Spring naar inhoud

Bestaanszekerheid

Bestaanszekerheid

Het bouwen aan een bestaanszekere toekomst voor de huidige en toekomstige generaties. De basis moet op orde zijn.

Bij het thema bestaanszekerheid zetten wij ons in voor het versterken van basisbehoeften zoals huisvesting, inkomen, zorg en sociale ondersteuning, met speciale aandacht voor kwetsbare groepen die te maken hebben met armoede, sociale uitsluiting of gezondheidsproblemen. Door vroegtijdig signalen op te vangen en inwoners laagdrempelig te ondersteunen, voorkomen we dat problemen escaleren en zorgen we dat inwoners sneller de juiste hulp ontvangen. Met een zichtbare en toegankelijke aanwezigheid in de wijk, op vaste momenten en locaties, bereiken we bewoners direct en kunnen we hen effectief begeleiden naar ondersteuning en voorzieningen die hun bestaanszekerheid vergroten.

Samen met woningcorporaties, instanties zoals de Gemeentelijke Kredietbank (GKB), vrijwilligersorganisaties en ondersteund door de Alliantie van Kracht, ondersteunen we inwoners bij financiële problemen en voorkomen we waar mogelijk dreigende uithuiszettingen. Dankzij de kennisuitwisseling en faciliteiten van de alliantie kunnen we onze aanpak versterken en beter inspelen op de behoeften van inwoners. Daarnaast versterken we sociale netwerken en bieden we educatie en voorlichting, onder andere via projecten zoals Ieder Kind Telt Mee, waarmee we armoede bespreekbaar maken en inwoners wegwijs maken in beschikbare ondersteuning en gemeentelijke voorzieningen. Op deze manier dragen we actief bij aan het vergroten van financiële stabiliteit, sociale participatie en perspectief voor onze inwoners. Ons belangrijkste doel is dat inwoners weer grip krijgen op hun leven en toekomstperspectief ervaren.

Bij Welstad werken (geschoolde) ervaringsdeskundigen. Doordat zij zelf hebben meegemaakt wat het betekent om te leven met uitdagingen zoals armoede, eenzaamheid of gezondheidsproblemen, brengen zij unieke kennis en inzichten mee. Dit maakt dat inwoners zich sneller gehoord en begrepen voelen en dat de drempel om ondersteuning te vragen lager wordt. Hun bijdrage gaat verder dan het individuele contact. Ervaringsdeskundigen helpen ons ook om signalen uit de samenleving beter op te vangen en ondersteuning beter te laten aansluiten op wat inwoners daadwerkelijk nodig hebben. Daarmee versterken zij de kwaliteit van ons werk en dragen zij bij aan een meer gelijkwaardige en mensgerichte aanpak.

In dit hoofdstuk verantwoorden wij onze inzet binnen het thema Bestaanszekerheid, aan de hand van tellen en vertellen: de resultaten in cijfers en de verhalen achter de cijfers. 

Naast thema's staan er in het werkprogramma ook doelen. Bij het thema Bestaanszekerheid wordt het meest gewerkt aan het doel: Het waarborgen van een zo veilig mogelijke leefomgeving en bestaanszekere toekomst (57%), gevolgd door: Inwoners zijn weerbaar en hebben een gezonde levensstijl (18%).

Klik op de afbeelding voor een grote weergave

Individuele ondersteuning

Bovenstaande tabel laat ons bereik zien binnen het thema Bestaanszekerheid, hierin zien we dat onder andere buurtmaatschappelijk werk, Welzijn op Recept, Onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO) en School als Wijk belangrijke manieren zijn om binnen dit thema de inwoner te ondersteunen. In de eerste helft van dit jaar zijn 138 inwoners ondersteund binnen dit thema, we kunnen hierbij alleen nieuw opgestarte trajecten laten zien, vanwege de nieuwe wijze van registratie. De belangrijkste ZRM hoofddomeinen bij het thema Bestaanszekerheid zijn: geestelijke gezondheid, financiën en huisvesting. 

Onze inzet is gericht op het versterken van de bestaanszekerheid van inwoners in de gemeente Stadskanaal. Daarbij ondersteunen we individueel via buurtmaatschappelijk werk, Welzijn op Recept en Onafhankelijke Cliëntondersteuning. Ook via informatie- en adviesgesprekken krijgen we veel vragen, vooral op het gebied van financiën. Het gaat vaak om toeslagen, belastingaangifte, kwijtscheldingen bij belastingen of zorgverzekering, hulp bij formulieren zoals DUO of DigiD, en ondersteuning bij de voedselbank of schuldhulpverlening. Daarnaast signaleren we regelmatig zorgen rondom huurachterstanden en de gevolgen van veranderende inkomenssituaties.

De sociaal werkers van Welstad beschikken over actuele kennis van financiële regelingen en minimavoorzieningen, zodat inwoners krijgen waar zij recht op hebben. Daarbij werken we nauw samen met partners als Vroegsignalering, Schuldhulpmaatjes, Humanitas en de GKB. Wanneer schuldhulpverlening nodig is, verwijzen we door en ondersteunen we totdat iemand onder bewind of budgetbeheer staat.

Een deel van de hulpvragen pakken we samen met de inwoner direct op. Daarbij vullen we de formulieren zoveel mogelijk samen in en nemen we inwoners stap voor stap mee, zodat zij dit in de toekomst zelf kunnen doen. Zelfredzaamheid is hierin een belangrijk doel. Tegelijkertijd zorgen we in onze verbindende rol dat inwoners niet van het kastje naar de muur worden gestuurd, maar de juiste weg vinden naar passende ondersteuning.

Daarnaast ondersteunen we inwoners bij het vinden én behouden van een zo veilig mogelijke woonsituatie. Hierbij werken we samen met woningcorporaties en hebben we een signalerende rol bij problemen rondom hygiëne, veiligheid of financiële achterstanden. Waar mogelijk helpen we inwoners om zo lang mogelijk zelfstandig thuis te kunnen blijven wonen. De casus van de familie Arends geeft een mooi voorbeeld van deze inzet. 

Casus bestaanszekerheid

Al een aantal jaren kom ik regelmatig bij de familie Arends over de vloer. Het gaat vaak een tijdje goed, maar toch komen ze via via weer bij mij terecht. De familie bestond uit vader, moeder en twee volwassen zoons. Vader is inmiddels overleden en moeder is onlangs opgenomen in een verzorgingstehuis. Daardoor staan de twee zoons er nu alleen voor.

Beide zoons hebben een licht verstandelijke beperking en zijn altijd thuiswonend geweest. Ze accepteren geen hulp van anderen, maar doordat ik als sociaal werker van Welstad al langere tijd laagdrempelig contact met hen heb, is er wél vertrouwen in mij. Toen hun moeder werd opgenomen, konden we gelukkig regelen dat het huurcontract op naam van de zoons werd gezet, zodat ze in hun ouderlijk huis konden blijven wonen.

Vanuit dit vertrouwen heb ik de broers stap voor stap begeleid. Zo hebben zij uiteindelijk bewindvoering geaccepteerd en is verdere ondersteuning via de Wmo in gang gezet. Voor één van de broers is zelfs een traject richting beschermd wonen gestart, iets waar hij in het begin helemaal niet voor openstond.

Juist doordat wij als Welstad dichtbij zijn en laagdrempelig bereikbaar, konden we voor de familie Arends het verschil maken. Ik was als een spin in het web aanwezig om de juiste hulpverlening op gang te brengen en ervoor te zorgen dat de broers niet buiten de boot vielen.

Collectieve ondersteuning

In de eerste helft van 2025 hebben we diverse collectieve activiteiten georganiseerd om bestaanszekerheid bespreekbaar te maken en inwoners te ondersteunen. Tijdens de Startshotdagen op het Noorderpoort hebben we samen met de GKB jongeren bereikt met theatersketches over geldproblemen. Deze sketches riepen herkenning op en maakten het gesprek over geld makkelijker. Onze ervaringsdeskundige deelde zijn persoonlijke verhaal over financiële problemen, wat veel indruk maakte en jongeren liet zien dat zij niet alleen staan in hun zorgen.

Ook in het kader van het project Ieder Kind Telt Mee hebben we, samen met Stichting Solidair, voorlichting gegeven aan het docententeam van basisschool De Mozaïek. Dit helpt leerkrachten signalen van armoede beter te herkennen en bespreekbaar te maken in de klas.

Daarnaast sluiten we maandelijks aan bij bijeenkomsten van De Regenboog (een algemene voorziening voor inloop en participatie). Hier ondersteunen we deelnemers met uiteenlopende vragen, variërend van administratie tot financiële regelingen. Voor veel van deze inwoners is de stap naar Welstad nog groot, waardoor onze aanwezigheid op deze vertrouwde plek van grote betekenis is.

Op deze manier dragen onze collectieve activiteiten bij aan het verlagen van drempels, het vergroten van bewustwording en het versterken van bestaanszekerheid in Stadskanaal.

Vroegsignalering

Vroegsignalering is een structureel overleg tussen verschillende partijen over zorgelijke betalingsachterstanden van inwoners. Aan tafel zitten onder andere Lefier, gemeente Stadskanaal, Welstad en de Gemeentelijke Kredietbank. Tijdens deze bijeenkomsten wordt een overzicht besproken van uiteenlopende betalingsachterstanden, zoals bij huur, zorgkosten en energierekeningen. Omdat financiële problemen vaak gepaard gaan met taboe en schaamte, bezoeken consulenten van vroegsignalering inwoners thuis om het signaal te bespreken en (vrijwillige) ondersteuning aan te bieden.

Wij kijken of de betreffende inwoner bij ons bekend is. Wanneer er sprake is van een lopend traject of een recent afgesloten ondersteuningstraject, informeren we de betrokken collega en vragen we om financiële zorgen bespreekbaar te maken. Doordat er al contact is, verlaagt dit de drempel en helpt het om taboe en schaamte te doorbreken.

Vroegsignalering laat zien dat samenwerking ons werk krachtiger maakt. Korte lijnen zorgen ervoor dat we elkaar snel weten te vinden, ervaringen delen en samen oplossingen zoeken voor inwoners. Ook voor inwoners werkt dit goed: ze krijgen vaak te maken met een bekende hulpverlener in plaats van een nieuw gezicht, wat continuïteit en vertrouwen bevordert.

Bestaanszekerheid versterken door praktische en laagdrempelige initiatieven

Afgelopen maart hebben we activiteiten georganiseerd in het kader van de Week van het Geld, met als doel inwoners bewust te maken van hun financiële situatie en hen te ondersteunen bij het maken van slimme keuzes.

Activiteit Voedselbank
Voor de deelnemers van de Voedselbank hebben we een laagdrempelig moment gecreëerd door koffie en cake én een luisterend oor te bieden. Dit zorgde voor een ontspannen sfeer waarin inwoners zich op hun gemak voelden om hun vragen en ervaringen te delen. Het contact leverde waardevolle gesprekken op over financiële uitdagingen en mogelijkheden om ondersteuning te krijgen. Het bleek een waardevol moment van verbinding en erkenning voor de inwoners en zeker een activiteit om te herhalen.

Activiteit Stadskanaal
In De Kanaalpassage hebben wij een boodschappenspel georganiseerd. Twee gelijke boodschappenpakketten, één met A-merken en één met huismerken, werden door inwoners vergeleken om het prijsverschil te raden. Onze mascotte Bob deelde chocolade euromunten uit aan de kinderen, wat de activiteit ook voor hen aantrekkelijk maakte. Tijdens het spel gingen we in gesprek over geldzaken en hebben we inwoners geïnformeerd over gemeentelijke regelingen, bespaartips en het aanbod van Welstad. Zo werd een praktische verbinding gelegd tussen bewustwording en directe ondersteuning.

Activiteit Musselkanaal
Ook in Musselkanaal hebben we het boodschappenspel georganiseerd, in samenwerking met de lokale supermarkt. Inwoners kregen de kans om het prijsverschil tussen A-merken en huismerken te raden. Dit leverde tientallen gesprekken op over de financiële situatie van inwoners en bood de gelegenheid om hen wegwijs te maken in het aanbod van Welstad en de mogelijkheden voor ondersteuning.

Impact
Door deze activiteiten hebben we inwoners niet alleen inzicht gegeven in hun financiële keuzes, maar ook actief geholpen bij het vinden van ondersteuning en informatie over gemeentelijke regelingen. Het versterkt de sociale verbinding in de wijk, verhoogt de financiële weerbaarheid van inwoners en draagt bij aan hun bestaanszekerheid.

Ontwikkelingen

We bereiden momenteel de opstart van het Budgetcafé voor, dat in 2026 van start gaat. Een initiatief waarin we iedere maand een uniek thema behandelen, samen met keten- en netwerkpartners die actief zijn in de gemeente op het gebied van financiën en minima. Verschillende partners hebben hun deelname toegezegd en zijn enthousiast over de laagdrempelige en leerzame opzet. We werken hierbij actief samen met andere organisaties. Hoewel het plan nog in ontwikkeling is, krijgt het café steeds meer vorm en groeit het uit tot een stevig fundament voor inwoners en partners.

Daarnaast sluiten we actief aan bij het programma Nij Begun, om samen te werken aan duurzame oplossingen voor armoede en sociale uitsluiting. Ook dragen we bij aan de uitvoering van het nieuwe minima- en armoedebeleid van de gemeente Stadskanaal. Daarbij vertrekken we vanuit de leefwereld van inwoners, zodat het beleid echt aansluit bij wat zij in de praktijk ervaren.

Samenwerking

Binnen het thema bestaanszekerheid werken we intensief samen met verschillende partners, waaronder de gemeente, woningcorporaties, de GKB en diverse vrijwilligersorganisaties. Samen vormen we een sterk en samenhangend netwerk dat inwoners ondersteunt bij het vergroten van hun bestaanszekerheid. Vanuit het sociaal werk bieden we directe hulp, signaleren we problemen vroegtijdig en begeleiden we inwoners naar de juiste voorzieningen of hulpverlening.

De inloopspreekuren zijn een mooi voorbeeld van deze samenwerking. Op verschillende locaties in de gemeente Stadskanaal staan we met meerdere ketenpartners klaar om inwoners te helpen met hun vragen. In wisselende samenstellingen zijn onder andere Humanitas, Biblionet, Schuldhulpmaatjes, Lefier, de wijkagent en Welstad aanwezig. Door deze gezamenlijke inzet kunnen we hulpvragen vaak direct en zo compleet mogelijk beantwoorden. Wanneer dat niet in één keer lukt, zorgen we voor een warme doorverwijzing of doen we een aanmelding bij Welstad.

Op deze manier laten de spreekuren zien hoe samenwerking in de praktijk werkt: laagdrempelig, breed opgezet en met oog voor de inwoner.