05 Jeugd en Jongeren

Binnen het thema Jeugd en Jongeren zetten wij ons op verschillende manieren in om jongeren en gezinnen te ondersteunen. Ons doel is dat jongeren veilig, gezond en kansrijk kunnen opgroeien en dat gezinnen de juiste hulp krijgen om dit mogelijk te maken. Hieronder benoemen we kort alle (individuele) onderdelen die in het uitvoeringsplan staan bij dit thema. Enkele onderdelen lichten we vervolgens uitgebreid toe. De ZRM hoofddomeinen bij dit thema zijn: Huisvesting, Werk & Opleiding, Financiën en Geestelijke gezondheid.

1. Wonen, Leren, Werken (aparte opdracht)
In het Woon-Leer-Werktraject ondersteunen wij jongeren van 18 tot 27 jaar die dreigen ‘tussen wal en schip’ te raken. Wij huren een woning van Acantus en verhuren deze één jaar aan de jongere, die in die periode begeleiding krijgt op verschillende leefgebieden zoals school, werk, financiën en gezondheid. Ons doel is dat de jongere werkt of studeert, actief meedoet in de samenleving en na een jaar zelfstandig de woning kan behouden. In het afgelopen half jaar hebben we via dit traject 12 jongeren ondersteund, waarbij we vier trajecten hebben kunnen afsluiten. Huisvesting, werk en opleiding en financiën waren de belangrijkste ZRM domeinen.

2. Overgang begeleiden van 18- naar 18+ 
Vanuit SoWiesO investeren we in een toekomstplan voor jongeren die richting hun 18e verjaardag gaan. We zorgen ervoor dat zij niet tussen wal en schip vallen, maar goed voorbereid zijn en op een passende plek terechtkomen wanneer zij 18 worden. Hierbij maken we gebruik van de app Kwikstart, die onderdeel is van het toekomstplan en aansluit bij de werkwijze in de jeugdhulp.
Daarnaast bieden we ambulante woonbegeleiding voor jongeren die ondersteuning nodig hebben bij het wonen of vragen hebben over zelfstandig wonen. Vanuit het jongerenwerk begeleiden we jongeren ook bij praktische vragen rondom zelfstandigheid, zoals het vinden van een woning of het aanvragen van toeslagen.

3. Brugfunctionaris 
De brugfunctionarissen (voorheen de Vraagbaak) slaan een directe verbinding tussen school en thuis, waarbij zij ouders ondersteunen met praktische zaken en opvoedvragen en vroegtijdig signalen oppakken. Door zichtbaar en toegankelijk aanwezig te zijn, versterken zij het netwerk rondom kinderen en vergroten zij hun ontwikkelkansen. Deze opdracht pakken wij geïntegreerd met SoWiesO op. 

4. School als Wijk
School als Wijk wordt aangeboden op het MBO en VO in Winschoten en vormt de schakel tussen onderwijs, gemeente, SWO, SoWiesO en gespecialiseerde hulp. De ondersteuners zijn laagdrempelig aanspreekbaar, werken outreachend en bieden leerlingen ondersteuning, bemiddeling en praktische hulp. Ze belichten verschillende thema’s, zoals mentale gezondheid, huiselijke relaties en armoede. Door korte lijnen met docenten kunnen zij snel signaleren, adviseren en doorverwijzen. In de afgelopen periode is er ook samengewerkt met Solidair Oost-Groningen om advies en ondersteuning te bieden bij gastlessen en docententrainingen over armoede. Voor meer diepgang zie de aparte verantwoording van School als Wijk. Zowel voor het MBO als voor het VO is er vanuit middelen Nij Begun akkoord op de aanvraag om School als Wijk mbo te versterken middels maatregel 3.16. Hierin hebben wij een aandeel geleverd om te ondersteunen in de aanvraag met feedback van onze School als Wijk ondersteuners. Ook voor maatregel 3.13 komt er vooral voor de regioscholen meer fte beschikbaar en is inzet voor het verdere verbreden van de expertise van de School als Wijk ondersteuners door bijvoorbeeld een training geweldloze communicatie.

5. Jongerenwerk
Zie collectieve ondersteuning

6. Sluitende aanpak jeugd (aparte opdracht)
Zie collectieve ondersteuning

7. Opbouwwerk
Zie thema Meedoen in de samenleving

8. Jongerencentrum en ontmoetingsplekken in de wijken en dorpen
Zie collectieve ondersteuning

9. Informele gezinsondersteuning (aparte opdracht)
Met de nieuwe projecten Steunouder en Samen Oplopen bieden wij gezinnen zonder of met een beperkt netwerk tijdelijk extra steun. Vrijwilligers creëren een veilige en warme omgeving voor kinderen of ondersteunen gezinnen thuis met praktische hulp, een luisterend oor en het versterken van hun netwerk. De informele gezinsondersteuning werkt intensief samen met SoWiesO, ook waar het gaat om op- of afschalen van ondersteuning. 

10. Voorkomen en ondersteunen bij huiselijk geweld en kindermishandeling

We bieden voor ouders maatschappelijk werk en voor kinderen jeugdondersteuning (kindhulpverlening). Daarnaast bieden onze gezinscoaches ook begeleiding op dit gebied. Wij hebben hierin nauw contact met de gemeente, het jeugdteam en Veilig Thuis. 

11. Ieder Kind Telt Mee (aparte opdracht)
Binnen het project Ieder Kind Telt Mee werken wij samen met ervaringsdeskundigen en brugfunctionarissen om scholen te ondersteunen bij het herkennen en aanpakken van armoedeproblematiek. Wij fungeren als bruggenbouwers tussen school, gezin en lokale hulpverlening. We bieden praktische ondersteuning en denken actief mee over het creëren van een inclusieve leeromgeving voor alle leerlingen. Deze aanpak is onderdeel van een bredere samenwerking tussen scholen, gemeenten en lokale organisaties, gericht op het versterken van de positie van kinderen in kwetsbare situaties en het bevorderen van gelijke kansen voor iedereen. Het project Ieder Kind Telt Mee is onlangs afgesloten.

In het eerste halfjaar van 2025 heeft de brugfunctionaris op tien basisscholen in Oldambt een brug geslagen tussen school en thuis. Vanuit onze rol ondersteunen we ouders en verzorgers bij praktische zaken zoals het aanvragen van fondsen of het invullen van formulieren, maar we doen meer dan dat. We zijn aanwezig op school, in de wijk en bij mensen thuis. Die brede aanwezigheid maakt het mogelijk om vanuit de vindplaats van school de verbinding te leggen met ondersteuning aan individuele kinderen of in de thuissituatie, via SoWiesO. Door vroegtijdig signalen op te vangen, laagdrempelige hulp te bieden en ouders te betrekken bij de school, vergroten we de ontwikkelkansen van kinderen.

De brugfunctionaris werkt op tien scholen, waarbij we per school wekelijks vier uur fysiek aanwezig zijn. De overige tijd gebruiken we flexibel voor huisbezoeken of gesprekken met ouders, leerkrachten of kinderen. Zichtbaarheid is hierin cruciaal: ouders moeten ons leren kennen en vertrouwen, zodat ze de stap durven zetten om hulp te vragen – ook bij gevoelige onderwerpen als armoede of opvoedstress. Dat vraagt om geduld, relatiegericht werken en consistent aanwezig zijn.

Onze inzet reikt verder dan praktische ondersteuning. We denken mee over opvoedvragen, ondersteunen bij gedragsproblemen en helpen gezinnen bij het vinden van rust en structuur. Tegelijkertijd leggen we waar nodig verbinding met wijkpartners en andere instanties. Ons uitgangspunt is altijd: wat heeft dit gezin nodig zodat het kind zich optimaal kan ontwikkelen?

We merken dat onze aanpak werkt. Ouders geven aan dat ze graag geholpen willen worden, maar vaak niet weten hoe of waar ze moeten beginnen. Door dichtbij te zijn – letterlijk en figuurlijk – verlagen we die drempel. Ook voor het schoolteam zijn we een waardevolle aanvulling. Leerkrachten delen hun zorgen sneller, kunnen bij ons terecht om te sparren en hoeven complexe thuissituaties niet alleen te dragen.

In de afgelopen maanden hebben we op alle scholen het contact opgebouwd met ouders, kinderen en leerkrachten. We ondersteunden ouders bij aanvragen voor sport- en kledingfondsen, spraken individueel met kinderen met zorgen of problemen, en deden huisbezoeken bij gezinnen die worstelden met opvoeding, spanningen of scheiding. Onze focus lag in deze opstartfase op zichtbaarheid, het opbouwen van vertrouwen en het creëren van eerste succeservaringen, zodat de bekendheid met onze rol zich als een olievlek kan verspreiden.

Voor de tweede helft van 2025 zetten we in op verdere zichtbaarheid en versterking van onze positie op school. We hopen dat meer ouders ons weten te vinden, signalen sneller gedeeld worden en we meer gezinnen kunnen ondersteunen. In samenwerking met de leerkrachten bouwen we verder aan een stevig netwerk rondom kinderen die dat nodig hebben. Want ieder kind verdient het om gezien te worden – thuis én op school. Voor meer diepgang zie de aparte verantwoording van de brugfunctionaris. 

In januari 2025 zijn wij gestart met informele gezinsondersteuning in de gemeente Oldambt. Onder deze noemer bieden wij twee geïntegreerde  projecten aan: Steunouder en Samen Oplopen. Met deze initiatieven willen we de veerkracht van ouders en kinderen versterken door het creëren van nieuwe, betekenisvolle contacten in hun eigen leefomgeving.

Bij informele gezinsondersteuning draait het om gezinnen die tijdelijk wat extra steun kunnen gebruiken. Vaak gaat het om ouders die geen of een beperkt netwerk hebben, moeite ervaren met opvoeden of verzorging, of leven in een stressvolle situatie. Voor deze gezinnen kan een betrokken vrijwilliger het verschil maken.

In het project Steunouder biedt een vrijwilliger (met of zonder kinderen, jong of oud, alleenstaand of samen) één of twee dagdelen per week een warm en gastvrij thuis aan een kind. Ouders krijgen zo de ruimte om op adem te komen, terwijl het kind op een fijne plek terechtkan. Het laat zien dat je de zorg voor een kind niet alleen hoeft te dragen, maar ook kunt delen. Deze vorm van ondersteuning helpt voorkomen dat er problemen binnen het gezin ontstaan of verergeren. 

Bij Samen Oplopen wordt een vrijwilliger gekoppeld aan een gezin en biedt deze ondersteuning in de thuissituatie. De vrijwilliger staat naast het gezin, denkt mee en doet mee. De ondersteuning kan bestaan uit het bieden van een luisterend oor, hulp bij praktische zaken zoals het op orde brengen van het huis, de opvoeding, administratie of het vergroten van het sociale netwerk. Soms betekent het ook gewoon samen iets leuks doen met de kinderen. Het gaat om nabijheid, vertrouwen en er echt voor elkaar zijn.

Hier korte omschrijving over het collectief bij jeugd en jongeren. Hieronder benoemen we kort alle (collectieve) onderdelen die in het uitvoeringsplan staan bij het thema Jeugd en Jongeren, enkele onderdelen lichten we vervolgens uitgebreid toe. 

1. Straathoekwerk, Sluitende aanpak Jeugd (aparte opdracht)
Wij werken samen met de gemeente Oldambt aan een sluitende aanpak waarbij twee outreachende jongerenwerkers actief op straat zicht houden op problematische jeugdgroepen. Zij signaleren risicojongeren en bespreken deze binnen het Risico Jongeren Overleg (RJO) om passende interventies in te zetten, zowel individueel als collectief. Met methodieken zoals presentiebenadering, outreachend werken en motiverende gespreksvoering bouwen zij vertrouwensrelaties en bieden zij jongeren alternatieven en groepsactiviteiten die aansluiten bij hun behoeften. In de rapportage sluitende aanpak jeugd wordt onze inzet over de afgelopen twee jaar verantwoord.

2. Brugfunctionaris (aparte opdracht)
Zie individuele ondersteuning

4. School als wijk (aparte opdracht)
Zie individuele ondersteuning

3. Jongerenwerk
Wij zetten ons met het jeugd- en jongerenwerk in voor een veilige en gezonde ontwikkeling van jongeren. Wij zoeken jongeren actief op, op straat, in de wijken en dorpen, in het jongerencentrum en online, zodat we dichtbij hen kunnen zijn. Met activiteiten, workshops, trainingen en evenementen bieden wij jongeren de kans om hun talenten en vaardigheden te ontwikkelen, zelfvertrouwen op te bouwen en nieuwe vriendschappen te sluiten. Zo dragen wij bij aan hun persoonlijke groei en aan sterke, verbonden gemeenschappen. Hieronder lichten we het jongerenwerk verder toe. 

4. Jongerencentrum en ontmoetingsplekken in de wijken en dorpen
Jongerencentrum ’t Spoor is een centrale ontmoetingsplek in het Oldambt waar jongeren samenkomen, zich kunnen ontwikkelen en deelnemen aan activiteiten met maatschappelijke waarde. Het jongerencentrum is een preventieve plek, waar jongeren zichzelf kunnen zijn en openlijk durven te praten. Onder begeleiding van jongerenwerkers is er aandacht voor een veilige en gezonde ontwikkeling, met bijpassende thema’s en programma’s. Daarbij werken de jongerenwerkers nauw samen met netwerkpartners zoals (jeugd)BOA’s, politie en onderwijs. Naast het jongerencentrum zijn er ook in de wijken en dorpen ontmoetingsplekken waar jongeren samenkomen en deelnemen aan activiteiten. We zoeken actief contact met jongeren om in verschillende wijken en buurten nieuwe ontmoetingsplekken te creëren. Dit doen we onder meer als onderdeel van de Sluitende Aanpak Jeugd. 

6. Bijdrage aan Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) 
Vanuit SWO zijn wij vertegenwoordigd in verschillende werkgroepen zoals: Vrije Tijd, Gezin en Onderwijs. Dit doen we met inzet van jongerenwerk, brugfunctionarissen en buurtwerk. We denken actief mee en ondersteunen bij de interventies die hieruit voortkomen. Zo hebben we in samenwerking met OKO onder andere een voetbalpannatoernooi georganiseerd.

Het eerste halfjaar van 2025 stond voor het jongerenwerk in het teken van ontmoeting, groei en betekenisvolle momenten. Jongeren wisten hun weg te vinden naar onze vertrouwde locaties. Daar voelden ze zich welkom, gezien en gehoord. Samen bouwden we aan een plek waar jongeren zichzelf kunnen zijn en waar ruimte is voor ontwikkeling, ontspanning en verbinding.

Onze vaste activiteiten vormden ook dit halfjaar het fundament van het jongerenwerk. Cosplay Meet-ups, LHBTIQ+ bijeenkomsten, GameNights, Linked-avonden en de Tekenclub zijn voor veel jongeren inmiddels een vast onderdeel van hun week. Deze bijeenkomsten bieden meer dan alleen gezelligheid: ze zorgen voor herkenning, een gevoel van veiligheid en ruimte om te groeien. We hebben ook dit jaar weer een groot bereik vanuit het jongerenwerk. 

Het eerste halfjaar van 2025 heeft opnieuw laten zien wat er gebeurt wanneer jongeren écht de ruimte krijgen. Binnen Impacter Oldambt hebben wij gewerkt vanuit de kernwaarden van jongerenwerk: talentgericht werken, vrijwillige participatie en het aansluiten bij de leefwereld van jongeren. Zo gingen jongeren op ontdekkingstocht, kregen zij regie over hun eigen projecten en ervaarden zij hoe het is om van betekenis te zijn – voor zichzelf én voor anderen.

Vaak begon het met een interesse, een gesprek of een idee. Wat volgde waren uiteenlopende projecten, met als grote gemeenschappelijke deler dat jongeren hun eigen expertise inzetten in hun vrije tijd. Door de ervaring die zij opdeden tijdens de uitvoering van deze projecten, groeiden zij in zelfvertrouwen en bouwden zij hun informele netwerk verder uit.

De Ouder & Kind training binnen Sociaal Werk Oldambt is een fysieke en ervaringsgerichte weerbaarheidstraining op basis van de methodiek Rots en Water. Ouders en kinderen volgen de training samen, wat zorgt voor directe verbinding, reflectie en verdieping in de onderlinge relatie. De training is bedoeld voor gezinnen waarin spanningen, communicatieproblemen of onzekerheid een rol spelen, maar ook voor gezinnen die willen investeren in hun onderlinge band en veerkracht.

De kern van de training ligt in het versterken van lichaamstaal, het leren herkennen en aangeven van grenzen, en het vinden van balans tussen stevigheid (rots) en meebewegen (water). Door oefeningen en gezamenlijke reflectiemomenten ontstaat er bewustwording over gedragspatronen, vaak met confronterende maar waardevolle inzichten. Ouders herkennen zichzelf in hun kind en andersom. Dit opent de deur naar verandering en versterkt de emotionele veiligheid in het gezin.

 De afgelopen maanden is de training gestart met een groep van meerdere gezinnen, in samenwerking met collega’s binnen het wijkteam en partners in het veld. Ouders gaven aan dat ze voor het eerst écht zagen hoe ze overkwamen op hun kind. Kinderen benoemden treffend dat hun ouder vaker ‘rots’ is dan gedacht – en ontdekten hoe krachtig het ook kan zijn om ‘water’ te zijn. Sommige patronen bleken terug te voeren op ervaringen uit vorige generaties, waardoor de training ook ruimte gaf voor heling en inzicht op een dieper niveau.