05 Jeugd- en opvoedondersteuning

Binnen de gemeente Stadskanaal is 14% van de inwoners tussen de 12 en 25 jaar, dit zijn ongeveer 4500 jongeren, vanuit het jongerenwerk ondersteunen we deze jongeren in hun groei naar volwassenheid. Met ongeveer 3fte aan jongerenwerk betekent dit telkens keuzes maken waar we ons op richten. Dit doen we door actief contact te leggen, signalen op te vangen, te motiveren, op te voeden en te activeren. We werken hierbij nauw samen met verschillende partners, zoals ouders, scholen, jeugdhulp, wijkteams en de politie. We zijn zichtbaar en aanwezig in de dorpen en wijken, waar we in gesprek gaan met jongeren die op straat zijn. Hierbij brengen we hun behoeften in kaart en bemiddelen we tussen groepen jongeren om conflicten te verminderen en overlast te voorkomen.

Ook tijdens evenementen zoals de kermis zijn we, samen met de politie en boa's, op straat aanwezig. Door onze bestaande relaties met de jongeren kunnen we het gesprek aangaan en escalaties voorkomen. Dankzij de sterke samenwerking tussen jongerenwerkers en diverse ketenpartners, zoals de Gemeente Stadskanaal, het onderwijs, de politie en Verslavingszorg Noord Nederland (VNN), kunnen we jongeren snel en effectief doorverwijzen naar de juiste ondersteuning. Bovendien zijn we regelmatig aanwezig bij open dagen en voorlichtingsbijeenkomsten op scholen om jongeren verder te informeren en te ondersteunen.

We zien bij De Kwinne helaas een vaste groep jongeren die voor overlast zorgt, ook door buiten openingstijden drank en drugs te gebruiken op het terrein van De Kwinne. Hierdoor mijden andere jongeren De Kwinne, ook omdat ze hier niet mogen komen van hun ouders. In 2023 hebben we, samen met de politie en handhaving ingezet op het verminderen van de overlast. De inzet van het jongerenwerk ging hierdoor veel naar deze overlast gevende groep. Eind 2023 hebben we, samen met de politie, handhaving en scholen een plan ontwikkeld om deze overlast in 2024 te verminderen. We hebben in 2024 de openstelling van De Kwinne veranderd en zijn de jongeren nog meer gaan opzoeken door middel van straatwerk en schoolpleinrondes. 

Door de schoolpleinrondes zijn er veel gesprekken gevoerd met jongeren via de Kletsboks. Een tool die is ontworpen om op een toegankelijke manier uiteenlopende onderwerpen met hen te bespreken in hun eigen omgeving. Uit deze gesprekken kwam naar voren dat jongeren een sterke behoefte hebben aan meer jongerenwerk op school. Hierbij gaat het om voorlichting over onderwerpen zoals middelengebruik, roken en vapen, financiën, lichamelijke en geestelijke gezondheid.

In het eerste half jaar van 2024 hebben we laagdrempelig contact gelegd met scholieren op verschillende middelbare scholen. Ons hoofddoel was om de naamsbekendheid van jongerenwerk te vergroten en ervoor te zorgen dat scholieren weten wie de jongerenwerkers zijn en wat jongerenwerk precies inhoudt. We hebben actief de vragen opgehaald die jongeren hadden en zijn op zoek gegaan naar hun interesses. Door middel van deze schoolpleinrondes hebben we ervoor gezorgd dat scholieren op een toegankelijke manier kennis konden maken met ons. Daarnaast hebben we door deze rondes deelnemers geworven voor activiteiten en Impacter-trajecten, nieuwe ideeën opgedaan en een beter inzicht gekregen in onze doelgroep. We hebben gemiddeld twee schoolpleinrondes per week gedaan. Dit heeft bijgedragen aan onze bredere missie om in contact te komen met en ondersteuning te bieden aan de jeugd in onze gemeenschap. 

Collectieve activiteiten in het jongerenwerk dragen bij aan het versterken van sociale contacten, het verminderen van eenzaamheid en het ontwikkelen van talenten. Wij zien dat jongeren vaak worden aangesproken op vervelend gedrag, wij laten ze hun talenten ontdekken en in aanraking komen met onbekende sporten en culturele activiteiten. Ze leren van de activiteiten die we aanbieden en van elkaar. In 2023 hebben we, samen met de jongeren, een grote verscheidenheid aan activiteiten georganiseerd. Voorbeelden hiervan zijn: 

• De Woonkamer is een initiatief om een thuis te bieden aan jongeren die dat thuis niet hebben. Hier kunnen zij anderen ontmoeten, hun verhaal delen en steun vinden. Elke donderdagavond opent De Woonkamer haar deuren in De Kwinne, waar gemiddeld 15 jongeren samenkomen. Het is een plek waar vragen gesteld mogen worden, waar jongeren gezien worden, en waar een gevoel van verbondenheid centraal staat. Een mooi gegeven is dat tijdens de Woonkamer een sfeer wordt gecreëerd waarin jongeren zich veilig voelen en onderling durven te delen. Jongeren zijn open naar elkaar en dat mag er zijn. Het vergroot de zelfverzekerdheid van jongeren en zorgt voor een goede groepscohesie.
• Lasergamen is een speelse en effectieve manier voor het jongerenwerk om in contact te komen met jongeren. Deze activiteit organiseren we het hele jaar door op verschillende locaties, zoals in en rond jongerencentra en buurthuizen. Daarnaast kunnen scholen in samenwerking met het jongerenwerk ook lasergamen inzetten als activiteit. Het lasergamen kan zelfs worden ingezet tijdens straatwerk, waardoor jongeren op verschillende plekken bereikt worden.
• Raadsafari: Elk jaar organiseren het jongerenwerk, Impacter, Ubbo Emmius en de gemeente Stadskanaal samen de Raadsafari, een veelzijdig programma dat jongeren op een interactieve manier kennis laat maken met de politiek. Deze "safari" bestaat uit verschillende onderdelen, zoals workshops, debatten en ontmoetingen met gemeenteraadsleden, waarin jongeren actief betrokken worden. Ze krijgen niet alleen de kans om vragen te stellen, maar ook om inzicht te krijgen in hoe de politiek werkt, zowel lokaal als landelijk. De Raadsafari maakt jongeren bewust van hun eigen rol in de democratie en geeft hen het vertrouwen dat zij ook een stem hebben in politieke processen. Door in gesprek te gaan met raadsleden en actief mee te doen aan de activiteiten, ontdekken jongeren hoe zij invloed kunnen uitoefenen op hun eigen leefomgeving. Deze ervaring vergroot hun politieke betrokkenheid en versterkt hun vaardigheden om kritisch na te denken over maatschappelijke kwesties. Zo worden jongeren voorbereid op een actieve rol in de samenleving, nu en in de toekomst.
• De Click: Samen met de Kunstenschool organiseert het jongerenwerk De Click, een workshopreeks waarin jongeren hun creatieve talenten kunnen verkennen, zoals kunst, muziek of dans. Na de eerste sessie, waarin de wensen van de deelnemers centraal staan, worden gerichte workshops aangeboden door professionals. Het jongerenwerk zorgt voor de werving en begeleiding van de jongeren.
  Het eindproduct, dat de verschillende disciplines samenbrengt, symboliseert de samenwerking en groei van de deelnemers. De Click biedt jongeren niet alleen de kans om hun talenten te ontwikkelen, maar bevordert ook onderlinge verbinding en begrip. 

Het jongerenwerk richt zich naast collectieve actviteiten ook op individuele ondersteuning van jongeren. Jongeren komen via scholen in contact met het jongerenwerk of melden zich zelfstandig aan bij Welstad. Samen wordt gewerkt aan het beantwoorden van kleine hulpvragen, waarbij het doel is om samen met de jongere te komen tot een gewenste oplossing. Daarbij wordt, waar nodig, ook het netwerk van de jongere betrokken, zoals scholen en ketenpartners. Het jongerenwerk zet sterk in op het versterken van de eigen kracht en zelfredzaamheid van de jongere, zodat zij zelf verder kunnen met de uitdagingen waar zij voor staan.

We hebben de activiteiten via de sociale media onder de aandacht van de jongeren gebracht en ook op die manier contact met hun gemaakt. Hieronder is het online bereik van de verschillende sociale mediaplatformen te zien:

In het eerste halfjaar van 2024 hebben we de professionaliseringsslag, die in 2023 is ingezet, verder doorgezet. Dit jaar hebben we onze visievorming voortgezet door het opstellen van de Visie Jeugd. Hierdoor hanteren we nu een uniforme aanpak in onze ondersteuning van gezinnen en communiceren we consistent met onze netwerkpartners, zoals de GGD en leerplichtambtenaren. We zorgen ervoor dat de communicatielijnen kort blijven en moedigen inwoners actief aan om hun eigen kracht te ontdekken en te benutten. Tegelijkertijd blijven we kritisch evalueren of we nog steeds doen wat nodig is. 

Door structureel aanwezig te zijn op basis- en middelbare scholen, evenals op mbo's, zijn we goed zichtbaar en laagdrempelig benaderbaar voor de jongeren. In de praktijk zien we jongeren zonder sociaal netwerk, met thuisproblemen en met vragen rondom mentale weerbaarheid. Dankzij onze aanwezigheid voelen zij zich gehoord en gezien, wat bijdraagt aan het voorkomen van schooluitval. Bovendien krijgen we zo sneller zicht op problemen, waardoor we in veel gevallen geïndiceerde zorg kunnen vermijden. Hierdoor komt het Centrum Jeugd, Gezin en Veiligheid (CJGV) voornamelijk in aanraking met zwaardere problematiek.

We versterken zowel informele als formele netwerken. Veel voorkomende problemen waarmee we te maken krijgen zijn echtscheidingen, woonproblematiek en psychische klachten. Daarnaast ondersteunen we ouders waar mogelijk bij het opstellen van ouderschapsplannen, wat juridische procedures voorkomt en kosten bespaart. Maar het belangrijkste is dat ouders zo aan hun kinderen kunnen laten zien dat ze gezamenlijk tot oplossingen komen, waardoor er meer ruimte is voor een stabiele opvoeding. In het eerste half jaar van 2024 hebben we 130 jeugdigen en hun gezinnen kunnen ondersteunen. 

De groep voor neurodiverse jongeren bestaat al geruime tijd en biedt een veilige plek voor jongeren met uiteenlopende neurodiverse achtergronden. Momenteel nemen voornamelijk jongeren met ASS (autismespectrumstoornis) deel, maar de groep staat open voor jongeren met diverse neurodiverse kenmerken, zoals ADHD, ODD, en anderen. Deze groep is uniek omdat zij is opgericht voor en door neurodiverse jongeren, met als doel een omgeving te creëren waarin zij volledig zichzelf kunnen zijn, begrip ervaren en van elkaar kunnen leren. Er is geen strikte leeftijdsgrens, waardoor een diverse groep jongeren samenkomt die elkaar versterkt en steunt.

De groep bestaat momenteel uit 3 tot 6 jongeren, maar de wens is om meer jongeren te bereiken en een bredere, ondersteunende gemeenschap te creëren. Eén van de deelnemers heeft zelfs een professionele poster ontworpen tijdens zijn stage, die op scholen en andere openbare plekken zal worden opgehangen om nieuwe leden te werven. Dit wervingsproces is nog volop in gang, en we verwachten dat in het nieuwe schooljaar meer jongeren zich zullen aansluiten.

Een andere belangrijke stap is de herintroductie van de eetgroep, waarbij de jongeren samen met jeugdmaatschappelijk werkers eens per maand gaan koken en samen eten. Dit zorgt niet alleen voor een gezellige, informele sfeer, maar versterkt ook de onderlinge band en biedt ruimte voor waardevolle gesprekken en het opbouwen van zelfvertrouwen.

Met deze initiatieven hopen we de groep verder uit te breiden en te zorgen voor een blijvende impact, waarin jongeren zich begrepen en gesteund voelen, en vaardigheden ontwikkelen die hen helpen in hun dagelijks leven.