02 Gezondheid

Binnen het thema gezondheid werken we vanuit verschillende invalshoeken om het welzijn en de veerkracht van inwoners in Oldambt te versterken. We bieden niet alleen directe hulp, maar zetten ook in op preventie, vroegsignalering en het verbinden van inwoners met passende ondersteuning. Zo dragen we bij aan een gezonde, veilige en betrokken samenleving. Hieronder benoemen we kort alle onderdelen die in het uitvoeringsplan staan bij het thema gezondheid, enkele onderdelen lichten we vervolgens uitgebreid toe. 

1. Algemeen Maatschappelijk Werk
Het maatschappelijk werk van SWO biedt passende ondersteuning aan inwoners, zodat zij zelfstandig kunnen meedoen in de samenleving. De begeleiding richt zich op het versterken van de eigen kracht, het vergroten van de zelfredzaamheid en het verbeteren van de leefbaarheid. We hebben het afgelopen half jaar ruim 140 inwoners kunnen ondersteunen met het algemeen maatschappelijk werk. Echter hadden we ook te maken met wachttijden omdat onze formatie beperkt is in het algemeen maatschappelijk werk. 

We ondersteunen inwoners bij vragen en problemen op verschillende levensgebieden, zoals gezin, vriendschappen, sociale omgeving, financiën en geestelijke gezondheid. Hierbij maken we gebruik van de in hoofdstuk 1 genoemde Zelfredzaamheidsmatrix (ZRM) om te bepalen op welke domeinen hulp nodig is. We kijken altijd naar de samenhang tussen levensgebieden, omdat bijvoorbeeld schulden invloed kunnen hebben op psychische gesteldheid, huiselijke relaties en het functioneren van het hele gezin.

De maatschappelijk werker richt zich onder meer op het verbeteren van onderlinge communicatie, het herstellen van verwaterde contacten en het versterken van sociale netwerken. Daarbij maken we gebruik van interventies zoals oplossingsgericht werken, mediation en netwerkversterking. 

2. Signaleren van (dreigend) huiselijk geweld en ouderenmishandeling
Het maatschappelijk werk van SWO ondersteunt inwoners die te maken hebben met huiselijk geweld of ouderenmishandeling. We werken hierbij samen met de gemeente (OGGZ, Wmo, Jeugdteam), Justitie en Veilig Thuis. Met de gemeente en Veilig Thuis vindt afstemmingsoverleg plaats over de aanpak van huiselijk geweld.
Binnen SWO zijn twee aandachtsfunctionarissen actief. Zij verzorgen trainingen in het signaleren en toepassen van de meldcode, adviseren collega’s en begeleiden hen in het meldproces.

3. Welzijn op Recept
Vanuit Welzijn op Recept vervullen we een makelaarsfunctie: we verwijzen inwoners door naar passende voorliggende voorzieningen of zetten, indien nodig, een individueel traject in. Een uitgebreide toelichting op Welzijn op Recept staat hieronder.

De belangrijkste ZRM-domeinen het thema Gezondheid zijn geestelijke gezondheid, huiselijke relaties en financiën.

Welzijn op Recept is een werkwijze waarbij mensen met psychosociale klachten niet automatisch een medische behandeling of doorverwijzing binnen de zorg krijgen, maar worden gekoppeld aan een Welzijnscoach. In gesprekken op basis van Positieve Gezondheid worden wensen en mogelijkheden in kaart gebracht. Dit maatwerktraject vormt een belangrijke brug tussen zorg en welzijn.

De doelen van Welzijn op Recept zijn:

• Het verhogen van het welbevinden van inwoners die zich met psychosociale klachten bij de huisarts hebben gemeld.
• Het verminderen van zorggebruik in de eerstelijnszorg.

In het afgelopen half jaar is binnen Oldambt geïnvesteerd in de samenwerking met huisartsenpraktijken. Op drie locaties is inmiddels structureel een welzijnscoach één dagdeel per week aanwezig; binnenkort volgt een vierde praktijk. Deze fysieke aanwezigheid verlaagt de drempel voor overleg en maakt doorverwijzen via Zorgdomein eenvoudiger. In de praktijken waar de welzijnscoach onderdeel is geworden van het team, zien we een duidelijke toename in het aantal doorverwijzingen. Ook blijkt het laagdrempelig kunnen overleggen met zorgverleners effectief: inwoners ontvangen sneller passende ondersteuning, wat bijdraagt aan betere en bredere zorg.

De aanpak blijkt een waardevolle aanvulling op het afschalen van het medische aanbod, met meer aandacht voor wat iemand nodig heeft. Met de uitbreiding van uren in het komende half jaar gaan we de aanpak verder versterken, vooral op plekken waar Welzijn op Recept nog minder zichtbaar is. Welzijn op Recept wordt apart verantwoord. 

Bij het organiseren van diverse collectieve activiteiten, besteden we bewust aandacht aan het thema gezondheid, ook vanuit het gedachtegoed van Jongeren op Gezond Gewicht en Ouderen op Gezond Gewicht. Dit is belangrijk omdat gezondheid en sociale verbinding elkaar versterken. Activiteiten zoals het kookcafé, dansgroepen en circuittraining brengen mensen samen om te eten, te bewegen, gezond bezig te zijn en elkaar beter te leren kennen.

De weerbaarheidstrainingen ondersteunen deelnemers bij het sterker worden, zowel fysiek als mentaal. Met praktische oefeningen leren zij assertiever te zijn, persoonlijke grenzen te herkennen en effectief om te gaan met lastige situaties. Deze trainingen dragen bij aan meer zelfvertrouwen en stimuleren een actieve, gezonde leefstijl. Hieronder volgt een nadere toelichting op de weerbaarheidstraining.

De HERO-training is gericht op het versterken van de weerbaarheid, sociale vaardigheden en het zelfvertrouwen van jongeren. In de afgelopen periode hebben 16 jongeren deelgenomen aan de training, waarvan er 13 met succes het HERO-certificaat hebben behaald. Eén deelnemer is doorverwezen naar de training ‘In je kracht’, die beter aansloot bij de behoeften.

Hoewel drie jongeren vroegtijdig zijn uitgevallen, liet de rest van de groep over het algemeen een mooie persoonlijke groei zien. Uit de vergelijking tussen de nul- en eindmeting blijkt dat 61% van de antwoorden een positieve ontwikkeling laat zien, terwijl 25% stabiliteit liet zien. Slechts 14% scoorde lager dan bij aanvang, wat ook door andere factoren beïnvloed kan zijn en dus gerelateerd hoeft te zijn aan de training.

Tijdens de training zijn ook enkele signalen opgevangen. Zo is er doorverwezen naar School als Wijk en SoWiesO, en is er voor enkele jongeren vervolgdeelname aan een passende groep zoals BOOST of LHBTIQ+ in gang gezet. 

De training heeft niet alleen geleid tot individuele groei, maar ook tot waardevolle inzichten in de ondersteuningsbehoefte van jongeren. Waar mogelijk wordt vervolgstap gezet richting passende begeleiding of collectieve interventies.