2.4 Gezond leven makkelijker maken

2.4​ Gezond leven makkelijker maken

Positieve Gezondheid is de basis voor ons handelen. Hiermee dragen we bij aan gezond leven makkelijk maken. Daarbij zien we gezondheid niet alleen als afwezigheid van ziekte. Volgens Positieve Gezondheid zijn er zes pijlers die invloed hebben op hoe goed we omgaan met de lichamelijke, emotionele en sociale uitdagingen in het alledaagse leven. We passen het gedachtegoed toe in onze ondersteuning van inwoners en dragen daarbij samen met netwerkpartners het gedachtegoed uit. We zien daarbij Positieve Gezondheid als een middel om de gemeenschappelijke taal tussen de informele én formele zorg te bevorderen. In het regioplan van de IZA-regio IJssel-Vecht leveren we daarom een bijdrage aan de werkgroep die gedeelde taal stimuleert tussen formele en informele zorg. Naast Positieve Gezondheid dragen we ook vanuit het Sport- en Beweegakkoord bij aan gezond leven makkelijk maken. In deze paragraaf staan we daarom stil bij onze inzet vanuit Positieve Gezondheid als bij onze inzet vanuit het Sport- en Beweegakkoord.

Gezond leven makkelijker maken in aantallen

53

Individuele trajecten

1

Leun en steun

33

Informatie en advies

Onze bijdrage aan Positieve Gezondheid in 2025

  • Assertiviteitstrainingen volwassenen
  • Brugklastraining
  • Fittesten
  • Grip & Glans
  • Huisbezoeken 75+
  • Individuele ondersteuning buurtmaatschappelijk werk
  • Jongeren in beweging
  • KIES-groep (kinderen in een scheiding)
  • Lotgenotengroepen
  • Mantelzorg ondersteuning, waaronder het organiseren van de Dag van de mantelzorg
  • Ondersteuning geestelijke gezondheid vanuit buurtmaatschappelijk werk
  • Samenwerking POH/GGZ
  • Voel Je Goed (met buren eten en bewegen)
  • Wandelgroepen
  • Weerbaarheidstraining Zoo-vaardig
  • Welzijn op Recept

Activiteiten uitgelicht

Welzijn op Recept - een alternatief voor psychosociale klachten

Aan het einde van 2024 is Sociaal Werk De Kop gestart met een pilot van het project Welzijn op Recept. Welzijn op Recept is een project dat inwoners ondersteunt met psychosociale vragen waarvoor geen medische of psychologische behandeling nodig is. In dit project werkt een welzijnscoach samen met huisartsen om inwoners laagdrempelig te helpen en de oorzaken van klachten zoals piekeren, slecht slapen of vermoeidheid aan te pakken. Zo wordt de samenwerking tussen eerstelijnszorg en welzijnswerk versterkt en krijgen huisartsen een extra mogelijkheid om door te verwijzen.

Een evaluatie halverwege 2025 liet zien dat de verwijsmogelijkheden zijn verruimd en huisartsen een nieuwe collega voor consultatie hebben met kennis op sociaal-emotioneel gebied. Daarnaast bereikt Sociaal Werk De Kop via Welzijn op Recept een nieuwe doelgroep die anders mogelijk een beroep zou doen op de zorg. De samenwerking tussen huisartsen en het welzijnswerk is versterkt en er is veel interesse in de interventie.

Naar aanleiding van deze evaluatie is het project in de tweede helft van 2025 uitgebreid van vier naar zes huisartspraktijken. Daarnaast is er onderzocht hoe het reguliere aanbod van Sociaal Werk De Kop beter kan aansluiten op vragen vanuit Welzijn op Recept, bijvoorbeeld op het gebied van rouw, verlies en eenzaamheid. Door het veelvuldig voorkomen van rouw- en verliesproblematiek bij deelnemers wordt er gedacht aan een collectief traject. Zo kunnen meerdere inwoners tegelijkertijd ondersteuning en begeleiding ontvangen.

Welzijn op Recept laat zien hoe vroegtijdige, laagdrempelige ondersteuning via samenwerking tussen huisartsen en sociaal werk inwoners kan helpen bij psychosociale problematiek en hoe structurele verbindingen tussen zorg en welzijn bijdragen aan een betere aansluiting op de leefwereld van inwoners. De onderstaande casus is een concreet voorbeeld van de werking van het project.

Praktijkvoorbeeld - Welzijn op Recept

Een mevrouw (83 jaar) werd aangemeld voor Welzijn op Recept vanwege gevoelens van eenzaamheid en sociaal isolement. Sinds het overlijden van haar man twee jaar geleden trekt ze zich steeds meer terug. Haar dochter komt drie keer per week op bezoek en ze neemt deel aan activiteiten zoals wandelen, Vrouwen van Nu en gym. Desondanks voelt ze zich eenzaam.

Bij het eerste huisbezoek bleek mevrouw terughoudend en ervaarde ze het bezoek van de welzijnscoach als een extra belasting. Tijdens het tweede bezoek is uitgebreid gesproken over haar dagelijkse bezigheden en haar welzijn. Na dit gesprek hebben ze samen een wandeling gemaakt naar een buurthuis in de wijk om mevrouw te introduceren in een laagdrempelige sociale omgeving. De aanwezige begeleider heette mevrouw hartelijk welkom, nodigde haar uit voor een kop koffie en maakte haar vertrouwd met andere bezoekers en de activiteiten die daar plaatsvinden.

In de week daarop bezocht mevrouw zelfstandig het buurthuis en trof daar buren die ze al kende. Ze ervaarde het als gezellig en voelde zich weer meer verbonden met haar omgeving. Tijdens het contact met de buren gaf mevrouw aan dat ze soms dingen vergeet, waardoor ze minder vaak aan activiteiten deelneemt. De buren gaven aan dat ze haar actief zouden uitnodigen voor toekomstige activiteiten, zodat ze betrokken blijft bij het sociale netwerk in de buurt. 

Kort daarna belt de welzijnscoach naar mevrouw om een nieuwe afspraak te maken. Mevrouw geeft aan dat ze daar niet zo'n behoefte aan heeft. Ze is net gebeld om mee te gaan naar een concert met een kennis, waarbij ze wordt opgehaald en thuis wordt gebracht. Ze vertelt dat ze zich minder eenzaam voelt, weer sociale binding heeft met haar buren en zich meer gezien voelt. 

Door de aanpak van de welzijnscoach voelt mevrouw zich minder eenzaam en ervaart ze meer sociale verbinding met haar buren. Ze is actiever betrokken bij activiteiten en voelt zich gezien binnen haar netwerk. Zowel mevrouw, haar dochter als de betrokken buren zijn tevreden over de behaalde resultaten. De casus is met succes afgerond, waarbij de begeleiding heeft geleid tot versterking van sociale contacten, vermindering van eenzaamheid en een verhoogd gevoel van welzijn.

Onze bijdrage aan de uitvoeringsopdracht Bewegen

In 2025 gaven we via het Steenwijkerlands Sport & Beweegakkoord invulling aan de uitvoeringsopdracht Bewegen. Het akkoord wordt in samenwerking met NBSS uitgevoerd. In deze rapportage staat de inzet van Sociaal Werk De Kop centraal.

Inclusief sporten en bewegen

Wij ondersteunen inwoners voor wie bewegen minder vanzelfsprekend is door drempels weg te nemen om actief te worden. In 2025 hebben wij eraan bijgedragen dat iedereen, op zijn of haar eigen niveau, kan werken aan een gezonde leefstijl. Dit hebben wij gedaan met de volgende inzet:

  • Inwoners begeleiden naar een structureel en passend beweegaanbod: individueel of op groepsniveau.
  • Het structureel aanbieden van fietslessen voor volwassenen met als doel het vergroten van zelfredzaamheid.
  • Het draaien van de groepen ‘Jongeren in beweging’ in Steenwijk en Vollenhove met als doel een stap te zetten richting school en/of werk en structurele deelname aan een cultuur- of beweegactiviteiten.
  • We hebben een routekaart voor sportverenigingen gemaakt en willen hierover in gesprek gaan met Vluchtelingenwerk in samenhang met de Z-route.
  • Het inzetten van BAAS (Be Active After School) in Steenwijk West en Sint Jansklooster.
  • Het ondersteunen van de GLI-groepen (Gecombineerde Leefstijl Interventie).
  • Taalwandelen met als focus het opdoen van sociale contacten en het leren van de Nederlandse taal.
  • Kennismakingslessen met sport voor jeugd, zoals de Nationale Sportweek en vakantieactiviteiten.
  • Deelname aan de werkgroep gezondheidsbeleid.
  • Passend beweegaanbod opzetten voor inwoners waarbij bewegen niet vanzelfsprekend is (in samenwerking met netwerkpartners).
  • Het organiseren van het vakantiekamp Zomerpret (in samenwerking met netwerkpartners, lokale sportaanbieders en vrijwilligers).

Thema Vitaal ouder worden

  • We hebben meerdere valpreventietesten uitgevoerd.
  • We bevorderen de toegankelijkheid van (beweeg)activiteiten, zodat de drempel om mee te doen lager is voor inwoners.
  • We geven uitvoering aan de ketenaanpak valpreventie Steenwijkerland.
  • We bieden ondersteuning aan seniorensportgroepen, waaronder het faciliteren van een reanimatiecursus.

Thema Vitale sportaanbieders

  • We ondersteunen sportclubs bij het besturen van hun sportclub. Samen met NBSS helpen we met het vergroten van de kwaliteit van het uitvoerend kader. Wij hebben ondersteuning geboden bij het organiseren van de Sportcafés (themagerichte informatiebijeenkomst) en we ondersteunen besturen bij het werven van vrijwilligers en andere bestuurlijke taken. De overige taken zijn opgepakt door NBSS.

Thema Jong leren bewegen

  • We hebben kinderen kennis laten maken met het diverse sportaanbod in Steenwijkerland.
  • In de schoolvakanties hebben we samen met netwerkpartners vakantieactiviteiten georganiseerd. Met het Sjors Sportief-boekje hebben we het sportaanbod in de gemeente in beeld gebracht (ook beschikbaar op de website). In 2025 hebben Sociaal Werk De Kop en NBSS onder de naam Actief Steenwijkerland uitvoering gegeven aan het Sport- en Beweegakkoord.

Thema Sportevenementen

  • We zetten in op structurele sportdeelname door nevenactiviteiten te koppelen aan bestaande sportevenementen. Door sport laagdrempelig en zichtbaar aan te bieden rondom evenementen, maken kinderen en jongeren op een positieve manier kennis met verschillende sporten. Zo is afgelopen jaar in samenwerking met Start 78, Survival Vollenhove en de Monkey Fun Run een survivalbaan gerealiseerd op het terrein van Start 78. Scholen konden hier gebruik van maken om kinderen enthousiast te maken voor survival en deelname aan de Monkey Fun Run.
  • Daarnaast hebben we samen met Start 78 een hardloopclinic georganiseerd in aanloop naar de StoneCityRun. Hierdoor konden deelnemers goed voorbereid en gemotiveerd aan de start verschijnen.

Thema duurzame sportinfrastructuur

  • Met dit thema stimuleren we bewegen in de openbare ruimte, bijvoorbeeld door samen met inwoners beweegroutes en buurttuinen te realiseren. Zo verkennen we vroeg of initiatieven aansluiten bij de wensen van de doelgroep. In het voorjaar van 2026 worden er drie routes geopend: in Vollenhove, Steenwijk en Steenwijkerwold.

Jongeren in Beweging

Het project Jongeren in Beweging ondersteunt jongeren, met name schoolverlaters, die moeite hebben hun plek in de maatschappij te vinden. Sport en bewegen worden hierbij ingezet als middel om positieve structuur en motivatie te bieden. Door actief bezig te zijn ontwikkelen jongeren een gezond dag- en nachtritme, ervaren ze meer motivatie om stappen te zetten en krijgen ze handvatten om hun toekomst vorm te geven. Het uiteindelijke doel is hen te begeleiden (of terug te begeleiden) naar school of werk. De onderstaande casus laat zien hoe deze aanpak in de praktijk betekenisvol kan zijn voor jongeren, ook wanneer zij eerder moeite hadden met het volhouden van het traject.

Praktijkvoorbeeld – hernieuwde deelname aan Jongeren in Beweging

Binnen de huidige groep van Jongeren in Beweging nemen twee jongeren deel die circa drie jaar geleden ook zijn gestart met het 12-weekse traject, maar dit destijds voortijdig hebben beëindigd. Voor beide jongeren gold dat zij zich in een kwetsbare periode bevonden, waarin sprake was van psychische problematiek en een gebrek aan stabiliteit in het dagelijks leven. Eén jongere kampte met een depressie en ontving hiervoor hulpverlening; de andere jongere kwam uit een diep dal en was net gestart met dagbesteding om structuur in zijn dagelijks leven aan te brengen.

Hoewel beide jongeren gemotiveerd waren, bleek het traject op dat moment te veel gevraagd. Het volgen van het programma kon niet goed gecombineerd worden met hun herstelproces. In overleg is daarom besloten hun deelname te beëindigen en hen de ruimte te geven om eerst te werken aan herstel en stabilisatie. Daarbij is expliciet benoemd dat zij ook na beëindiging van het traject contact konden blijven opnemen indien daar behoefte aan was.

In september van het afgelopen jaar is opnieuw contact ontstaan via een evaluatieonderzoek onder oud-deelnemers, met als doel inzicht te krijgen in hoe het met hen ging na afloop van het traject. Beide jongeren gaven aan dat deelname aan Jongeren in Beweging destijds veel voor hen heeft betekend, ondanks dat zij het traject niet hebben afgerond. Zij gaven aan het jammer te vinden dat zij waren gestopt en kwamen zelf met de vraag of hernieuwde deelname mogelijk was.

Naar aanleiding hiervan zijn met beide jongeren individuele gesprekken gevoerd om hun motivatie en huidige belastbaarheid te bespreken. Een voorwaarde voor hernieuwde deelname is dat er sprake is van een duidelijke en intrinsieke motivatie. Beide jongeren gaven aan het traject te willen afronden om te ervaren dat zij iets kunnen volhouden en afronden, ondanks de uitdagingen die zij in het verleden zijn tegengekomen. Het behalen van dit doel werd gezien als een belangrijke stap richting het oppakken van nieuwe activiteiten in de toekomst. Op basis van deze motivatie is besloten beide jongeren opnieuw toe te laten tot het traject.

Inmiddels zijn we drie maanden verder en nemen zij nog steeds actief deel. Zij zijn regelmatig in de sportschool te vinden en ervaren het traject als positief en motiverend. Het fysiek bezig zijn geeft hen energie en draagt bij aan hun mentale welzijn. Daarnaast ervaren zij het als waardevol dat zij een tweede kans hebben gekregen en dat fouten maken of tijdelijk stoppen niet wordt gezien als falen.

Voor het project bevestigt deze situatie het belang van het opbouwen van een duurzame vertrouwensband met jongeren. Het feit dat zij na meerdere jaren opnieuw contact hebben gezocht en opnieuw zijn ingestroomd, laat zien dat de begeleiding en benadering ook op de lange termijn betekenisvol is geweest. Deze casus onderstreept het belang van maatwerk, herstelgericht werken en het bieden van ruimte voor persoonlijke timing binnen Jongeren in Beweging.