Onderwijs, Jeugd, Jongeren en Gezin
Kinderen en jongeren groeien op in een stabiel gezin/omgeving en krijgen gelijke kansen om hun talenten te ontwikkelen.
Bij het thema Onderwijs, Jeugd, Jongeren en Gezin zetten wij ons in voor optimale ontwikkelingskansen van kinderen en jongeren. We richten ons daarbij op een gezonde en bewuste leefstijl, veiligheid en het versterken van de sociale binding en structuur in de wijk. Preventie en vroegsignalering spelen hierin een belangrijke rol: door knelpunten tijdig te herkennen en gezinnen en jongeren naar de juiste hulp te leiden, voorkomen we dat problemen groter worden.
We verbreden het aanbod van scholen met talrijke, culturele en sportieve activiteiten, zowel binnen als buiten. Daarnaast ontwikkelen we initiatieven die bijdragen aan de sociaal-emotionele ontwikkeling en weerbaarheid van kinderen en jongeren, zodat zij beter leren omgaan met stress en verleidingen. Ook zetten we in op activiteiten die schulden en middelengebruik helpen voorkomen.
Samen met onderwijs, ouders en partners brengen we de leefwereld binnen en buiten de school dichter bij elkaar. Met outreachende initiatieven versterken we de eerstelijns ondersteuning aan jongeren en gezinnen. Daarbij hebben we nadrukkelijk oog voor signalen van ondermijning en investeren we in de weerbaarheid en veerkracht van jongeren.
Naast thema's staan er in het werkprogramma ook doelen. Bij het thema Onderijs, Jeugd, Jongeren en Gezin wordt het meest gewerkt aan het doel: Kinderen en jongeren groeien op in een stabiel/gezin omgeving en krijgen gelijke kansen om hun talenten te ontwikkelen (80%). In dit hoofdstuk verantwoorden wij onze inzet binnen het thema Onderwijs, Jeugd, Jongeren en Gezin aan de hand van tellen en vertellen.
Individuele & collectieve ondersteuning
In de eerste helft van dit jaar zijn binnen dit thema 124 inwoners ondersteund. Het gaat hierbij uitsluitend om nieuw opgestarte trajecten, vanwege de vernieuwde wijze van registratie. Belangrijke ZRM-hoofddomeinen zijn sociaal-emotionele ondersteuning, geestelijke gezondheid en huisvesting. Met collectieve activiteiten, aanwezigheid op scholen, in het jongerenwerk en in de wijken en dorpen hebben we daarnaast 3.063 inwoners bereikt. De belangrijkste vormen van individuele ondersteuning zijn gezinscoaching en individuele trajecten vanuit sociaal werk op school.
Gezinscoaching en Sociaal Werk op School
Wij bieden gezinscoaching op maat aan gezinnen, waarbij wij zowel de directe hulpvraag als onderliggende thema’s zoals trauma, overbelasting of generatiearmoede meenemen. Wij kijken verder dan het eerste probleem, versterken de regie en eigen kracht van ouders en richten ons op het hele gezinssysteem. We helpen gezinnen bij het (her)vinden van hun positie en het inzetten van hun netwerk, waardoor duurzame veranderingen en verbeteringen in het gezinsleven worden bereikt. In totaal hebben we het eerste half jaar van 2025 80 gezinnen ondersteund met gezinscoaching. Klik hier voor de uitgebreide rapportage van gezinscoaching.
Vanaf november 2024 is Sociaal Werk op School uitgebreid met extra uren. Wij ondersteunen het docententeam, ouders en jeugdigen met als doel een veilige, gezonde en kansrijke schooltijd te bevorderen. Onze aanpak is preventief, met focus op vroegsignalering en het leggen van verbindingen met de leefwereld buiten de school. Hierdoor verkleinen wij de behoefte aan geïndiceerde jeugdhulp.
Wij dragen bij aan de normalisering en professionalisering binnen scholen en versterken de pedagogische basis door samenwerking tussen school, thuis en buurt. Wij zorgen ervoor dat ieder kind gelijke kansen krijgt, ongeacht de omstandigheden waarin het opgroeit. Daarbij vervullen sociaal werkers een verbindende rol tussen school, ouders, kinderen en het bredere sociale netwerk. In totaal hebben we het eerste half jaar van 2025 21 gezinnen ondersteund met een individueel traject vanuit Sociaal Werk op School. Daarnaast hebben wij op zowel de basisschool als de middelbare school bijna 1.700 contacten gehad met docenten, leerlingen en ouders. Klik hier voor de uitgebreide rapportage van Sociaal Werk op School.
Jongerenwerk
Het jongerenwerk van Welstad is er voor jongeren tussen de 12 en 23 jaar en richt zich op het versterken van hun persoonlijke ontwikkeling en maatschappelijke positie. We zijn zichtbaar aanwezig op straat, in jongerencentra, op scholen en online. Door het organiseren van activiteiten, het bieden van een luisterend oor en het begeleiden van jongeren bij hun hulpvragen, zorgen we ervoor dat zij zich gehoord, gezien en gesteund voelen en kunnen opgroeien tot stabiele, zelfstandige volwassenen.
In de afgelopen zes maanden hebben we tientallen jongeren bereikt via sportieve activiteiten zoals voetbal en basketbal, creatieve workshops zoals mocktails maken en tie-dye, en themadagen op scholen over onder andere gezonde voeding. Deze momenten zijn niet alleen leuk en leerzaam, maar dragen ook bij aan meer zelfvertrouwen, sociale vaardigheden en een gezonde leefstijl. Door de herstart van de inloopmomenten in onze jongerencentra De Kwinne en Skillz hebben jongeren een veilige plek waar zij zichzelf kunnen zijn, vragen kunnen stellen en elkaar ontmoeten. Onze intensievere aanwezigheid op straat heeft ervoor gezorgd dat we in contact kwamen met jongeren die eerder nauwelijks zichtbaar waren, waardoor we hen nu ook beter kunnen ondersteunen. Daarnaast hebben we meerdere jongeren individueel begeleid richting school, werk of passende hulpverlening, een belangrijke stap naar meer zelfstandigheid en perspectief.
Bijzondere momenten die ons zijn bijgebleven zijn onder andere de fruitactie met de bakfiets en de liefde-uitdeelactie op Valentijnsdag, die veel positieve reacties opleverden. Dit gold ook voor de muziekavond in het AZC – georganiseerd samen met onder andere Cosis de Regenboog, Impacter Stadskanaal en het AZC zelf – waarbij jongeren lieten hun talenten zien en ervaarden hoe verbindend muziek kan zijn – voor henzelf én voor de gemeenschap.
Voor de tweede helft van het jaar bouwen we hierop verder. Met ons zomerprogramma, deelname aan landelijke themaweken, zoals de Week tegen Pesten en Stoptober, en activiteiten rond Sinterklaas en Kerst, blijven we jongeren stimuleren om actief en positief bezig te zijn. We zoeken daarnaast nadrukkelijk samenwerking met sportverenigingen en buurtclubs, zodat jongeren hun talenten ook buiten het jongerenwerk verder kunnen ontwikkelen. Tot slot investeren we niet alleen in onze jongerencentra, onze aanwezigheid op scholen en onze zichtbaarheid op social media, maar starten we ook met de ontwikkeling van een gezamenlijke visie voor het jongerenwerk. Daarmee leggen we een stevig fundament voor de toekomst, zodat we blijvend aansluiten bij de leefwereld van jongeren en impact kunnen blijven maken.
Casus Sociaal werk op school (Ubbo Emmius)
Myrthe (14) kwam via haar mentor bij mij op het spreekuur. Zij vond het spannend om te praten en had moeite om haar gevoelens te delen. In ons eerste gesprek heb ik de drempel zo laag mogelijk gehouden: kennismaken, laten voelen dat ze welkom was en dat praten goed is. De zorgen van haar mentor waren voor Myrthe zelf nog niet makkelijk onder woorden te brengen.
In het tweede gesprek begon Myrthe zich meer op haar gemak te voelen en durfde ze stap voor stap te vertellen over de druk die ze ervaart op school. Ze wil het graag goed doen, maar merkt dat haar hoofd steeds voller raakt. Toen ik haar vroeg wat er gebeurt als ze niet aan haar eigen verwachtingen voldoet, werd ze emotioneel. Ze vertelde over negatieve gedachten die ze over zichzelf heeft, en dat de stress ook invloed had op haar eet- en drinkpatroon. Ze was in korte tijd veel afgevallen en gaf aan dat ze eigenlijk steeds slechter begint te eten en drinken.
Samen hebben we dit verder besproken, het bleek dat Myrthe veel is afgevallen en een eetstoornis aan het ontwikkelen was. Ik heb haar geadviseerd dit met haar ouders te delen en een afspraak te maken met de huisarts. Ik bood aan dit gesprek samen te voeren, maar daar was ze nog niet aan toe. In ons laatste gesprek kwam Myrthe bij mij met het nieuws dat ze de eetstoornis anorexia heeft. Ze staat nu op de wachtlijst voor een kliniek.
Deze casus laat zien hoe belangrijk het is dat jongeren een plek hebben waar ze in vertrouwen hun verhaal kunnen doen. Zonder het spreekuur was de eetstoornis waarschijnlijk pas veel later ontdekt, met mogelijk ernstiger gevolgen. Het vraagt tijd en geduld om een band op te bouwen, soms meer dan twee gesprekken , maar juist dát maakt het verschil in het vroegtijdig signaleren en doorgeleiden naar passende hulp.
Burgfunctionaris
Sinds november 2024 zijn de eerste twee brugfunctionarissen gestart op drie basisscholen: OBS Meester Neuteboom, OBS De Badde en OBS De Musselhorst. De brugfunctionaris vervult een verbindende rol tussen ouders, kinderen, school en de leefomgeving. Met het onderstaande interview lichten we toe wat de brugfunctionaris precies doet en waarin deze functie verschilt van Sociaal Werk op School.
Je moet echt dichtbij zijn om het verschil te maken
Wat doet een brugfunctionaris precies?
“De brugfunctionaris is een schakel tussen ouder en kind, school en de leefomgeving. Ik werk niet alleen binnen de schoolmuren, maar ook thuis en in de wijk. Het gaat om signalen vroegtijdig oppakken, zoals armoede, onderwijsproblemen of zorgvragen, maar ook om kansen benutten, bijvoorbeeld rondom sport, cultuur of talentontwikkeling. Daarbij verbind ik gezinnen met instanties als het CJGV, Stichting Leergeld of het Jeugdfonds Sport & Cultuur, en denk ik mee over praktische oplossingen. Doordat problemen sneller worden gesignaleerd en ouders worden ondersteund, kunnen leerkrachten zich beter richten op het onderwijsproces.”
Wat is nu precies het verschil tussen een brugfunctionaris en een sociaal werker op school?
“De rollen lijken in veel opzichten op elkaar, maar er zit wel verschil in accenten. Als sociaal werker op school richt je je vaker op de begeleiding en hulpverlening bij problemen die al spelen. De brugfunctionaris legt juist meer nadruk op het vroegtijdig aanwezig zijn, signaleren en gezinnen op een warme manier toeleiden naar passende ondersteuning. Toch is het geen harde scheidslijn: in de praktijk lopen de taken vaak in elkaar over en versterken ze elkaar.”
Wat merk je van die extra tijd als je beide rollen combineert?
“Op de scholen waar ik de combinatiefunctie vervul, heb ik meer uren en dus meer ruimte om in de klas aanwezig te zijn en relaties op te bouwen. Als een leerling niet lekker in zijn vel zit, kan hij of zij makkelijk even bij mij terecht. Soms gaat dat over school, soms over thuissituaties of vriendschappen. Ik bied een luisterend oor of denk mee over een oplossing. Voor meerdere gesprekken vraag ik altijd toestemming van ouders. Door laagdrempelig aanwezig te zijn, op het schoolplein, tijdens spreekuren, koffieochtenden of ouderavonden, komen signalen sneller boven en kunnen gezinnen passende ondersteuning krijgen.”
Wat heeft dit het afgelopen jaar opgeleverd?
“Het afgelopen jaar stond vooral in het teken van zichtbaarheid en vertrouwen opbouwen. Door er vaak te zijn, bij activiteiten, huisbezoeken en gesprekken, is er een stevige basis gelegd met school en steeds meer ook met ouders. Gezinnen zijn toegeleid naar hulpverlening, sport of cultuur en er is ondersteuning geboden bij regelingen zoals Stichting Leergeld. Een paar voorbeelden springen eruit: voor twee leerlingen met een complexe thuissituatie kon ik via Stichting Rikki een weekend weg regelen – zij noemden dat zelf ‘onvergetelijk’. Ook heb ik een gezin ondersteund bij gesprekken met instanties, wat voor hen een groot verschil maakte. Daarna heb ik de hulp warm overgedragen aan een collega.”
Wat zijn de plannen voor de komende periode?
“Ik wil vooral verder bouwen op wat er al staat. Indien mogelijk, wil ik meer samenwerken met het Jeugdeducatiefonds, omdat ik denk dat daar veel kansen liggen voor onze leerlingen. Ook blijf ik leerkrachten stimuleren alert te zijn op signalen in de klas, zoals kinderen die geen eten of gymkleding mee hebben of fysieke klachten. Door samen te blijven kijken en vroeg in te grijpen, kunnen we echt verschil maken.”
Samenwerking
Binnen het thema Onderwijs, Jeugd, Jongeren en Gezin werken wij nauw samen met scholen, ouders en een breed netwerk van partners. Door onze structurele aanwezigheid in het onderwijs signaleren we vroegtijdig en bieden we laagdrempelige ondersteuning. Via gezinscoaching, Sociaal Werk op School en brugfunctionarissen leggen we de verbinding tussen school, thuis en buurt. Samen met organisaties als het CJGV, Stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport & Cultuur krijgen gezinnen toegang tot passende hulp en kansen op sport en cultuur. Jongeren zelf worden actief betrokken via jongerenwerk in buurten, jongerencentra en online, waarbij zij ruimte krijgen om hun talenten te ontwikkelen. Door deze integrale aanpak verbinden we school, gezin en netwerkpartners en zorgen we dat kinderen en jongeren gelijke ontwikkelkansen krijgen.
