Participatie en sociale activering
Al onze inwoners krijgen de kans en de ruimte om vanuit hun eigen kracht en talent mee te doen in de Knoalster samenleving.
Wij zetten ons in om alle inwoners naar vermogen te laten participeren in de samenleving. Daarbij mobiliseren en ondersteunen we vrijwilligers en sluiten we aan bij de behoefte van inwoners door voldoende en passende activiteiten aan te bieden. Speciale aandacht gaat uit naar ouderen, mensen met een beperking, migranten en werkzoekenden.
We kijken samen met inwoners, vrijwilligers en partners naar wat er speelt in een specifieke wijk of dorp en we stemmen het aanbod en de ondersteuning hierop af. We zijn aanwezig in dorpen en wijken, hierdoor blijven we bereikbaar en dicht bij de leefwereld van de betreffende inwoners.
We werken nauw samen met ketenpartners en stimuleren burgerinitiatieven. We zetten ervaringsdeskundigheid in, omdat we weten dat de kennis en ervaring van mensen een waardevolle bijdrage leveren aan zowel ons werk als de versterking van de gemeenschap. In dit hoofdstuk verantwoorden wij onze inzet binnen het thema participatie en sociale activering aan de hand van tellen en vertellen.
Naast de thema’s staan er in het werkprogramma ook doelen. Bij het thema Participatie en sociale activering wordt het meest gewerkt aan het doel: Inwoners doen vanuit hun eigen kracht en talent mee aan de Knoalster samenleving (47%) gevolgd door Inwoners zijn weerbaar en hebben een gezonde levensstijl (16%).
Individuele ondersteuning & collectieve ondersteuning
In 2025 zijn er in totaal 148 inwoners binnen dit thema ondersteund door middel van individuele ondersteuning. We zien dat de inzet van Welzijn op Recept, buurtmaatschappelijk werk en buurtwerk belangrijk zijn. Omdat onze sociaal werkers dichtbij en toegankelijk zijn, weten veel inwoners hen makkelijk te vinden. Samen wordt gekeken hoe iemand weer grip kan krijgen en welke stappen mogelijk zijn om hen (weer) mee te laten doen. Daarbij is er altijd aandacht voor het bestaande netwerk en hoe dit versterkt kan worden. Dit leidt vaak tot meer zelfvertrouwen, doorbreken van isolement en aansluiting bij activiteiten of vrijwilligerswerk. Welzijn op Recept is een belangrijke schakel op het gebied van participatie en sociale ondersteuning. De welzijnscoach zoekt manieren om mensen te activeren en wijst mensen vaak door naar activiteiten.
Bij collectieve ondersteuning zetten we in op het kunnen meedoen aan de samenleving. Door outreachend buurwerk en ondersteuning van vrijwilligers betrekken we asielzoekers, statushouders en anderstaligen actief bij onze samenleving. Met ons collectieve aanbod hebben wij in 2025 ruim 2400 inwoners bereikt.
Outreachend buurtwerk
Binnen Welstad staat outreachend buurtwerk centraal: zo veel mogelijk aanwezig zijn in de wijk, zichtbaar en benaderbaar. We kijken daarbij wat er al is in de wijk en luisteren naar wat inwoners zelf willen en nodig hebben. We sluiten aan bij bestaande initiatieven en ondersteunen deze waar nodig, met als uitgangspunt dat de energie en regie bij de inwoners zelf ligt.
Om dit goed te kunnen doen onderhouden we actief contact met de wijkcoördinator van de gemeente, evenals met wijk- en dorpsraden en andere betrokken partijen. Daarnaast investeren we in goede relaties met sleutelfiguren in de wijk. Zij kennen de wijk, weten wat er speelt en vormen een belangrijke schakel in het bereiken van inwoners die minder snel zelf afhaken.
Door aanwezig te zijn op plekken waar mensen elkaar ontmoeten, zoals het buurthuis, op straat of bij activiteiten, verlagen we de drempel voor contact. Zo komen inwoners die niet vanzelf de weg vinden naar ondersteuning of participatie ook in beeld.
Outreachend werken gaat hand in hand met participatie en sociale activering. Vanuit het eerste contact stimuleren we inwoners om stap voor stap mee te doen. Dat begint vaak klein, bijvoorbeeld met een praatje tijdens een koffieochtend of het meehelpen bij een buurtactiviteit. Voor sommigen groeit dit door naar structurele inzet als vrijwilliger of zelfs een stap richting scholing en werk.
Deze werkwijze heeft meerdere positieve effecten. Inwoners ervaren dat hun aanwezigheid en inzet ertoe doen, wat de betrokkenheid bij de wijk vergroot. Sociale netwerken worden versterkt, waardoor eenzaamheid afneemt en onderlinge hulp toeneemt. Door laagdrempelige deelname ontdekken inwoners hun eigen kracht en talenten, wat bijdraagt aan meer zelfvertrouwen en persoonlijke ontwikkeling.
Casus participatie
Via een collega kwam een bewoner in beeld die was afgekeurd voor betaald werk. Hoewel hij niet langer betaald aan de slag mocht, had hij een sterke wens om van betekenis te blijven voor de samenleving. Het advies dat hij had gekregen was om een stichting op te richten, maar dat voelde voor hem als een te grote en ingewikkelde stap.
In gesprek hebben we gekeken naar wat hij echt wilde en waar hij energie van kreeg. Zijn antwoord was duidelijk: zich inzetten voor de buurt met zijn talenten. Hij had een passie voor klussen en zag een duidelijke behoefte in de wijk. Samen hebben we de verbinding gelegd met de voorzitter van de bewonersorganisatie in de wijk. Zij hebben hem warm ontvangen en opgenomen in de gemeenschap.
Sinds kort is hij officieel gestart met een klussendienst voor de buurt. Met deze dienst helpt hij buurtbewoners met kleine klusjes in en rondom de woning, voor mensen die dit zelf niet kunnen. Zo zet hij zijn talenten in voor zijn eigen wijk en levert hij een waardevolle bijdrage aan de leefbaarheid.
Deze casus laat zien hoe met relatief eenvoudige stappen iemand weer perspectief, zingeving en een plek in de wijk kan vinden. Tegelijkertijd is de wijk een mooie voorziening rijker.
Meedoenbalie
De Meedoenbalie is een samenwerkingsproject van het ministerie, het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en Welstad, gericht op het stimuleren van vrijwilligerswerk door inwoners van het asielzoekerscentrum. Vanuit Welstad is een buurtwerker ingezet als Meedoen-coördinator. Dankzij de kennis van wat er speelt in de gemeente kan deze coördinator AZC-bewoners gericht koppelen aan lokale organisaties en activiteiten. Het doel is participatie op vrijwillige basis, als middel om de Nederlandse taal te leren, werkervaring op te doen en sociale contacten op te bouwen.
De Meedoenbalie is in 2025 uitgebreid van Musselkanaal naar Stadskanaal. Buurtwerkers werven vrijwilligersplekken, voeren gesprekken met organisaties en werken hierin samen met onder andere het VIP!. Daarnaast is er een laagdrempelig aanbod zoals de ‘Ontmoeting Anderstaligen’, waar AZC-bewoners informeel kunnen oefenen met de Nederlandse taal.
We zien dat inwoners die deelnemen aan vrijwilligerswerk en ontmoetingsactiviteiten zich sneller thuis voelen. Sommige inwoners geven aan graag aan de gemeente Stadskanaal gekoppeld te willen worden vanwege de goede mogelijkheden tot integratie. Dit gebeurt ook, waardoor nieuwkomers die al ver zijn in hun inburgering zich blijvend in de gemeente vestigen. De Meedoenbalie is daarmee een succesvol en positief project, met een sterke samenwerking tussen COA en welzijn.