Spring naar inhoud

Bijdrage van Sociaal Werk Sedna aan de opgaven in Emmen

Inleiding

Eerst hebben we het beleidskader vanuit het perspectief van ‘het gewone leven’ bekeken (hoofdstuk 1) en vervolgens geconcretiseerd naar het belang van een sterke sociale basis waar een preventieve werking van uitgaat (hoofdstuk 2). In dit hoofdstuk formuleren we nu de bijdrage die Sedna levert aan het realiseren van de opgaven. Sedna is actief in alle lagen van de sociale basis, voor alle leeftijdsgroepen, en in alle dorpen en wijken. De bijdrage van Sedna komt ten goede aan de drie Emmense opgaven: Goedvoelen, Ontwikkelen en Rondkomen. De doelen die voor Sedna gelden zijn samen te vatten onder vier pijlers, namelijk:

• Goed voelen: ondersteunen en versterken van informele zorg, zelfredzaamheid en samenredzaamheid;
• Goed voelen en ontwikkelen: ondersteunen en begeleiden bij en preventie van huiselijk geweld;
• Ontwikkelen: ondersteunen bij gelukkig, veilig, gezond en met perspectief opgroeien;
• Rondkomen: ondersteunen bij armoede en schulden.

Daarbij schetsen we voor welke actuele ontwikkelingen op deze doelen we in 2025 aandacht hebben. De bijdrage die Sedna doet, is bijna altijd in samenwerking met andere organisaties. In de paragraaf 'partners' tonen we de variatie in de organisaties waarmee Sedna samenwerkt.

Ten slotte, de bijdrage die Sedna doet, dient kwalitatief in orde te zijn. Hoe Sedna ervoor zorgt dat de geboden inzet het gewenste niveau heeft, wordt beschreven in de paragraaf 'kwaliteit van Sociaal Werk Sedna'.

Goed voelen: ondersteunen en versterken van informele zorg, zelfredzaamheid en samenredzaamheid

We vinden het belangrijk dat mensen naar elkaar omkijken en samen zorgdragen voor een prettige leefomgeving. Informele zorg, zelfredzaamheid en samenredzaamheid staan daarbij centraal.

Door het versterken van de zelfredzaamheid en samenredzaamheid van onze inwoners ervaren inwoners meer eigen regie en daardoor een betere kwaliteit van leven. Het versterken van de zelfredzaamheid en de samenredzaamheid betekent dat we inwoners ondersteunen bij het zelf vinden van een passende oplossing voor hun vraagstuk. Waarbij we zo vroeg en zo licht mogelijk ondersteunen. Hier geven we invulling aan door actieve betrokkenheid van inwoners bij hun woon- en leefomgeving te stimuleren, gericht op onderlinge ontmoeting en ondersteuning van elkaar (samenredzaamheid).

Andere vormen van informele zorg zijn mantelzorg en groepsactiviteiten. Mantelzorgers bieden zorg aan een naaste die verder gaat dan de gebruikelijke zorg. Ondersteuning van individuele mantelzorgers, het bieden van informatie en advies en collectieve ondersteuning is van belang om steun te bieden aan mantelzorgers en overbelasting te voorkomen.

Dankzij groepsactiviteiten ontmoeten gelijkgestemden elkaar, wat bijdraagt aan herkenning en acceptie. Groepsactiviteiten bieden ook laagdrempelige ondersteuning van de beroepskracht aan de inwoners en voor inwoners onderling.

Informele zorg is zorg van mensen voor elkaar. Informele zorg vindt daarom vaak plaats tussen mensen zelf. Daarvoor is inzet of ondersteuning van sociaal werk geen voorwaarde. Waar informele zorg ontoereikend is, is (één op één) ondersteuning door een sociaal werker mogelijk.

De rol van het sociaal werk is ook om informele zorg te faciliteren, te versterken of aan te jagen daar waar het niet uit zichzelf ontstaat. Daarbij is ook de samenwerking met de formele zorg- en hulpverlening van belang, zodat er kan worden doorgeleid, informatie op de juiste plek komt en vrijwilligers en mantelzorgers zich gesteund voelen als zij zich zorgen maken of overbelast dreigen te raken. 

De bijdrage die Sedna levert aan het versterken van informele zorg, vergroten van zelfredzaamheid en versterken van samenredzaamheid:

  • Hulpvragen van inwoners zijn vroegtijdig in beeld en worden zo spoedig en laagdrempelig mogelijk opgelost;
  • Inwoners worden geactiveerd, gefaciliteerd en ondersteund in het doen van vrijwilligerswerk;
  • Informele diensten en collectieve activiteiten door vrijwilligers worden ondersteund, aangeboden en (door)ontwikkeld;
  • Organisaties kunnen een beroep doen op informatie, advies en/of ondersteuning met betrekking tot vrijwilligerswerk;
  • Mantelzorgers en jonge mantelzorgers zijn goed in beeld, krijgen ondersteuning waar nodig en worden gewaardeerd;
  • Inwoners met ernstige psychiatrische aandoeningen worden ondersteund in het meedoen in de wijk;
  • Tussen buurtbewoners die in een (beginnend) conflict zijn met elkaar wordt bemiddeld;
  • Met en voor (oudere) inwoners in een kwetsbare thuissituatie wordt samen met de eerstelijnszorg gewerkt aan het vergroten van hun (sociaal) welbevinden;
  • Informele netwerken en bewonersinitiatieven van inwoners worden gestimuleerd, gefaciliteerd en ondersteund;
  • Er wordt zowel individuele als collectieve ondersteuning geboden, waarbij wordt toegewerkt naar meer zelfredzaamheid, samenredzaamheid en normalisatie van alledaagse problematiek;
  • Signalen op het gebied van leefbaarheid worden met betrokkenen in het gebied besproken en vertaald naar concrete, collectieve acties;
  • Organisaties, inwonerinitiatieven en inwoners worden gestimuleerd en ondersteund in het bespreekbaar maken van eenzaamheid;
  • Basisvaardigheden (taal, rekenen, digitale, gezondheidsvaardigheden en sociale vaardigheden) van inwoners zijn vergroot.

In 2025 hebben we voor de volgende ontwikkeling extra aandacht:

  • Ontwikkelen van aanbod als reactie op de vervoersvragen van inwoners, die geen recht hebben op collectief vervoer en een klein sociaal netwerk hebben;
  • Bepalen rol en bijdrage van Sedna bij de uitvoering van de wijkvisie ‘Bargeres Verrast’;
  • Deelname aan integraal samenwerken rondom de Herstelruimte;
  • De interventie Welzijn op Recept in De Velden en inzet bij de Multidisciplinaire overleg ouderenzorg bij de helft van de huisartspraktijken doorontwikkelen naar een ‘brugfunctie tussen sociaal domein en eerstelijnszorg’ door samenwerking met huisartspraktijken in heel Emmen, voor volwassenen en ouderen in een kwetsbare situatie;
  • Het ontwikkelen van collectieve dienstverlening voor niet-Nederlandstalige inwoners voor wie een beroep op individuele dienstverlening (spreekuren) niet de meest passende vorm van ondersteuning is;
  • In gesprek tussen gemeente en Sedna onderzoeken of verkenning naar de ondersteuningsbehoefte aan sociale participatie van (voormalig) statushouders en niet-Nederlandstalige nieuwkomers wenselijk is.

Financiële bijdrage; in de begrotingssubsidie wordt voor dit doel een bedrag van € 2.749.341 aangevraagd. Zie voor de volledige subsidie aanvraag hoofdstuk 7 (bijlage 6).

Goed voelen en ontwikkelen: ondersteunen en begeleiden bij en preventie van huiselijk geweld

In de gemeente Emmen is het de ambitie dat er wordt gewerkt volgens de visie ‘Gefaseerd samenwerken aan veiligheid’. Dat betekent dat als er bij inwoners sprake is van directe onveiligheid, de inzet in de eerste plaats gericht is op het wegnemen van die onveiligheid. Het verlenen van zorg en ondersteuning, gericht op andere doelen/leefgebieden, is pas zinvol als er sprake is van duurzame veiligheid in de persoonlijke situatie van de inwoner. Als er sprake is van directe onveiligheid, dient er volgens de Meldcode Huiselijk geweld te worden opgeschaald naar Veilig Thuis.

De bijdrage die Sedna levert is primair gericht op signaleren van (mogelijk) huiselijk geweld en preventie; inzet op het voorkomen dat huiselijk geweld (opnieuw) ontstaat:

  • Signalen van (mogelijk) huiselijk geweld bij de inwoner (ouderen, volwassenen en jeugdigen) zijn vroegtijdig in beeld;
  • Met inwoners worden signalen over huiselijk geweld bespreekbaar gemaakt;
  • Zet in op het voorkomen dat een potentieel onveilige situatie voortduurt of escaleert;
  • Veilig Thuis wordt op het juiste moment en op de juiste manier ingeschakeld bij signalen van huiselijk geweld op basis van de Meldcode Huiselijk geweld;
  • Inwoners die te maken hebben gehad met huiselijk geweld wordt nazorg geboden, om te voorkomen dat huiselijk geweld opnieuw ontstaat;
  • Biedt ondersteuning en hulpverlening binnen het huisverbod aan de achterblijver(s);
  • Vrijwilligers en beroepskrachten bij organisaties in de sociale basis worden getraind en ondersteund in het omgaan met signalen van huiselijk geweld.

In 2025 hebben we voor de volgende ontwikkeling extra aandacht:

  • Eind 2025 werkt Sedna samen met andere partners in Emmen volgens de AVE methodiek (Aanpak Voorkomen Escalatie) en de daarbij gemaakte afspraken;
  • Sedna werkt met de partners aan een integrale aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling.

Financiële bijdrage; in de begrotingssubsidie wordt voor dit doel een bedrag van € 288.975 aangevraagd. Zie voor de volledige subsidie aanvraag hoofdstuk 7 (bijlage 6).

Ontwikkelen: ondersteunen bij gelukkig, veilig, gezond en met perspectief opgroeien

Iedere jeugdige in Emmen kan gelukkig, veilig, gezond en met perspectief opgroeien. Sedna is er voor alle inwoners, waarbij de focus extra gericht is op jeugdigen en de gezinnen waar zij in opgroeien, die door welke omstandigheden dan ook kwetsbaarder zijn en (potentieel) minder kansen krijgen.

Sedna draagt bij aan het opgroeien, opvoeden en ontwikkelen van kinderen en jeugdigen, en aan het versterken van pedagogische kracht van wijken en dorpen. 

Sedna neemt als uitgangspunt dat er niet zozeer gekeken wordt naar wat iemand heeft, maar naar wat iemand nodig heeft. Er wordt gewerkt vanuit de context van het gezin en diens omgeving. Sedna verbindt tussen school, thuis en de omgeving. 

Sedna zet zich in voor kansengelijkheid, talentontwikkeling en participatie. Ze zijn er voor alle inwoners, in elke levensfase, te beginnen bij – 9 maanden.

De bijdrage die Sedna levert aan ondersteunen bij gelukkig, veilig, gezond en met perspectief opgroeien:

  • Ondersteuning van gezinnen/kinderen/jongeren in het bevorderen van zelfredzaamheid, eigen kracht en het vergroten van vaardigheden (in relatie met de scholen, zowel basisonderwijs als voortgezet onderwijs);
  • Bieden van pedagogische ondersteuning, zowel collectief als individueel;
  • Integrale hulp, waarbij het integrale netwerk ondersteunt bij opgroei, opvoed en onderwijsvragen, gericht op normaliseren en het versterken van de pedagogische kracht van gezinnen en buurten;
  • Bevorderen van kansengelijkheid, beginnend bij -9 maanden (programma Kansrijke Start en met perspectief opgroeien);
  • Ondersteuning van gezinnen waar meerdere problemen zijn op meerdere levensgebieden;
  • Het vormgeven van activiteiten met en voor jongeren gericht op participatie, ontmoeting, talentontwikkeling en kansengelijkheid;
  • Jongeren laten ontdekken waar ze goed in zijn en de mogelijkheid bieden om talenten te ontdekken (Movements);
  • In contact komen met jongeren en groepen jongeren door middel van aanwezigheid op school en in de buurt;
  • Samenwerkingspartner in de wijk bij overlast gevende jongerengroepen;19
  • Motiveren en ondersteunen bij maatschappelijke stage (Impacter);
  • Ondersteuning bij relatie – en echtscheidingsvragen (in samenwerking met het Juridisch Loket).

In 2025 hebben we voor de volgende ontwikkeling extra aandacht:

  • Impuls Jongerenwerk: In 2024 heeft de gemeente Emmen besloten een impuls te geven aan jongerenwerk en is er met het document ‘Jongerenwerk aan de winkel’ een lijn uitgezet om hier vorm en inhoud aan te geven. In 2024 is de keuze gemaakt in welke wijken het jongerenwerk actief gaat zijn. In 2025 wordt er verder invulling gegeven aan het document ‘Jongerenwerk aan de winkel’. Het jongerenwerk zoekt vanuit haar rol de verbinding met onderwijs en is te vinden op scholen. Daarnaast participeert het jongerenwerk binnen het project Angelslo Academie. De gemeente Emmen en Sedna zullen de komende jaren de ontwikkelingen, ervaringen en effecten hiervan volgen. Daarbij is er nog de ambitie om te komen tot een stedelijke voorziening (jongerencentrum) waarin o.a. verschillende organisaties die zich richten op jongeren georganiseerd zijn;
  • De stuurgroep VoorSam&Zo [18] heeft de ambitie uitgesproken om deze interventie bij alle scholen en wijken in de gemeente Emmen te implementeren. De gemeente Emmen streeft ernaar om een verschuiving te realiseren vanuit het schoolmaatschappelijk werk (SMW) van Sedna naar VoorSam&Zo. Voor 2025 is de beoogde verschuiving van 15% echter nog niet haalbaar, omdat Sedna nog geen afname constateert in het gebruik van SMW in de gebieden waar VoorSam&Zo al is ingevoerd. In samenwerking met de scholen zal Sedna zich in 2025 richten op het herstructureren van de ondersteuning, met als doel dat de gewenste verschuiving in 2026 kan worden gerealiseerd. 
  • De aanpak Brede School Emmen, actief sinds 2007 en momenteel in 20 scholen, wordt doorontwikkeld. De Brede School is een samenwerking tussen meerdere partners, waaronder basisscholen, Facet, gemeentelijk team Sport en Sedna. Gemeente Emmen (team BOS) heeft regie op de doorontwikkeling. Vanuit Sedna (basisinzet) wordt deelgenomen aan Brede School overleggen waarin aanpak en activiteitenaanbod wordt ontwikkeld en organiseren jongerenwerkers activiteiten t.b.v. Brede School;
  • Ticket to talent: aanpak jongeren (16 – 27 jaar), die niet werken, richting werk/participatie te bewegen. Sedna is onderdeel van de aanvraag als samenwerkingspartner.

Financiële bijdrage; in de begrotingssubsidie wordt voor dit doel een bedrag van € 3.293.778 aangevraagd. Zie voor de volledige subsidie aanvraag hoofdstuk 7 (bijlage 6).

[18] Voorheen onder de werktitel Integrated Care.

Rondkomen: ondersteunen bij armoede & schulden

Financiële rust is de sleutel tot het oplossen van andere problemen. De ambitie is dat inwoners financieel zelfredzaam zijn, eventueel met een steuntje in de rug. Hiervoor is het noodzakelijk inwoners eerder en beter te bereiken om passende ondersteuning te bieden ter voorkoming van schulden en/of armoede. Als er al sprake is van schulden wordt ingezet op het ondersteunen naar zelfredzaamheid om uit de schulden en/of armoede te komen. In de gemeente Emmen wordt samengewerkt in de financiële keten rondom de inwoner zodat meer inwoners met een laag inkomen gebruik maken van regelingen die hen helpen om rond te komen. Sedna weet met bereikbare en laagdrempelige dienstverlening de inwoner te bereiken. 

De bijdrage die Sedna levert aan het voorkomen en verminderen van armoede en schulden:

  • Inwoners en (vrijwillige) medewerkers ervaren dat organisaties goed samenwerken rondom financiële hulpvragen;
  • Weet signalen van schulden en armoede bij de inwoner te signaleren en indien nodig te verwijzen naar een ketenpartner (incl. voorliggend veld). Daarin is afgestemde dienstverlening nodig;
  • Biedt voorlichting en advies (zoals bijvoorbeeld het financieel spreekuur en informatieve bijeenkomsten);
  • Helpt mensen om hun leven weer op orde te krijgen als ze door financiële problemen zijn getroffen;
  • Biedt (praktische) hulp bij het inzichtelijk maken van de financiële situatie en weet bij problematische schulden toe te leiden naar schuldhulpverleningstrajecten;
  • Zet in op het voorkomen van schulden en/of armoede door inzet op deze en andere leefgebieden (versterken van het cultureel, sociaal, pedagogisch, economisch en mentaal kapitaal van mensen in armoede);
  • Biedt waar nodig, ondersteuning bij inwoners die te maken hebben (gehad) met schulden;
  • Mogelijk ook samenwerking met de inkomensbeheerder/ bewindvoerder/ gemeente Emmen en andere hulpverlening om terugval te voorkomen. Conform nazorg in de basisdienstverlening schuldhulp;
  • Door samen te werken met mensen in armoede en hen te ondersteunen bij het zoeken naar oplossingen, bijdragen aan het versterken van capaciteiten en zelfvertrouwen en het doorbreken van een eventueel sociaal isolement (samenredzaamheid).

In 2025 hebben we voor de volgende ontwikkelingen extra aandacht:

  • De aanpak intergenerationele armoede wordt ingebed in de huidige werkwijze binnen Sedna. Het wordt een integraal onderdeel van het handelen van alle sociaal werkers;
  • Er wordt gewerkt aan een nieuwe aanpak rondom problematische huurschulden en vroegsignalering. Hierin sluiten we aan bij de gebiedsnetwerken; 
  • De financiële keten/netwerk is tot stand gekomen en leid tot een verbeterde samenwerking; 
  • Sedna heeft in 2025 geëvalueerd of haar medewerkers voldoende oog hebben voor financiële uitbuiting;
  • Daarnaast signaleren we met elkaar (gemeente en Sedna) een aantal ontwikkelingen die we het komend jaar gaan verkennen om tot passende aanpak te kunnen komen. Deze hebben betrekking op de complexe casuïstiek (zoals een financiële administratie die niet meer in balans te krijgen is bijvoorbeeld) en de ongezonde financiële keuzes die we zien bij jongeren. Vaak door invloed van “uitgesteld betalen” en sociale media.

Financiële bijdrage; in de begrotingssubsidie wordt voor dit doel een bedrag van € 960.695 aangevraagd. Zie voor de volledige subsidie aanvraag hoofdstuk 7 (bijlage 6).

Partners

Sedna werkt vanuit het perspectief van de inwoner. Voor onze inwoners is de wereld niet opgedeeld in ‘domeinen’. Hun uitdagingen hangen met elkaar samen en de noodzakelijke oplossingen ook. Terwijl (specialistische) partijen vaak kijken vanuit, of bevoegdheid hebben op, één of enkele invalshoeken. Zo ervaart ook de sociaal werker dat verbinding en samenhang nodig is om aan te kunnen sluiten bij de behoefte van onze inwoners.

Onderstaande figuur illustreert de verschillende type voorzieningen en daaraan verbonden organisaties waar een inwoner een beroep op kan doen en de gewenste beweging. Sedna is gepositioneerd in de institutionele sociale basis, en werkt samen met inwoners, organisaties en initiatieven in alle lagen. [20]

[20] De opsomming van voorzieningen, organisaties en initiatieven is niet compleet. 

Samenwerken in een netwerkbenadering 
Multidisciplinair samenwerken met verschillende organisaties is essentieel in het verbeteren van individuele vraagstukken en het behalen van maatschappelijke opgaven. Een ambitie uit het beleidskader is dat de gemeente ernaar streeft dat partijen meer opgavegericht samenwerken. De gemeente verstrekt daartoe samenhangende of gezamenlijke opdrachten, gericht op de gezamenlijke maatschappelijke opgave.

Op dit moment wordt er voor specifieke vraagstukken samengewerkt in een zogenaamde Netwerkbenadering. Daarmee bedoelen we dat partijen in netwerkverband gezamenlijk aan een opgave werken. Voorbeelden zijn: Gebiedsnetwerken, Optimaal Leven, VoorSam&Zo, Angelslo Academie, Kinderraden en Brede School. Daarbij geldt dat de inzet van Sedna ten dienste staat van het gezamenlijke doel en er altijd overeenstemming moet zijn met de functie van het sociaal werk en passend binnen de ruimte van de basissubsidie. Dit vraagt van de kartrekker op de samenwerking, dat er, vanaf het eerste moment, afspraken worden gemaakt over de rollen en verantwoordelijkheden in de samenwerking. Soms is Sedna zelf kartrekker (VoorSam&Zo) en soms is Sedna deelnemer (gebiedsnetwerken, Brede School).

Binnen de gezamenlijke aanpak worden afspraken gemaakt over monitoring; het inzichtelijk maken van de opbrengst van de inzet. Deelnemende partijen zijn wel verantwoordelijk voor het leveren van hun bijdrage, maar niet individueel verantwoordelijk voor het resultaat.

Kwaliteit van Sociaal Werk Sedna

Het werken volgens bepaalde kwaliteitskaders zorgt ervoor dat het werk effectief, efficiënt en volgens standaarden gebeurt die zorgen voor het bereiken van de gewenste resultaten. In deze paragraaf is beschreven hoe Sedna de kwaliteit borgt.

Sedna is onderdeel van de Tintengroep. De Tintengroep heeft een ANBI status en is HKZ geregistreerd. Het certificaat van HKZ (Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector) staat voor duurzame kwaliteitsverbetering in zorg en welzijn.

Naast de HKZ-registratie is Sedna op weg naar accreditatie van het kwaliteitslabel Sterk Sociaal Werk. Dit kwaliteitslabel is ontwikkeld voor en door de branche, waarbij het vakmanschap van professionals centraal staat. Certificering voor het kwaliteitslabel geeft inzicht op de bekwaamheid en prestaties van de werknemers en de organisatie. Sedna werkt volgens de uitgangspunten van de internationale definitie van het sociaal werk. 

Binnen Sedna wordt gewerkt met een heldere PDCA-cyclus, waarbij monitoring een essentieel onderdeel is. Sedna heeft een klachtenregeling voor klanten en een klokkenluidersregeling. Sedna heeft een cliëntenraad die optreedt als belangenbehartiger van alle mensen die gebruik (willen) maken van de ondersteuning­ en dienstenaanbod van Sedna. Het is een onafhankelijk orgaan.

Medewerkers zijn geregistreerd bij het Registerplein of in het Kwaliteitsregister Jeugd (SKJ) voor hbo- of wo-opgeleide jeugdprofessionals die werken in complexe en risicovolle situaties. Zij werken volgens de beroepscode en de Meldcode Huiselijk geweld. Sedna heeft een scholingsplan voor medewerkers.

Waar mogelijk werkt Sedna data gedreven en gebruikt impactmetingen om dienstverlening te monitoren en versterken. Sedna meet de tevredenheid van klanten, medewerkers en samenwerkingspartners(netwerk).

Er wordt gewerkt met bewezen en effectieve methoden, die worden geëvalueerd en aangepast indien nodig. Op individueel niveau werkt Sedna met het model en gedachtegoed van Positieve Gezondheid en de zelfredzaamheidsmatrix.