2.5 Vitaal ouder worden

2.5 Vitaal ouder worden
Vitaal ouder worden begint al voor iemands 65e, daarom richten wij ons op vitaliteit op alle leeftijden. Voor ons gaat vitaal ouder worden niet alleen over fysiek welzijn, maar juist ook over het hebben van een sociaal netwerk en het kunnen blijven bijdragen aan de samenleving. Naarmate mensen ouder worden, krijgen ze vaak te maken met verlies op verschillende levensdomeinen. Deze verliezen kunnen elkaar versterken: een afname van mobiliteit kan bijvoorbeeld leiden tot meer thuiszitten, wat weer eenzaamheid kan versterken. Wij richten ons daarom op wat mensen wél kunnen en hoe zij een rol van betekenis kunnen blijven vervullen. Onze aanpak vertrekt vanuit de mogelijkheden, talenten en wensen van de persoon zelf, met de overtuiging dat mensen zelf ook een bijdrage kunnen leveren aan een gezond en gelukkig ouder worden (Grip en Glans, N. Steverink; Positieve Gezondheid, M. Huber). Via het Sport- en Beweegakkoord leveren wij een concrete bijdrage aan de opgave rond vitaal ouder worden.
Vitaal ouder worden in aantallen
Onze bijdrage in 2025
- Bammetje Buurtzorg
- BuurThuis
- Community Care
- Huisbezoeken 75+
- Individuele vragen thuis samenbrengen tot collectieve activiteiten
- Koffiemomenten
- Mantelzorg ondersteuning, waaronder het organiseren van de Dag van de mantelzorg
- Onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO)
- Trainingen Grip en Glans
- Welzijn op Recept
- Zorg en boodschappen
Activiteiten uitgelicht
Mantelzorg
Uit cijfers van de GGD blijkt dat het aantal overbelaste mantelzorgers in de afgelopen jaren is toegenomen. Dit geldt ook in de gemeente Steenwijkerland. Om mantelzorgers te ondersteunen en overbelasting te helpen voorkomen, worden diverse activiteiten georganiseerd vanuit Sociaal Werk De Kop. Een belangrijk voorbeeld hiervan is de jaarlijkse mantelzorgdag, waarin mantelzorgers en inwoners worden gewaardeerd en tegelijkertijd informatie kunnen verkrijgen over beschikbare ondersteuning en voorzieningen. Tijdens de mantelzorgmarkt in het afgelopen jaar is de VALTES-app geïntroduceerd. Deze app helpt mantelzorgers bij het organiseren en delen van zorgtaken.
In 2025 is daarnaast een start gemaakt met het opzetten van kleinschalige wijknetwerken waarin mantelzorg een integraal onderdeel vormt. Het doel van deze netwerken is om inwoners laagdrempelig toegang te bieden tot ondersteuning bij onder andere mantelzorgvragen, dicht bij huis. De eerste netwerken zijn, in samenwerking met Zorggroep Oude en Nieuwe Land, opgezet in Giethoorn en Steenwijkerwold. Het mantelzorgnetwerk vormt een belangrijk samenwerkingsverband van professionals en organisaties die mantelzorgers ondersteunen. Doordat netwerkpartners elkaar kennen en er korte lijnen zijn, kunnen vragen van inwoners snel en laagdrempelig worden opgepakt. Daarnaast draagt het netwerk bij aan het delen van kennis en expertise, wat de kwaliteit en samenhang van de ondersteuning versterkt.
Onafhankelijke cliënt ondersteuning (OCO)
Afgelopen jaar hebben twee medewerkers van onze organisatie met succes de opleiding tot Onafhankelijk Cliëntondersteuner afgerond. Deze opleiding werd verzorgd door het BCMB. Tijdens deze opleiding hebben zij waardevolle kennis en vaardigheden opgedaan die hen in staat stellen inwoners op een deskundige en onafhankelijke manier te ondersteunen. Zij bieden kosteloze ondersteuning bij vragen over zorg, welzijn en regelingen. In 2025 maakten mantelzorgers en inwoners in toenemende mate gebruik van de onafhankelijke cliëntondersteuning.
Als onafhankelijke cliëntondersteuners hebben we geleerd dat casuïstiek vaak complex is en meerdere lagen kent. Juist daarom is het essentieel om verder te kijken dan de eerste hulpvraag en aandacht te hebben voor de vraag áchter de vraag. We werken vanuit presentie: we zijn nabij, luisteren aandachtig en staan naast de inwoner in het proces. Tegelijkertijd vinden we het belangrijk dat de regie zoveel mogelijk bij de inwoner zelf blijft liggen, zodat deze de eigen keuzes kan maken en de eigen kracht wordt versterkt.
Daarnaast hechten we veel waarde aan interprofessionele samenwerking. Door nauw samen te werken met andere professionals en organisaties kunnen we inwoners beter en effectiever ondersteunen. In 2026 willen we hier volop in investeren, met als doel deze samenwerking verder te verdiepen en te versterken, zodat we samen kunnen bijdragen aan passende en integrale ondersteuning voor onze inwoners.
Buurtwerk - inwoners in hun kracht zetten
Buurtwerk speelt een cruciale rol in het versterken van sociale cohesie en het welzijn van bewoners. Het gaat verder dan het oplossen van individuele problemen: het richt zich op het creëren van ontmoetingsplekken, het stimuleren van samenwerking en het benutten van de talenten en mogelijkheden die in de wijk aanwezig zijn. Het onderstaande praktijkvoorbeeld laat zien hoe krachtig de ABCD-benadering (Asset-Based Community Development) kan zijn. Door niet te kijken naar wat ontbreekt, maar juist naar wat er al aanwezig is aan talenten, vaardigheden en middelen, ontstaat eigenaarschap en betrokkenheid.
Praktijkvoorbeeld buurtwerk
In de wijk Clingenborgh in Steenwijk kenden de buren elkaar niet goed. Hoewel de bewoners aangeven dat zij elkaar graag beter zouden willen leren kennen, blijft de drempel om zelf het initiatief te nemen hoog. Het is lastig om de eerste stap te zetten.
Een buurtwerker ziet de wens naar meer verbinding en besluit een laagdrempelige, vrijblijvende ontmoeting te organiseren. Op een middag zet zij op het grasveldje in de buurt een tafel neer met koffie en thee. Zonder verplichtingen, gewoon een moment om even samen te zijn. Bewoners schuiven aan en raken met elkaar in gesprek. Dit gesprek leidt tot het idee om samen te gaan eten in het BuurThuis.
Dit idee wordt door meerdere bewoners enthousiast opgepakt. Een dame biedt spontaan aan om te koken, een andere buur vertelt dat zij nog grote gaarkeukenpannen heeft, en weer een andere bewoner heeft een kruidentuin en deelt graag haar verse kruiden. Wat begint als een simpel gesprek, groeit uit tot een gezamenlijk initiatief.
Inmiddels wordt er wekelijks soep gekookt en koekjes gebakken. Regelmatig zijn er extra eetmomenten, zoals een avond met boerenkool of macaroni. De bijeenkomsten worden goed bezocht en zijn uitgegroeid tot vaste momenten van gezelligheid, ontmoeting en verbinding. Buren kennen elkaar, delen verhalen en voelen zich meer thuis in hun wijk.
Valpreventie - verhoogd risico onder 65-plussers
Valincidenten vormen een van de grootste gezondheidsrisico’s onder senioren. Om dit risico te verkleinen en inwoners bewust te maken van hun persoonlijke valrisico, heeft Sociaal Werk De Kop in 2025 een belangrijke rol vervuld binnen de ketenaanpak valpreventie in Steenwijkerland.
De buurtsportcoaches van Sociaal Werk De Kop hebben actief inwoners met een verhoogd valrisico opgespoord en uitgenodigd om deel te nemen aan vijf georganiseerde valpreventietesten. Door gericht specifieke groepen 65-plussers per brief uit te nodigen, werd de deelname aanzienlijk vergroot.
Tijdens de testdagen kregen deelnemers inzicht in hun eigen valrisico en ontvingen zij praktische adviezen van professionals over hoe dit risico verkleind kan worden. Ook werden metingen uitgevoerd van spierkracht, reactievermogen en bloedsuikerwaarden.
De buurtsportcoaches werkten tijdens de testdagen nauw samen met wijkverpleegkundigen, fysiotherapeuten, diëtisten en praktijkondersteuners van huisartsen. Deze professionals gaven deelnemers persoonlijke tips en informatie over passende vervolgstappen, zoals deelname aan de bewezen effectieve interventie In Balans of andere lokale beweegactiviteiten.