Gezondheid en preventie
Inwoners krijgen passende hulp en ondersteuning met een preventief karakter, ter voorkoming van de inzet van zwaardere zorg.
Bij het thema Gezondheid en preventie zetten wij ons in voor het bevorderen van gezondheid en welzijn van inwoners. We focussen ons hierbij op preventie, passende ondersteuning wordt vroegtijdig ingezet om zwaardere zorg te voorkomen. Door signalen vroeg op te pakken en integraal samen te werken, leiden we inwoners naar de juiste plek voor hulp of zorg.
Met onze inzet op het gebied van gezondheid en preventie zetten we in op het vergroten van mentale weerbaarheid en eigen kracht en bieden we een wijkgericht aanbod van (gezondheids)activiteiten die aansluiten bij de behoeften van de inwoners. In dit hoofdstuk verantwoorden wij onze inzet binnen het thema Gezondheid en preventie aan de hand van tellen en vertellen.
Naast thema’s staan er in het werkprogramma ook doelen. Bij het thema Gezondheid en preventie wordt het meest gewerkt aan het doel: Inwoners zijn weerbaar en hebben een gezonde leefstijl (60%), gevolgd door het waarborgen van een zo veilig mogelijke leefomgeving en bestaanszekere toekomst (13%).
Individuele ondersteuning
Binnen het thema Gezondheid en preventie bieden wij verschillende vormen van individuele ondersteuning aan inwoners. Deze ondersteuning varieert van het geven van informatie en advies tot intensieve persoonlijke begeleiding binnen een traject. Het doel is om inwoners niet alleen te helpen bij concrete vragen, maar ook hun veerkracht, zelfredzaamheid en welzijn te versterken.
De bovenstaande tabel laat het bereik zien binnen het thema Gezondheid en preventie. In 2025 zijn 245 inwoners ondersteund binnen individuele trajecten, daarnaast vonden 126 informatie- en adviesgesprekken plaats en waren er 15 leun- en steuncontacten. Door in te zetten op ondersteuning, preventie, vroegsignalering en het verbinden met passende voorzieningen dragen wij bij aan een gezonde, veerkrachtige en betrokken samenleving.
Welzijn op Recept en buurtmaatschappelijk werk vormen belangrijke ingangen binnen dit thema. Via deze routes komen inwoners vaak vroeg in beeld, waardoor problemen sneller bespreekbaar worden en er samen gekeken kan worden naar passende ondersteuning. Dit vergroot de grip van inwoners op hun situatie en versterkt het vertrouwen om zelf stappen te zetten.
Welzijn op Recept
Welzijn gaat over je goed voelen, kunnen ontspannen en meedoen aan de dingen die voor jou belangrijk zijn. Toch lukt dat niet altijd vanzelf. Huisartsen en praktijkondersteuners zien steeds vaker inwoners met klachten zoals stress, eenzaamheid, rouw of financiële zorgen. Deze klachten zijn vaak niet medisch, maar hebben wel grote invloed op het dagelijks functioneren.
Welzijn op Recept biedt in deze situaties een passend alternatief. In plaats van een medische behandeling verwijst de huisarts door naar een welzijnscoach. Samen wordt gekeken wat iemand nodig heeft om zich beter te voelen en weer grip te krijgen op het leven, bijvoorbeeld door het versterken van sociale contacten of deelname aan activiteiten. De ondersteuning is laagdrempelig en gericht op het vergroten van welzijn en veerkracht.
Welzijn op Recept ondersteunt inwoners die graag stappen willen zetten, maar dit nog niet zelfstandig kunnen. Binnen Welstad wordt integraal gewerkt en wordt maatwerk geboden, variërend van activering en toeleiding naar activiteiten tot het versterken van sociale contacten of inzet van buurtmaatschappelijk werk. Met kleine, betekenisvolle stappen helpt Welzijn op Recept inwoners om weer mee te doen in het dagelijks leven en draagt het bij aan het voorkomen van zwaardere zorg. In 2025 heeft Welstad in totaal 338 Welzijn op Recept casussen behandeld. De cijfers laten zien dat inwoners uit alle leeftijdscategorieën ondersteuning ontvangen via Welzijn op Recept. Het grootste aantal casussen betrof de leeftijdsgroep van 36 tot 55 jaar, met in totaal 85 behandelde casussen.
Huisartsen ervaren de inzet van welzijnscoaches als een waardevolle aanvulling op de medische zorg. Zorg en sociaal werk werken hierdoor dicht bij elkaar, passend binnen de transitie van zorg naar gezondheid. Daarnaast komen er veel nieuwe mensen in beeld bij sociaal werk door middel van Welzijn op Recept. Zo was in 2025 van de 338 behandelde casussen bijna 80% nog niet eerder bekend bij Welstad.
Welzijn op Recept kent twee doelen:
- Het verhogen van het welbevinden van patiënten met psychosociale problematiek.
- Het verlagen van het zorggebruik in de eerstelijnszorg.
Casus Welzijn op Recept
Een casus betreft een jongere man die zich bij de huisarts meldde met vragen over zijn mentale welzijn. Hij ervaarde prikkelgevoeligheid en vroeg zich af of hij mogelijk hoogsensitief was. Zijn wens was om dit te laten testen, in de hoop hiermee duidelijkheid te krijgen over zijn klachten.
In overleg met de huisarts en welzijnscoach werd stilgestaan bij de vraag wat de toegevoegde waarde van een dergelijke test voor hem zou zijn. De welzijnscoach stelde deze vraag, waarna ook de huisarts aangaf dat dit een belangrijk en terecht punt was. Samen werd geconcludeerd dat het medicaliseren van zijn ervaringen mogelijk weinig zou toevoegen aan het dagelijks functioneren van de jongere man.
In plaats daarvan werd gekozen voor een benadering vanuit welzijn. De focus verschoof van het vaststellen van een diagnose naar het normaliseren van zijn ervaringen en het onderzoeken van wat hij nodig had om beter om te gaan met prikkels en spanningen in het dagelijks leven. Door hierover in gesprek te gaan, kreeg de jongere man meer inzicht in zichzelf en handvatten om hiermee om te gaan, zonder dat hier direct een medische route voor nodig was.
Deze casus laat zien hoe Welzijn op Recept bijdraagt aan de transitie van zorg naar gezondheid. Door de nauwe samenwerking tussen de huisarts en welzijnscoach werd voorkomen dat klachten onnodig gemedicaliseerd werden en werd welzijn ingezet als volwaardige aanvulling op zorg.
Collectieve ondersteuning
Binnen het thema Gezondheid en Preventie bieden we verschillende vormen van collectieve ondersteuning aan. Hiermee bereiken we inwoners niet alleen op het gebied van beweging en gezondheid, maar ook in hun persoonlijke ontwikkeling en welzijn. In 2025 vonden 499 bijeenkomsten plaats, met in totaal 7942 deelnemers. Het grootste bereik lag bij beweegactiviteiten voor jeugd en volwassenen. Deze activiteiten zorgen ervoor dat kinderen, jongeren en volwassenen laagdrempelig in beweging komen en elkaar ontmoeten. Beweging is hierbij het middel en niet het doel. Daarnaast zijn er kleinere, meer gerichte groepen, zoals lotgenotengroepen, weerbaarheidstrainingen, wandelen met anderstaligen en mindfulness groepen. In deze groepen staat persoonlijke ontwikkeling en onderlinge steun centraal. Zo combineren we een breed preventief aanbod met gerichte ondersteuning en versterken we zowel de fysieke als de mentale veerkracht van inwoners.
''In deze groep kan ik mijzelf zijn en ben ik ontspannen''
''Ik voel mij begrepen door de medewerkers en andere deelnemers. Het is fijn om over mijn gevoelens te kunnen praten''
''Het voelt als een warm bad, zo vertrouwd''
Zwemgroep
Een voorbeeld van een collectieve beweegactiviteit is de zwemgroep: een laagdrempelig, wekelijks aanbod voor inwoners met een kleiner budget, met name ouderen en mensen met fysieke of medische klachten. Het doel is tweeledig: het bevorderen van de lichamelijke gezondheid en het versterken van sociale contacten. Door samen te bewegen in een veilige omgeving wordt gewerkt aan vitaliteit, plezier en ontmoeting.
De zwemgroep maakt gebruik van zowel het grote als het kleine bad, waardoor deelname mogelijk is op ieders eigen niveau. In het afgelopen jaar zijn 31 bijeenkomsten georganiseerd met in totaal 553 deelnemers. Er is een vaste kern ontstaan en inmiddels staan circa 50 deelnemers geregistreerd. De activiteit wordt door deelnemers als zeer positief ervaren en is uitgegroeid tot een gewaardeerd aanbod.
Naast bewegen speelt het sociale aspect een belangrijke rol. Veel deelnemers komen vooral vanwege het onderlinge contact. Dit is versterkt door gezamenlijke koffiemomenten op verzoek van deelnemers, die bijdragen aan ontmoeting en verbinding. De zwemgroep groeit mede dankzij Welzijn op Recept en fungeert daarnaast als ingang naar verdere ondersteuning van Welstad wanneer dat nodig is.
Uit evaluaties blijkt dat deelnemers de zwemgroep als zeer waardevol ervaren. Reacties als ‘’gezellige lui’’, ‘’blij met deze mogelijkheid’’ en ‘’in de groep voel ik me prettig’’ onderstrepen het belang van dit aanbod. Het plezier staat centraal. Juist door de combinatie van beweging, gezelligheid en maatwerk blijft de zwemgroep aantrekkelijk en betekenisvol.
Casus zwemgroep
Een voorbeeld dat de impact van de zwemgroep goed illustreert, is dat van een echtpaar dat via Welzijn op Recept werd doorverwezen naar de groep. Het echtpaar was nieuw in Stadskanaal. Meneer is sociaal en maakt makkelijk contact, mevrouw zocht juist iets voor zichzelf en had daarnaast fysieke klachten. Inmiddels nemen zij samen deel aan de zwemgroep. Mevrouw heeft nieuwe sociale contacten opgebouwd binnen de groep en voelt zich prettig. Wanneer zij zich goed voelt in het water, zwemt meneer zelfstandig baantjes. De zwemgroep biedt hen beiden beweging, plezier en sociale verbinding, op een manier die aansluit bij hun behoeften.
''Het gaat medisch gezien beter met mij sinds ik bij deze groep ben. In het water heb ik geen last van mijn spieren.
Ik vind de oefeningen fijn, ze sluiten aan bij wat ik kan en ik vind het leuk om contact te hebben met de anderen.’’
Mindfulness groep
De Mindfulness groep is een laagdrempelig groepsaanbod voor inwoners die moeite hebben met ontspannen en in het moment zijn. De training is gericht op mensen die veel piekeren, stress ervaren, slecht slapen of moeilijk tot rust komen. Het doel is deelnemers praktische handvatten te bieden om hun aandacht beter te sturen en meer balans te ervaren tussen spanning en ontspanning.
Tijdens de bijeenkomsten worden verschillende oefeningen aangeboden, zoals bodyscans, ademhalingsoefeningen en visualisaties. Elke bijeenkomst wordt afgesloten met een gezamenlijk kopje koffie of thee, wat ruimte biedt voor ontmoeting en uitwisseling. Het samen oefenen zorgt voor herkenning, steun en normalisering.
De Mindfulness groep is van meerwaarde binnen het sociaal werk in Stadskanaal. Er is veel vraag naar het aanbod, mede omdat een vast wekelijks moment inwoners helpt om daadwerkelijk te oefenen. Het groepsaspect draagt bij aan sociale verbondenheid en sluit aan bij de preventieve rol van sociaal werk. Opvallend is dat deelnemers na afloop vaker zelfstandig contact met elkaar blijven zoeken. Zo ontstond na de meest recente training een appgroep waarin deelnemers samen wandelafspraken maken, wat laat zien dat het aanbod ook leidt tot blijvende verbinding en eigen initiatief.