Bestaanszekerheid
Het bouwen aan een bestaanszekere toekomst voor de huidige en toekomstige generaties. De basis moet op orde zijn.
Bestaanszekerheid betekent dat inwoners kunnen voorzien in hun basisbehoeften: een stabiel inkomen, een dak boven het hoofd en de mogelijkheid om mee te doen in de samenleving. Welstad zet zich binnen dit thema in voor inwoners die te maken hebben met financiële problemen, onzekerheid over huisvesting, gezondheidsproblemen of sociale uitsluiting. De inzet richt zich in het bijzonder op kwetsbare groepen, voor wie deze basis niet vanzelfsprekend is.
De belangrijkste doelen van Welstad binnen het thema Bestaanszekerheid is dat inwoners weer grip krijgen op hun leven, hun financiële zelfredzaamheid vergroten en perspectief ervaren voor de toekomst. Sociaal werkers ondersteunen inwoners laagdrempelig en zo vroeg mogelijk, om te voorkomen dat problemen escaleren. Door zichtbaar en toegankelijk aanwezig te zijn in de wijk, op vaste momenten en locaties, bereiken wij inwoners direct en kunnen we hen begeleiden naar passende ondersteuning en voorzieningen.
In de context van sociaal werk, draait het bij bestaanszekerheid in een wijk om het versterken van de sociale netwerken en het ondersteunen van individuen en gemeenschappen op verschillende niveaus. Sociaal werk speelt een cruciale rol in het bevorderen van bestaanszekerheid door direct in te grijpen bij de sociale en economische uitdagingen van bewoners. Er zijn enkele belangrijke manieren waarop sociaal werk bijdraagt aan bestaanszekerheid:
- Sociale ondersteuning en participatie: Sociaal werkers ondersteunen inwoners bij het aanvragen van voorzieningen zoals bijstand en toeslagen en stimuleren deelname aan onderwijs, dagbesteding en wijkactiviteiten.
- Inkomen: Welstad helpt inwoners bij het verkrijgen en behouden van een stabiel inkomen door begeleiding bij uitkering en toeslagen en ondersteuning bij schulden. Door tijdige schuldhulpverlening wordt voorkomen dat financiële problemen verder escaleren.
- Huisvesting en leefomstandigheden: Sociaal werkers ondersteunen inwoners bij vragen rondom wonen. Daarnaast helpen zij bij het verbeteren van leefomstandigheden en het aanvragen van passende ondersteuning.
- Preventie en crisisinterventie: Welstad zet in op vroegsignalering en preventieve ondersteuning om problemen te voorkomen. Bij crisissituaties schakelen sociaal werkers snel met betrokken instanties om passende hulp te organiseren.
In dit hoofdstuk verantwoorden wij onze inzet binnen het thema Bestaanszekerheid aan de hand van tellen en vertellen: de resultaten in cijfers en de verhalen achter de cijfers.
Naast de thema’s staan er in het werkprogramma ook doelen. Bij het thema Bestaanszekerheid wordt het meest gewerkt aan het doel: Het waarborgen van een zo veilig mogelijke leefomgeving en bestaanszekere toekomst (49%), gevolgd door: Inwoners zijn weerbaar en hebben een gezonde levensstijl (16%).
Individuele ondersteuning
Bovenstaande tabel laat ons het bereik zien binnen het thema Bestaanszekerheid, hierin zien we dat onder andere buurtmaatschappelijk werk, Welzijn op Recept en Onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO) belangrijke manieren zijn om binnen dit thema de inwoner te ondersteunen. In 2025 hebben wij door middel van individuele trajecten 147 inwoners ondersteund binnen dit thema. Daarnaast hebben we ondersteuning geboden door 10 leun- en steuntrajecten.
Onze inzet is gericht op het versterken van de bestaanszekerheid van inwoners in de gemeente Stadskanaal. Daarbij bieden we individuele ondersteuning, maar ook via informatie- en adviesgesprekken krijgen we veel vragen. Al meerdere jaren krijgen wij veel vragen over financiën. In 2025 was dit 72 keer. Het gaat vaak om toeslagen, belastingaangifte, kwijtscheldingen bij belastingen of zorgverzekering, hulp bij formulieren en ondersteuning bij de voedselbank of schuldhulpverlening. Daarnaast signaleren we regelmatig zorgen rondom huurachterstanden en de gevolgen van veranderende inkomenssituaties. Sociaal werkers kunnen hierbij inschatten wat er nodig is en proberen de situatie te stabiliseren. Ze weten wanneer ze eventueel op moeten schalen richting budgetbeheer of bewind, af te schalen richting schuldhulpmaatje of Humanitas of zelfstandig verder te gaan met als achterwacht de spreekuren van Welstad.
De sociaal werkers van Welstad beschikken over actuele kennis van financiële regelingen en minimavoorzieningen, zodat inwoners krijgen waar ze recht op hebben. Daarbij werken we nauw samen met partners als Vroegsignalering, Schulhulpmaatjes, Humanitas en de Gemeentelijke Kredietbak (GKB). Wanneer schuldhulpverlening nodig is, verwijzen we door en ondersteunen we totdat iemand onder bewind of budgetbeheer staat.
Een deel van de hulpvragen pakken we samen met de inwoner op. Daarbij vullen we formulieren samen in en nemen we inwoners stap voor stap mee, zodat zij dit in de toekomst zelf kunnen doen. Zelfredzaamheid is hierin een belangrijk doel. Daarnaast ondersteunen we inwoners bij het vinden en behouden van een zo veilig mogelijke woonsituatie. Hierbij werken we samen met woningcorporaties en hebben we een signalerende rol.
Casus bestaanszekerheid
Via vroegsignalering kwam Welstad in contact met een ouder echtpaar van rond de 75 jaar. Beiden werden in een korte tijd geconfronteerd met ingrijpende gezondheidsproblemen. Mevrouw raakte half verlamd na een TIA en meneer werd ernstig ziek en opgenomen in het ziekenhuis. Door deze omstandigheden viel hun dagelijkse structuur grotendeels weg.
Meneer had jarenlang een eigen bedrijf gehad en mevrouw verzorgde altijd de administratie. Door haar medische situatie was zij hier niet langer toe in staat en meneer kon dit niet overnemen. Hierdoor ontstonden in korte tijd grote financiële achterstanden en belastingschulden, zowel privé als zakelijk. Het overzicht was volledig verdwenen en het echtpaar raakte steeds verder in de problemen.
De sociaal werker bood wekelijks ondersteuning aan het echtpaar en heeft samen met hen stap voor stap gewerkt aan het herstellen van overzicht en rust. De eerste en belangrijkste stap was het inzichtelijk maken van de financiële situatie en het opbouwen van vertrouwen. Door structurele ondersteuning bij de administratie en het bespreken van de schulden ontstond er ruimte om vooruit te kijken.
Na een half jaar intensieve begeleiding was het vertrouwen groot genoeg om de volgende stap te zetten richting schuldhulpverlening. Het dossier is overgedragen aan de Gemeentelijke Kredietbank (GKB), waar bewindvoering is opgestart. Daarnaast heeft de gemeente een extern bureau ingeschakeld voor de sanering van de zakelijke schulden en een gespecialiseerd bureau voor de boekhouding. De sociaal werker heeft hierin het voorwerk gedaan en het contact tussen het echtpaar en de betrokken instanties onderhouden.
Ook na deze overdracht bleef de sociaal werker betrokken. Door de opgebouwde vertrouwensband wordt zij nog regelmatig ingeschakeld voor bemiddeling en ondersteuning in de communicatie met instanties. Het uiteindelijke doel is om via sanering toe te werken naar een schuldenvrije situatie, zodat het echtpaar in rust en met meer zekerheid van hun oude dag kan genieten.
Inmiddels is de ondersteuning afgeschaald. Schuldhulpmaatjes hebben een groot deel van de praktische ondersteuning overgenomen en bezoeken het echtpaar maandelijks. De sociaal werker blijft op de achtergrond beschikbaar. Deze casus laat zien hoe vroegsignalering, langdurige begeleiding en het opbouwen van vertrouwen kunnen bijdragen aan financiële rust.
Collectieve ondersteuning
In 2025 heeft Welstad naast de individuele ondersteuning ook ingezet op collectieve ondersteuning binnen het thema Bestaanszekerheid. Op het gebied van bestaanszekerheid hebben we door middel van 36 bijeenkomsten 314 inwoners ondersteund. Door te investeren in deskundigheid, samenwerking en preventieve activiteiten vergroten we onze impact en kunnen we inwoners eerder en effectiever ondersteunen.
Om de kwaliteit van ondersteuning te versterken is ingezet op deskundigheidsbevordering van collega’s op het gebied van financiën, onder andere via een e-learning. Hierdoor beschikken onze sociaal werkers over actuele kennis en kunnen zij financiële signalen sneller herkennen en adequaat oppakken.
Daarnaast is actief geïnvesteerd in het verbinden met netwerkpartners. Welstad sluit aan bij verschillende overleggen, waaronder het overleg Vroegsignalering met de gemeente en woningcorporatie Lefier. Het doel hiervan is om betalingsachterstanden vroegtijdig te signaleren en inwoners zo snel mogelijk passende ondersteuning te bieden. Ook is er een gezamenlijke bijeenkomst georganiseerd met Humanitas en Schuldhulmaatje, gericht op het versterken van de samenwerking en het beter op elkaar afstemmen van de hulpverlening.
In 2025 zijn voorbereidingen getroffen voor de start van het Budgetcafé. Het Budgetcafé wordt een laagdrempelige ontmoetingsplek waar inwoners en ketenpartners samenkomen, waar vragen rondom financiën en bestaanszekerheid gesteld kunnen worden en waar vraag en aanbod effectief aan elkaar worden gekoppeld.
Tot slot is ingezet op informatie en voorlichting in de wijk. Door met een stand aanwezig te zijn bij activiteiten in onder andere Stadskanaal en Musselkanaal, zijn inwoners op een toegankelijke manier in gesprek gegaan over rondkomen, financiële zorgen en de ondersteuning die Welstad kan bieden. Deze aanpak draagt bij aan vroegtijdige signalering, het verlagen van drempels en het vergroten van de bekendheid van Welstad als steunpunt bij bestaanszekerheid.
Samenwerking
Binnen het thema Bestaanszekerheid werken we intensief samen met verschillende partners, waaronder de gemeente, woningcorporaties, de GKB en diverse vrijwilligersorganisaties. Samen vormen we een sterk en samenhangend netwerk dat inwoners ondersteunt bij het vergroten van hun bestaanszekerheid. Vanuit het sociaal werk bieden we directe hulp, signaleren we problemen vroegtijdig en begeleiden we inwoners naar de juiste voorzieningen of hulpverlening.
De inloopspreekuren zijn een mooi voorbeeld van deze samenwerking. Op verschillende locaties in de gemeente Stadskanaal staan we met meerdere ketenpartners klaar om inwoners te helpen met hun vragen. In wisselende samenstellingen zijn onder andere Humanitas, Biblionet, Schuldhulpmaatjes, Lefier, de wijkagent en Welstad aanwezig. Door deze gezamenlijke inzet kunnen we hulpvragen vaak direct en zo compleet mogelijk beantwoorden. Wanneer dat niet in één keer lukt, zorgen we voor een warme doorverwijzing of doen we een aanmelding bij Welstad.
Op deze manier laten de spreekuren zien hoe samenwerking in de praktijk werkt: laagdrempelig, breed opgezet en met oog voor de inwoner.