemaakt voor zowel jonge als oudere mantelzorgers, wat heeft bijgedragen aan meer erkenning en begrip voor hun situatie. 

“Het ontroerde de mantelzorgers dat ze iets kregen en dat de jongeren het zelf uitdeelden. Ze vonden het heel waardevol dat er op scholen aandacht aan besteed werd en dat de scholieren er zoveel tijd en aandacht in gestopt hadden.”

- Coördinator mantelzorgondersteuning

Een ander waardevol initiatief was de samenwerking met Impuls (gemeente Aa en Hunze) en Neie Noaber (gemeente Tynaarlo) om een uitje te organiseren voor jonge mantelzorgers. Dit uitje bood niet alleen ontspanning en plezier, maar gaf jonge mantelzorgers ook de kans om elkaar te ontmoeten en ervaringen uit te wisselen. 

Netwerken en samenwerkingen

Door samen te werken kunnen organisaties hun impact vergroten en effectiever reageren op de behoeften en hulpvragen van jongeren. Het maakt het makkelijker om signalen over en weer door te spelen tussen de netwerkpartners onderling. Ook zorgt het ervoor dat er een bredere doelgroep bereikt wordt die anders mogelijk meer buiten beeld zou blijven. Dit is een mooi voorbeeld van outreachend werken. Zo is er door de samenwerking met onder andere Biblionet Drenthe, naar aanleiding van een filmavond tijdens de Regenboogweek, een groep jongeren uit de LHBTIQ+ community bereikt. Ook de samenwerking met de scholen, Impacter, SSTBO, Verslavingszorg Noord-Nederland (VNN), de politie en de combicoaches vanuit de gemeente is waardevol en draagt bij aan een integrale aanpak van vraagstukken op het gebied van jeugd, sport en veiligheid. 

Jeugdsozen 

De jeugdsozen bieden jongeren een veilige en inclusieve omgeving om samen te komen en deel te nemen aan positieve activiteiten. In 2023 is er veel bereikt door middel van de inzet op de jeugdsozen. In 2e Exloërmond is begonnen met het opzetten van de jeugdsoos daar. Hoewel het al wel in het dorpshuis van start is gegaan wordt de nieuwe soos in 2024 geopend. Hierdoor is de herkenbaarheid van het jongerenwerk gegroeid. Er is meer contact met de jeugd en doordat het laagdrempelig is voelen de jongeren steeds meer ruimte om te praten over dingen waar ze tegenaan lopen. De jongerenwerkers vangen meer signalen op en waar nodig en mogelijk worden deze doorgespeeld naar de juiste netwerkpartners. 

“Super dat het jongerenwerk hiermee bezig is. Heel fijn!”

Ook bij de jeugdsoos in Borger zijn mooie resultaten geboekt. Door aanwezig te zijn op straat hebben de jongerenwerkers meer contacten gelegd met jongeren die ook betrokken waren bij overlast. Deze jongeren heeft het jongerenwerk gekoppeld als vrijwilliger aan de jeugdsoos in Borger wat de jongeren hebben ervaren als een fijne en warme plek. Ook is sindsdien de jeugdsoos voor 12+ om de twee weken geopend. Daarnaast is er meer contact gekomen met de soosvrijwilliger in Borger. Door meer in te zetten op de verbinding tussen de jeugdsoos en het jongerenwerk, de intensivering van het contact en daarbij inzicht te geven in het werk wat wij doen worden er vanuit de vrijwilliger ook meer signalen doorgespeeld naar de jongerenwerkers. Op die manier is er meer gebruik gemaakt van het netwerk van de jongerenwerkers. 

Verder heeft het jongerenwerk in samenwerking met VNN, naar aanleiding van een behoefte vanuit de vrijwilligers, een bijeenkomst georganiseerd voor de soos vrijwilligers over middelengebruik. Ook hebben we de medewerkers/vrijwilligers van alle sozen samen gebracht om kennis te maken, informatie en ervaringen uit te wisselen en samenwerking te bevorderen. 

Jongerenraad

Het afgelopen jaar hebben we ook de Jongerenraad onder de aandacht gebracht. De Jongerenraad, bestaande uit enthousiaste jongeren in de leeftijd van 15 tot 23 jaar, is een platform dat jongeren in staat stelt om hun stem te laten horen en actief mee te denken en deel te nemen aan de lokale besluitvorming omtrent voor hen belangrijke onderwerpen zoals hangplekken en activiteiten. Hoewel er eerder al een Jongerenraad was, was deze in de loop van de jaren inactief geworden. Met de steun van de gemeente en ons jongerenwerk hebben we een nieuwe start gemaakt. Vanuit hun betrokkenheid bij het Game Café en de jeugdsozen hebben we jongeren enthousiast gemaakt en aangemoedigd om zich aan te sluiten bij de Jongerenraad.  

Esdal College

De aanwezigheid op het Esdal College bleek waardevol. Op deze manier bereiken de jongerenwerkers 250 jongeren. Door outreachend te werk te gaan voeren ze bijvoorbeeld veel laagdrempelige gesprekken met jongeren tijdens de pauze. Op deze manier zijn we bijvoorbeeld ook in contact geraakt met de (huidige) vrijwilligers van het Game Café. 

In de pauze het JMZ uitje onder de aandacht brengen. "Tijdens dit soort momenten delen de jongeren ook regelmatig persoonlijke verhalen met ons".

Ook de zichtbaarheid en de herkenning, op school, op straat en online, heeft een positieve impact op de jongeren en bleek belangrijk voor het opbouwen van een vertrouwensband. Hieronder een aantal quotes van jongeren die laten zien dat zichtbaarheid, blijvende inzet en herhaling van groot belang zijn.

“Hé jullie gaven mij de Rots & Water training.”

“Jij was toen toch ook bij dat gedoe in de speeltuin in 2e Exloërmond?”

“Jullie waren ook bij de activiteit op de eerste schooldag, daar bij het drinken”. 

Impacter

Dit actieprogramma biedt jongeren de ruimte om zich in te zetten voor een ander en zo hun eigen talenten te ontdekken en te ontwikkelen. In 2023 is Impacter onderdeel geworden van het jongerenwerk. De Impacter coach heeft in het afgelopen jaar 16 trajecten begeleid, van waaruit onder andere het Game Café vervolgens is opgericht. Ook hebben meerdere jongeren vanuit Impacter meegelopen met het jongerenwerk of zijn doorgestroomd naar vrijwilligerswerk. 

Buurtwerk/opbouwwerk

Buurtwerk/opbouwwerk

Bij het opbouwwerk ligt de focus op het creëren van verbindingen en het versterken van de banden tussen buurtbewoners en daarmee de gemeenschap. In 2023 zijn drie nieuwe buurtwerkers aan de slag gegaan. Een aantal belangrijke ontwikkelingen en activiteiten uit het afgelopen jaar lichten we hierna uit.  

De Buurtkamers

Een belangrijk initiatief, dat vanuit Andes wordt gecoördineerd, betreft de Buurtkamers. De Buurtkamer fungeert als een laagdrempelige plek waar buurtbewoners 4 ochtenden in de week terecht kunnen met hun vragen. Het voorziet in de behoefte van inwoners aan contact met organisaties op het gebied van wonen, zorg en welzijn. Daarnaast draagt het bij aan de verschuiving van zorg naar voorzieningen in het voorliggend veld. Dit initiatief wordt verder toegelicht in het hoofdstuk Zorg dichtbij. 

Opruimdag Nieuw-Buinen

Tijdens de opruimdag in Nieuw-Buinen zijn er vuilniscontainers geplaatst bij een aantal straten die wat extra aandacht nodig hadden op het gebied van leefbaarheid. Daarin konden inwoners puin, huisraad en groenafval kwijt. Inwoners waren erg blij met dit initiatief. Binnen een uur zat de container met grofvuil al vol. Een dergelijk initiatief is vaak onderdeel van een groter project of doel. Het dient als middel om in contact te komen met de buurtbewoners en signalen op te halen. De buurtwerkers stonden klaar met koffie en wat lekkers en gingen met inwoners in gesprek over de buurt.  

Dorpsbelangen 2e Exloërmond

In 2023 heeft het opbouwwerk een belangrijke rol gespeeld bij de oprichting van de Vereniging Dorpsbelangen 2e Exloërmond. Dit was een uitdagend en belangrijk proces voor de lokale gemeenschap, gezien de gevoeligheden die voortkwamen uit eerdere conflicten tussen verschillende lokale partijen. Het streven naar vereniging heeft geleid tot een positieve ontwikkeling, waarbij het opbouwwerk zich heeft gericht op het creëren van verbindingen binnen de gemeenschap. 

Bij de praotbankies kun je terecht voor een goed gesprek met een vrijwilliger of een buurtbewoner.
Outreachend werken en zichtbaarheid

De bovenstaande initiatieven laten het belang zien van zichtbaar zijn, samenwerken, ontmoeten en verbinden. Door 'de straat op' te gaan en outreachend te werken, worden inwoners actief benaderd en betrokken bij activiteiten of ontwikkelingen in de buurt. Dit zorgt ook voor zichtbaarheid van het opbouwwerk en stimuleert mensen om deel te nemen aan lokale initiatieven en vrijwilligerswerk. Door letterlijk naast de buurtbewoners te gaan staan en actief te luisteren naar hun behoeften en verhalen dragen we bij aan een leefbare en inclusieve samenleving. Laagdrempelige ontmoetingen en ontmoetingsplaatsen, zoals de Buurtkamers, dorpshuizen en Proatbankies, zijn daarnaast belangrijk in de strijd tegen eenzaamheid en dragen bij aan het versterken van sociale verbindingen.

Kwetsbare groepen: Ruilgoederenbank (RGB)

​Kwetsbare groepen: Ruilgoederenbank (RGB)

Kwetsbare groepen zijn groepen inwoners die het om een bepaalde reden moeilijk hebben. De ruilgoederenbank is een plek voor minima waar kleding en huisraad gedeeld wordt. Daarnaast is er een fietsenmaker en een uitleenpunt voor tuingereedschap gevestigd. Dit is ook een plek waar veel inwoners als vrijwilliger een bijdrage leveren aan de samenleving in Borger-Odoorn. De coördinatie van de ruilgoederenbank (RGB) word verzorgd door Andes.

Een mooie ontwikkeling in 2023 is de samenwerking met het Buurtbedrijf. Doordat het Buurtbedrijf vanuit de RGB kan werken en de aansturing van de vrijwilligers op zich heeft genomen, was het mogelijk om de openingstijden van de RGB uit te breiden.

De werkzaamheden in de ruilgoederenbank worden voornamelijk door (vaak kwetsbare) vrijwilligers uitgevoerd. De ruilgoederenbank wordt goed bezocht. Je betaalt hier niet voor spullen, maar doet er iets voor terug. Samen kijken we wat haalbaar is. Op deze manier dient de RGB twee doelen:

1) Inwoners die het financieel moeilijk hebben krijgen spullen (kleding, meubels) en diensten krijgen zonder daaraan geld uit te geven. Zo besparen zij geld;

2) Door het leveren van een wederdienst hebben ze een reden om het huis uit te gaan en onder de mensen te komen. Door iets te doen voor bijvoorbeeld een dorpsgenoot voelen zij zich nuttig en meer gezien. Dit verhoogt hun zelfvertrouwen en is van positieve invloed op hun mentale gezondheid.

Door de samenwerking met het Buurtbedrijf is de Ruilgoederenbank opnieuw geopend.

Taalhuis

Taalhuis

Nieuwe vrijwilligers

14 taalmaatjes

Leun en steun

43 trajecten

Succesvolle koppelingen

27 matches

Het Taalhuis in Borger-Odoorn is er voor inwoners (ouder dan 18 jaar) die beter willen leren lezen, schrijven en rekenen. Ook inwoners die aan de slag willen met computers, smartphones en tablets kunnen bij het Taalhuis terecht. Taalhuis Borger-Odoorn is een samenwerking tussen Welzijnsorganisatie Andes, Biblionet Drenthe, Drenthe College, SSTBO & Stichting Lezen en Schrijven. Andes is verantwoordelijk voor de coördinatie van het Taalhuis. 

Aanmeldingen

De meeste aanmeldingen voor ondersteuning vanuit het Taalhuis komen vanuit het Sociaal Team en de bibliotheek. Het zijn vooral veel nieuwkomers. We streven ernaar om meer autochtone laaggeletterde Nederlanders te bereiken. Dit blijft een uitdaging omdat de schaamte bij deze doelgroep vaak veel groter is. Tegelijk blijft het een belangrijke doelstelling, omdat niemand mag worden uitgesloten van de mogelijkheid om taal- of cijfervaardigheid te verbeteren.

Na een aanmelding voert de Taalhuiscoördinator samen met een didactisch ondersteuner van het Drenthe College het intakegesprek met de inwoner om te kijken welke ondersteuning er nodig is. De ondersteuning wordt geboden in de vorm van een leun en steun traject waarbij doelen worden opgesteld, bijvoorbeeld dat de inwoner na afloop in staat moet zijn om een brief van de school van hun kind te kunnen lezen en begrijpen. In principe duurt een traject een jaar, maar eventueel langer waarbij Andes dan de vinger aan de pols houdt. In 2023 hebben er 43 leun en steun trajecten gelopen vanuit het Taalhuis. 

“Door de hulp van het Taalhuis is er een wereld voor mij opengegaan.”

Taalmaatjes

Een belangrijk onderdeel van ons werk is het koppelen van taalmaatjes aan nieuwkomers en laaggeletterden in onze gemeente. Een taalmaatje is een vrijwilliger die je helpt om beter Nederlands te lezen, luisteren of te spreken. Met tussen de 30-35 geregistreerde taalmaatjes hebben we 27 succesvolle koppelingen tot stand gebracht. Deze vrijwilligers zijn deels voormalige laaggeletterden en nieuwkomers. Dankzij een groeiende bekendheid van het project hebben zich in 2023 14 nieuwe vrijwilligers aangemeld. De aandacht in de media heeft hier zeker aan bijgedragen.

In 2023 hebben we drie bijeenkomsten voor de taalmaatjes georganiseerd. Soms hebben deze bijeenkomsten een informeel karakter en één keer hebben we aandacht besteed aan cultuurverschillen. Ook zijn er twee basistrainingen van drie dagdelen aan de nieuwe taalmaatjes gegeven. Deze trainingen werden positief ontvangen.

“De nieuwe vrijwilligers vonden het een leerzame en leuke training die voldoende handvaten biedt om zelfstandig aan de slag te gaan als taalmaatje.”

"Fijn om zo even vragen te kunnen stellen en andere taalmaatjes te leren kennen!”

Taalcafé

In september 2023 is er, bij wijze van een pilot, voor het eerst een Taalcafé georganiseerd. Bij het uitwerken van dit idee is meegedacht en meegedaan vanuit een werkgroep waarin vrijwilligers (deels taalmaatjes) zitten. Het eerste Taalcafé was een succes. Deelnemers oefenen informeel met de taal in een sociale setting. Ze praten bijvoorbeeld aan de hand van praatplaten of foto’s over het verleden of over de cultuur in het land waar ze vandaan komen.

De bedoeling is dat deze activiteit één keer per maand uitgevoerd gaat worden door vrijwilligers.

Andere initiatieven

In de landelijke Week van Lezen en Schrijven hebben we extra aandacht gevraagd voor laaggeletterdheid en extra activiteiten georganiseerd. Vrijwilligers van het Taalhuis hebben speciaal voor deze week een boekje geschreven die onder andere door opa’s en oma’s en vrijwilligers is voorgelezen op scholen.

In samenwerking met de bibliotheek is er een Klik en Tik cursus gegeven om te ondersteunen bij digitale laaggeletterdheid. Ook is er vanuit het Taalhuis een training gegeven aan het Sociaal Team over het herkennen van laaggeletterdheid, en is er aandacht voor laaggecijferdheid, bijvoorbeeld in de vorm van klokkijken, maateenheden en prijzen. 

Impact

Inwoners leven soms een vrij geïsoleerd leven. Door de ondersteuning vanuit het Taalhuis komen ze weer meer in verbinding met de buitenwereld. Door de taal beter te begrijpen kunnen ze op meer vlakken meedoen in de samenleving. Daarbij geeft het ook meer zelfvertrouwen en draagt het voor nieuwkomers ook wezenlijk bij aan hun integratie in de Nederlandse maatschappij.

"Ik heb ruim 30 jaar lang niet gewerkt. Nu heb ik weer werk als schoonmaakster”, zegt ze stralend. “Die schoonmaakpapiertjes kon ik nooit invullen, maar nu hoef ik er niet eens meer bij na te denken en weet je wat het allermooiste is? Dat ik mijn eigen salaris heb.”

Ouderenadviseur

​Ouderenadviseur

De ouderenadviseur richt zich in principe op alle inwoners met een pensioengerechtigde leeftijd van de gemeente Borger-Odoorn, maar met name op thuiswonende ouderen. Ze netwerkt voor en door ouderen en is de spin in het web van alle netwerken binnen de gemeente die er zijn rondom ouderen en zoekt hierin de verbinding.

Hieronder volgt een beknopt overzicht van de activiteiten en bijdragen van de ouderenadviseur.

Seniorenmarkt

Een waardevol evenement was de Seniorenmarkt, georganiseerd in samenwerking met het ouderenoverleg en lokale partners. Met 33 kraampjes bood de markt informatie over wonen, welzijn en zorg voor zowel nu als later. Er zijn meer dan 200 bezoekers geweest. Er was ruimte voor goede gesprekken afgewisseld met activiteiten en een bezoek aan de infomarkt. In samenwerking met het Esdal College hebben we ook scholieren betrokken bij een aantal activiteiten zoals het sjoelen en nagellakken, waardoor generaties op een speelse manier werden samengebracht. De bedoeling is om deze seniorenmarkt ook in 2024 weer te organiseren. 

Ouderenoverleg en presentaties

Door presentaties in de gemeente en deelname aan het ouderenoverleg heeft de ouderenadviseur een breed publiek bereikt, waaronder bijvoorbeeld de vrouwenvereniging Vrouwen van Nu. Met een focus op Positieve Gezondheid werden activiteiten zoals geheugenspelletjes en beweging geïntegreerd, terwijl er ook ruimte was voor praktische zaken zoals Veilig Bankieren. De feedback was zeer positief, met de nadruk op het creëren van een gezellige en informatieve sfeer. Hierdoor groeit de bekendheid van de ouderenadviseur en het draagt ook bij aan het vertrouwen hierin. Soms wordt de ouderenadviseur gevraagd om nog een keer terug te komen, en soms komen inwoners naar aanleiding van een dergelijk initiatief aankloppen voor bijvoorbeeld een maatje of een andere vorm van ondersteuning. 

“Het is belangrijk dat inwoners weten dat we er zijn en wat we doen, zodat ze ons later ook weten te vinden als het nodig is.”

Zichtbaarheid

Het is belangrijk om op de juiste plekken zichtbaar aanwezig te zijn. Daarom is de ouderenadviseur ook regelmatig te vinden in de buurtkamer of bijvoorbeeld bij de bijeenkomsten rondom het zijn van een dementievriendelijke gemeente.

“De meerwaarde van de ouderenadviseur is, als het ware, het bieden van een toegankelijke ‘plek’ waar ouderen met diverse vragen en behoeften terecht kunnen. Soms zijn directe oplossingen niet altijd direct voorhanden, maar dan zoeken we samen naar passende antwoorden of een mogelijke doorverwijzing. De overlap met, en ook de samenwerking tussen, de ouderenadviseur, Vrijwillige Thuishulp (VTH) en mantelzorgerondersteuning zorgt er eigenlijk voor dat we samen een ondersteunend netwerk kunnen bieden dat de veerkracht en zelfstandigheid van ouderen bevordert.”

- Ouderenadviseur

Daarnaast kan door vroegtijdige interventie en ondersteuning een ouderenadviseur ook helpen bij het voorkomen van ernstigere problemen zoals eenzaamheid, sociale isolatie, gezondheidscomplicaties en financiële moeilijkheden. Doordat ze goed op de hoogte is van de lokale diensten en voorzieningen kan ze ouderen helpen bij het navigeren door het zorg- en ondersteuningslandschap.

Projecten

Cool 2B Fit

Cool 2B Fit is een 2 jaar durend interventieprogramma en werkt op een sportieve en positieve manier aan een gezonde leefstijl bij kinderen (10-13 jaar) en hun ouders, met aandacht voor voldoende bewegen en gezonder eten. In een kleine groep sporten de kinderen onder begeleiding van een team professionals. Dit aanbod is een multidisciplinair antwoord op de lagere sociaal-economische status, lagere sportparticipatie en hogere overgewicht/obesitas cijfers in de regio.

In 2023 hebben er 14 kinderen aan het programma deelgenomen. Twee keer per week werden er lessen gegeven door het Cool 2B Fit team bestaande uit een combicoach, Psychomotorische therapeut (PMT-er), kinderdiëtist en een sociaal werker vanuit Andes. Andes was hierbij verantwoordelijk voor de coördinatie en het inbrengen van een PMT-er. De toevoeging van PMT aan het aanbod was een pilot in 2023 en bleek een mooie aanwinst voor het team. De samenwerking tussen de verschillende partijen is als succesvol ervaren. Ze hebben elkaar moeten leren kennen maar hebben het programma samen echt als team uitgevoerd en konden elkaar daarbij versterken.

De ouders zijn erg tevreden over het programma wat begin 2024 na een periode van 2 jaar is afgerond. Doordat er voor de ouders in de eerste periode ook 2 bijeenkomsten per week werden georganiseerd hebben zij elkaar goed leren kennen en is er veel verbinding ontstaan. 

“Als beloning voor hun inzet zijn we onder andere een keer met de kinderen naar een klimpark geweest. Het was mooi om te zien hoe ze zich ontwikkeld hebben en hoe ze gegroeid zijn in zelfvertrouwen.”

- Coördinator Cool 2B Fit

Cool 2B Fit Mini

In 2023 is ook het Cool 2B Fit Mini-programma, een leefstijlinterventie gericht op kinderen tussen 4-6 jaar oud, aangeboden. Door middel van zowel eigen aanmelding als aanmelding via de GGD hebben er 6 kinderen aan deelgenomen. Voor dit programma werden de kinderen aangesloten bij een gymnastiekvereniging. Daarnaast was er een diëtist bij het programma betrokken en werden er 8 bijeenkomsten voor de ouders georganiseerd. In de praktijk bleken de ouders met name veel behoefte te hebben aan opvoedondersteuning. Ze ervaarden veel onzekerheid en vragen op het gebied van de (sociaal-emotionele) ontwikkeling van hun kind: wat kan ik verwachten van een kind op die leeftijd en hoe ga ik om met problemen rondom mijn kind? De ouders vonden het erg fijn om binnen de groep ervaringen met elkaar te delen en elkaar te ondersteunen. Ook de kinderen waren enthousiast. Een aantal zijn lid gebleven van de vereniging. Daarnaast zijn er vriendschappen ontstaan, zowel tussen de ouders als de kinderen. Ze zijn beiden sterker en zekerder geworden. 

Rots&Water training

Met de weerbaarheidstraining Rots&Water leren kinderen om stevig in hun schoenen te staan. Door middel van spelvormen oefenen ze met voor jezelf opkomen, rustig blijven bij boosheid en (durven) zeggen wat je voelt en denkt. In 2023 hebben de jongerenwerkers op drie basisscholen de training aan verschillende groepen 7 en 8 aangeboden. Verder is er een jongerengroep en een volwassen groep geweest. En gemeente breed zijn er 3 groepen geweest voor kinderen uit de groepen 4,5 en 6. In totaal zijn er dus 8 trainingen gegeven, waarbij elke training bestond uit 6-8 bijeenkomsten plus een individuele intake en afsluiting.

Door de Rots&Water training zijn meer jonge mantelzorgers in beeld gekomen. De jongerenwerker heeft ze verbonden aan de jeugdsoos waardoor ze ook in beeld blijven en ondersteund kunnen worden. Dit laat zien hoe belangrijk het is dat het jongerenwerk zichtbaar aanwezig is en deze Rots&Water trainingen zelf oppakt: “Wat fijn dat ik jullie hier zie en dat ik jullie ken van school. Ik was gespannen, maar toen ik jullie zag voelde ik mij wat meer op mijn gemak.”

Impact

Kinderen geven aan dat ze hebben geleerd om beter hun grenzen aan te geven, dat ze zich beter kunnen concentreren en zich sterker en zekerder voelen in spannende situaties. Hun ouders geven aan dit ook te herkennen in de thuissituatie, waar bepaalde gedragsveranderingen ook merkbaar waren. 

"Ik herken de rots acties van mijn kind in het dagelijks leven.”

Een leerkracht gaf aan dat er door de training meer zicht is op wat er speelt in de klas en dat de kinderen hebben geleerd om meer samen te werken. 

Buurtbemiddeling

Sinds oktober 2023 is het project buurtbemiddeling van start gegaan. In de voorbereidende fase hebben we uitgebreid overleg gevoerd met verwijzende instanties als de politie, gemeente en de woningbouwcorporaties om duidelijk te maken wat buurtbemiddeling inhoudt en wat niet. Verder lag de nadruk op bekendheid creëren en vrijwilligers werven en trainen. Het feit dat we uiteindelijk eerder zijn gestart dan verwacht, toont aan dat de behoefte aan buurtbemiddeling door verschillende partijen wordt erkend.

Met een team van vijf toegewijde vrijwilligers hebben we in 2023 vijf casussen opgepakt. Elke casus wordt aangepakt door twee vrijwilligers, volgens de landelijke methodiek van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV), wat de veiligheid en effectiviteit van onze interventies waarborgt. We streven ernaar om communicatie tussen buurtbewoners te herstellen en conflicten te voorkomen, zonder oplossingen op te dringen. Het minimaliseren van externe interventies vergroot de kans op het bereiken van een positief resultaat. Het doel is met name om communicatie tussen buurtbewoners weer mogelijk te maken. En hiermee ontlasten we de politie en woningbouwcorporaties.

Twee van de vijf casussen zijn nog niet afgerond. Een casus is afgerond omdat één van de buren uiteindelijk toch niet mee wil werken. Hoewel we tevreden zijn met de voortgang die we hebben geboekt en het contact dat we hebben via het coördinatoren overleg en met de wijkagente, is het nog wel een uitdaging de buurtbemiddeling goed op poten te zetten, meer vrijwilligers te betrekken, en om geen schijn van partijdigheid te wekken.

BackPack

Het project BackPack is een samenwerking tussen de combicoach Sport en Onderwijs, de cultuurcoach, SSTBO en Andes. Door activiteiten op het gebied van sport, cultuur en ondernemen doen de kinderen nieuwe kennis en vaardigheden op en stoppen deze als het ware in hun rugzak. De reacties zijn erg positief. Met opkomsten van 20 tot 30 kinderen bij elke activiteit en oplopende aantallen is het duidelijk dat de activiteiten erg gewaardeerd worden. 

Een belangrijk aspect van het succes van dit project is de mate van betrokkenheid en samenwerking van de ouders, lokale bedrijven, scholen en jeugdsozen. Kinderen worden aangemoedigd om nieuwe dingen te proberen, hun blikveld te verbreden en daarnaast bevordert het ook de betrokkenheid bij de lokale gemeenschap.

Een van de doelen voor 2024 is om meer in te zetten op een mogelijk vervolg van de activiteiten en dit te promoten. Als kinderen bijvoorbeeld kennis hebben gemaakt met judo en hierover enthousiast waren is het goed om daarbij aan te haken en vanuit de judovereniging aan te geven dat ze bij interesse een aantal proeflessen mogen volgen. 

3.3.
Zorg dichtbij

Inleiding

We streven naar een sociale infrastructuur met sterke netwerken waar inwoners ertoe doen. En als inwoners in een kwetsbare situatie zitten of terechtkomen, is het goed dat ze weten waar ze terecht kunnen voor ondersteuning. We hebben ons daarom ingespannen om de zichtbaarheid en bereikbaarheid van de sociale voorzieningen te vergroten. Aansluiten bij structurele samenwerkingsverbanden en de lokale infrastructuur en samenwerking met onder andere de SSTBO, vrijwilligers en andere ketenpartners is daarbij essentieel. Door middel van onder meer mantelzorgondersteuning, de Buurtkamer, het VIP! en Steunouder hebben we ons ingezet voor een sluitend informeel en formeel netwerk dat een vangnet vormt voor alle inwoners. 

Mantelzorgondersteuning

Mantelzorgondersteuning

Vanuit de mantelzorgondersteuning hebben we mantelzorgers van gerichte ondersteuning en begeleiding voorzien. De inzet richt zich op het bieden van de juiste informatie, advies en emotionele steun om zo bij te dragen aan een verlichting van de zorglast van mantelzorgers. De focus ligt met name op groepsbijeenkomsten en workshops maar daarnaast is individuele begeleiding van mantelzorgers soms ook nodig om de mantelzorger de ruimte te bieden om bijvoorbeeld even te kunnen ventileren. Een luisterend oor bieden en even mijn kaartje achterlaten voor als ze weer iets nodig hebben geeft soms net dat beetje rust.

“Mensen zitten er soms even doorheen vanwege de mantelzorg. Dan vinden ze het fijn om even hun verhaal te kunnen doen.”

Door middel van één-op-één gesprekken konden effectiever specifieke behoeften en uitdagingen van mantelzorgers worden geïdentificeerd en aangepakt. Daarnaast is het Mantelzorgcafé ook een geschikte plek voor mantelzorgers om hun hart even te luchten in het gezelschap van andere mantelzorgers, en herkenning te vinden. Dit wordt om de 6 weken samen met welzijnsorganisatie Impuls (gemeente Aa en Hunze) georganiseerd. De ene keer vindt het hier in Borger-Odoorn plaats en de andere keer in de gemeente Aa en Hunze. Mantelzorgers komen zonder de zorgvrager en hoewel het vooral een plek is waar ontmoeting en gezelligheid tussen mantelzorgers centraal staat, gaan we soms ook in gesprek aan de hand van een specifiek thema.

In 2023 heeft er 6 keer een Mantelzorg Café plaatsgevonden waarbij 90 (niet unieke) deelnemers aanwezig zijn geweest.

Een ander belangrijk aspect van de mantelzorgondersteuning is het aanbieden van mantelzorgactiviteiten en de uitreiking van de mantelzorgwaardering. Zo is er in 2023 een workshop bloemschikken geweest voor mantelzorgers en waren er 420 aanmeldingen voor de mantelzorgwaardering, waar de zorgvrager de mantelzorger voor kan opgeven. Op 3 momenten hebben we in Borger, Valthermond en Nieuw-Buinen de mantelzorgwaardering uitgereikt. Dit vond plaats tijdens de Week van de Mantelzorg. In samenwerking met Impuls is er die week ook een leuke avond georganiseerd voor zorgvragers en hun mantelzorgers. Ze konden tijdens deze avond samen genieten van een cabaretvoorstelling onder het genot van een borrel. Deze activiteit werd door 90 inwoners bezocht. 

“We waren even al onze zorgen kwijt.”

We organiseerden samen met welzijnsorganisatie Impuls een uitje voor de jonge mantelzorgers.

Buurtkamers

De Buurtkamers

Zoals eerder benoemd is in 2023 de eerste Buurtkamer in Nieuw-Buinen geopend. Hier kunnen buurtbewoners vier ochtenden in de week terecht met hun vragen. Door de aanwezigheid van verschillende partijen wordt zorg en ondersteuning dichterbij gebracht en worden uiteenlopende behoeften opgepakt.  Van hulp bij computerproblemen, het Buurtbedrijf tot afvalscheiding. De meeste vragen komen terecht bij Lefier en de SSTBO. Door deze manier van werken weten de ketenpartners elkaar achter de schermen ook beter te vinden. Dat heeft bijgedragen aan een betere samenwerking.

Soms zijn inwoners misschien niet meteen geholpen maar zijn ze wel blij dat er iemand wilde luisteren: “Bedankt voor je luisterende oor”.

In samenwerking met de Ruilgoederenbank (RGB) is overeengekomen dat bezoekers spullen en meubels uit de Buurtkamer mee mogen nemen wanneer ze iets nodig hebben. Vooralsnog lijkt de drempel voor inwoners hoog om dit ook daadwerkelijk te doen.

Sinds juli 2023 is ook een tweede Buurtkamer geopend in de gemeente Borger-Odoorn. Deze is gevestigd in Valthermond. Hoewel deze al een tijdje elke woensdagochtend en donderdagmiddag haar deuren opende in MFA ’t Brughuus, wordt deze in 2024  officieel geopend. Hierin werken de gemeente, SSTBO, Woonservice, Lefier en Andes nauw samen om de buurtbewoners te ondersteunen door hun vragen te beantwoorden. 

De vertegenwoordigers van de samenwerkende organisaties snijden de taart aan tijdens de opening van de Buurtkamer Nieuw-Buinen.

Vrijwillige thuishulp (VTH)

Vrijwillige thuishulp​ (VTH)

Vrijwilligers van de Vrijwillige Thuishulp helpen inwoners op verschillende manieren. Dit kan bijvoorbeeld door bij iemand die behoefte heeft aan gezelschap, regelmatig een kopje koffie te drinken of samen een wandeling te maken, maar ook door tijdelijk een mantelzorger te ontlasten.

In 2023 hebben 15 vrijwilligers zich op deze manier ingezet voor 36 inwoners. Het gaat hierbij veelal om ouderen die ondersteuning ontvangen maar er zitten ook wat jongere inwoners bij, waarbij de minimale leeftijd 40 jaar is. Hieronder een overzicht van het aantal inwoners per leeftijdscategorie. 

Aantal inwoners per leeftijdscategorie

Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:

Leeftijdscategorie Aantal
27 - 55 jaar 3
55 - 65 jaar 4
65 - 75 jaar 8
75 - 85 jaar 15
85+ 7
Figuur 9: Aantal inwoners per leeftijdscategorie 2023

De aanmeldingen en signalen komen voornamelijk via familie, de huisarts en het Sociaal Team binnen. Omdat het belangrijk is dat er een goede match is tussen de vrijwilliger en de inwoner wordt er veel aandacht besteed aan de kennismaking waarbij de coördinator VTH ook aanwezig is. 

Om de vrijwilligers te ondersteunen komen we regelmatig samen. Dan is er ruimte om te bespreken hoe het gaat, waar ze tegenaan lopen en wat ze missen, maar er wordt ook aandacht gegeven aan succesverhalen of er wordt een specifiek onderwerp behandeld, bijvoorbeeld met betrekking tot ‘je grenzen aangeven’. Door op die manier als team op te trekken sta je er als vrijwilliger niet alleen voor.

In de praktijk blijkt dat vrijwilligers vooral langsgaan voor een kopje koffie en een praatje, af en toe een wandeling of boodschapje, en ook wel meegaan bij een ziekenhuisbezoek. Ook wordt er respijtzorg verleend aan mantelzorgers, zodat ze even wat tijd voor zichzelf hebben. De invulling is ook afhankelijk van de band die ontstaat tussen de inwoner en de vrijwilliger. Er is geen specifieke termijn verbonden aan de ondersteuning door een Vrijwillige Thuishulp, maar over het algemeen is het wel voor een langere periode gezien de aard van de ondersteuning.  

Soms ontstaat er een bijzondere band. Zo is er een vrijwilliger die inmiddels zelfs samen met haar kinderen een ouder echtpaar bezoekt in het weekend. Ook doet haar partner wel eens een klusje in of rondom hun huis.

“Ik heb er een nieuwe opa en oma bij!”

Af en toe stromen inwoners die zich aanmelden voor VTH ook door naar een andere vorm van ondersteuning of sluiten ze zich na een paar gesprekken aan bij een collectieve activiteit. Ook is het soms mogelijk dat ze uiteindelijk zelf als vrijwilliger aan de slag gaan. 

Vrijwilligers Informatie Punt (VIP!)

​Vrijwilligers Informatie Punt (VIP!)

Andes verzorgt de coördinatie van het VIP! in de gemeente Borger-Odoorn. Het doel van het VIP! Borger-Odoorn is om vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties ondersteunen en met elkaar in contact brengen. Hier geven we invulling aan door onder meer de werving van vrijwilligers, het bijhouden van de vacaturebank en het organiseren van trainingen. Ook reiken we ieder jaar de vrijwilligerswaardering uit. Er is een vervoerderspoule waar aanvragen binnenkomen voor vervoer (vaak naar medische afspraken) en we coördineren een klussendienst om minima te ondersteunen. Vrijwilligers helpen inwoners bijvoorbeeld met tuinonderhoud, schoonmaak en computerklusjes.

Daarnaast hebben wij regelmatig overleg met de Drentse VIP!’s om gezamenlijk in te spelen op nieuwe ontwikkelingen. Binnen Borger-Odoorn zijn er momenteel 6223 vrijwilligers actief, waarvan 174 als vrijwilliger bij Andes zelf. Dit zijn er meer dan gemiddeld in Nederland, blijkt uit cijfers van het RIVM. Gezien het feit dat het aandeel vrijwilligers in Nederland al jaren afneemt is het heel positief en waardevol dat het aantal vrijwilligers in de gemeente Borger-Odoorn en ook het aantal vrijwilligers bij Andes zelf in 2023 is gestegen, ten opzichte van 2022. Toen ging het om 6100 vrijwilligers waarvan 130 bij Andes. Dit is iets om te koesteren en laat ook het belang zien van blijvende inzet op het ondersteunen en werven van vrijwilligers. 

Training over eenzaamheid

In twee bijeenkomsten organiseerde het VIP! in samenwerking met Janien Leeuwerke (auteur van het boek: van eenzaamheid naar verbinding) een training over het herkennen van en het omgaan met eenzaamheid.

Tijdens deze bijeenkomsten werden praktische tools uitgelegd die je kunt inzetten in de praktijk. Aan de hand van gesprekskaartjes oefenden de deelnemers om ‘het goede gesprek’ te voeren en verbondenheid te stimuleren.

Coördinator VIP! aan het woord

“Afgelopen jaar heb ik vanuit het VIP! Borger-Odoorn diverse trainingen georganiseerd voor de vrijwilligers binnen de gemeente. Op deze manier bieden wij de vrijwilligers trainingen aan om kennis op te doen en informatie met elkaar te delen. De trainingen die we hebben aangeboden gingen onder andere over eenzaamheid, de meldcode, samenwerken met volwassenen met autisme, behapbaar besturen en de sociale veiligheid in dorpshuizen. De vrijwilligers hebben enthousiast deelgenomen en zijn blij met de trainingen die we organiseren waardoor ze meer kennis opdoen en ervaringen kunnen delen met de andere deelnemers van de trainingen. De vrijwilligers voelen zich gehoord.”

“Een mooi voorbeeld van de inzet van de klussendienst gaat over een inwoner die hulp nodig had met het ophangen van een schilderij in zijn huis. Deze inwoner had geen familie in de buurt wonen of een netwerk die hem hierbij kon helpen. We hebben een vrijwilliger vanuit de klussendienst van Andes ingezet om te helpen. De inwoner was trots en blij dat dit binnen een week gerealiseerd was. Het is prachtig om te horen dat je door lichte inzet zoveel kan beteken voor een inwoner.”

Project: Steunouder

​Project: Steunouder

Aanmeldingen vraagouders

7 gezinnen

Aanmeldingen steunouders

7 steungezinnen

Aantal koppelingen

5

Kinderen grootbrengen is een hele klus. Voor alle ouders is het fijn om dat niet alleen te hoeven doen. Maar niet iedereen krijgt een helpende hand toegestoken wanneer ze die nodig hebben. In Borger-Odoorn helpen wij deze gezinnen met Steunouder in het Mondengebied. Steunouders zijn volwassen vrijwilligers die één of twee dagdelen per week een gastvrij thuis bieden aan een kind. Ze geven een kind, binnen hun eigen gezinsleven, een vertrouwde plek waar het welkom is en kind kan zijn. Daarmee krijgen ouders ruimte om op adem te komen en te ervaren hoe je de zorg voor kinderen samen kunt delen. 

Schroom

“Hoewel het om laagdrempelige ondersteuning gaat, merken we dat ouders toch een drempel ervaren. Het is lastig om hulp te vragen en wellicht te begrijpen dat een buurtbewoner dit ‘zomaar’ voor jou wil doen”, vertelt de Steunoudercoördinator van Andes. 

Rosa (niet haar echte naam) vertelt daarover: "Toen onze oudste voor het eerst naar de steunouder ging was dat dubbel. Hij geniet enorm van die bezoekjes en alle aandacht die hij krijgt. En dat gun ik hem natuurlijk. Maar ik dacht ook “straks wil hij liever daar wonen”. Ik vroeg me af waarom Hennie dat voor mij wilde doen en of ik het misschien niet goed genoeg doe? Het is wennen hoor, als je gewend bent altijd alles in je eentje te moeten doen. Maar het is eigenlijk een soort tante voor de kinderen en dat is geweldig, want al mijn eigen familie woont aan de andere kant van Nederland."

Voor vraag- en steunouders organiseren wij samen met Steunouder Emmen bijeenkomsten. Hierin wordt genetwerkt, er is ruimte voor lotgenoten contact, kennisdeling en het sociaal netwerk wordt verbreed. In 2023 zijn er 4 bijeenkomsten voor vraagouders geweest en 2 bijeenkomsten voor steunouders.

Zorg voorkomen

Sociaal Medische Indicaties

3 / 5

Indicatie dagbesteding zorgboerderij

2 / 5

3.4. Participatie

Inleiding

We streven naar een inclusieve samenleving, waarin iedereen mee kan doen, passend bij de eigen mogelijkheden en wensen. Soms zijn er belemmeringen, beperkingen of is er sprake van een kwetsbare situatie waardoor het voor inwoners moeilijk is om mee te doen. We hebben ons ingezet om deze groep inwoners in beeld te krijgen en te bereiken. Door middel van onder meer sociale activering ondersteunen en begeleiden we inwoners. Bijvoorbeeld bij het aanleren van nieuwe (sociale) vaardigheden, of bij het vinden van (vrijwilligers)werk of een zinvolle dagbesteding.

Project: Sociale activering

​Project: Sociale activering

Bij sociale activering is het doel om inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt toe te leiden naar (eventueel geïndiceerde) dagbesteding of vrijwilligerswerk, waardoor ze weer meedoen in de samenleving. Sociale activering is een belangrijk instrument om het welzijn van de inwoners en daarnaast de gemeenschap als geheel te bevorderen. Vanuit Andes ondersteunen we inwoners bij het vinden van hun plek in de samenleving. Soms is dat door middel van kleine stappen, zoals het vinden van een passende vrijwilligersactiviteit of het volgen van een training om bijvoorbeeld hun zelfvertrouwen of weerbaarheid te vergroten. Toch kunnen deze kleine stapjes een groot verschil maken in het leven van mensen. 

Een buurtwerker van Andes vertelt:

“Vanuit SSTBO komen aanvragen binnen voor sociale activering. We ondersteunen de inwoners met behulp van de participatieladder. Door te kijken waar ze staan op de ladder en hoe haalbaar het is om een hogere trede te bereiken, bieden we gerichte interventies, zoals trainingen en ondersteuning, om hun weg omhoog te vergemakkelijken. Wij staan daarbij naast hen en lopen met ze mee. Soms is het niet haalbaar dat ze hoger komen maar het is vooral belangrijk dat ze op de een of andere manier weer meedoen in de maatschappij.”

In 2023 ondersteunden we 27 inwoners met een traject sociale activering. Het grootste deel daarvan (17) waren vrouwen. De meeste van deze inwoners komen uit Nieuw-Buinen en Borger.

Door naast ze te staan en samen te kijken naar mogelijkheden, waren we in staat om inwoners te begeleiden naar passende vrijwilligerskansen die aansluiten bij hun interesses en vaardigheden. Als onderdeel van deze ondersteuning zijn er regelmatig evaluaties met de casusregisseur en de inwoner. 

Wanneer hiervoor aanleiding is, werken we binnen en buiten de organisatie samen om verschillende vormen van ondersteuning aan te bieden naast, of als onderdeel van, het traject sociale activering. Zo kan budgetcoaching en ondersteuning vanuit het Taalhuis en Stichting Knip een waardevolle bijdrage leveren. Een integrale aanpak kan de eigen kracht van inwoners versterken.

Sociale activering biedt kansen voor inwoners om nieuwe mensen te ontmoeten en sociale netwerken op te bouwen, te groeien in vaardigheden en zelfvertrouwen en iets bij te dragen aan de samenleving. Zo is er een inwoner die naar aanleiding van sociale activering bij de ruilgoederenbank (RGB) aan de slag is gegaan, en een inwoner die nu als vrijwillige thuishulp (VTH) een mevrouw met MS bezoekt en ondersteunt. Deelnemers hebben weer collega’s en sociale contacten. Of zoals een deelnemer het zei: “Ik heb eindelijk weer weekend”, nu hij doordeweeks door vrijwilligerswerk weer actief was.