Vitale vrijwilligers en mantelzorgers
We faciliteren en ondersteunen mantelzorgers bij het uitvoeren van hun zorgtaken. En streven naar een Knoalster samenleving waarin inwoners zich vrijwillig voor elkaar inzetten.
Het stimuleren van zorg en noaberschap is cruciaal voor de kwaliteit van onze samenleving. Mantelzorgers maken het mogelijk dat ouderen, mensen met een beperking en chronisch zieken zo lang mogelijk in hun eigen omgeving kunnen blijven wonen. Wij ondersteunen hen door oog te hebben voor zowel de draagkracht als de draaglast van de informele zorg, en door inwoners actief te verbinden met hun leefomgeving en sociale netwerken.
Met het langer thuis wonen van ouderen neemt de vraag naar mantelzorg steeds verder toe. Tegelijkertijd zien we een beweging waarbij minder mensen beschikbaar zijn om mantelzorg te verlenen of vrijwilligerswerk te doen. Dit vormt een risico, vooral omdat het moeilijker wordt om vrijwilligers te vinden. Hier ligt een belangrijke rol voor onze hechte gemeenschappen: door de onderlinge verbondenheid en betrokkenheid kunnen bewoners elkaar ondersteunen en oplossingen vinden binnen hun eigen sociale netwerk.
Het project Hechte Gemeenschappen, wat eind 2025 start, activeert, ondersteunt en vernieuwt bewonersinitiatieven. Door de inzet van gemeenschapskracht worden sociale structuren gereactiveerd en versterkt, wat bijdraagt aan het welzijn van inwoners en de verbinding tussen informele en formele zorg versnelt. Hechte gemeenschappen hebben vaak zelf oplossingen voor veel maatschappelijke vraagstukken, waardoor zij een belangrijke rol spelen bij het opvangen van de toenemende vraag naar mantelzorg in een tijd van langer thuis wonen.
We nemen deel aan bestaande netwerken en vervullen een stimulerende en regisserende rol. Daarnaast bieden we activiteiten en trainingen die mantelzorgers en vrijwilligers ondersteunen bij specifieke zorgbehoeften en uitdagingen. Ook zorgen we voor informatievoorziening en toeleiding naar de juiste instanties, bijvoorbeeld wanneer er vragen spelen over financiële regelingen of ondersteuning.
Een belangrijk onderdeel van onze inzet is het werven, binden en matchen van vrijwilligers in Stadskanaal. We maken het brede aanbod aan vrijwilligersvacatures zichtbaar en toegankelijk, zodat inwoners die zich willen inzetten eenvoudig de weg vinden naar een passende plek. Op deze manier versterken we niet alleen het netwerk van zorg en ondersteuning, maar ook de onderlinge betrokkenheid en het noaberschap in onze gemeenschap.
Individuele en collectieve ondersteuning
Bij vitale vrijwilligers en mantelzorgers ligt onze inzet vooral op het collectieve vlak. We organiseren bijeenkomsten voor (jonge) mantelzorgers en activiteiten om vrijwilligers onze waardering te tonen. Daarnaast onderhouden sociaal werkers intensief contact met vrijwilligers en ondersteunen zij hen bij het organiseren van activiteiten. Via het VIP-platform koppelen we vrijwilligers aan organisaties, en ook via het buurtwerk krijgen we inzicht in wat er speelt in de wijken en dorpen, zodat we inwoners met elkaar kunnen verbinden. Deze mogelijkheden ontstaan doordat wij midden in de samenleving staan.
Op individueel niveau richten we onze inzet op mantelzorgondersteuning, Onafhankelijke Cliëntondersteuning (OCO) en buurtwerk, zodat inwoners persoonlijke begeleiding en ondersteuning kunnen krijgen waar dat nodig is.
Vrijwilligerswerk
Vrijwilligers spelen een belangrijke rol in het sociaal werk in de gemeente Stadskanaal. Ze brengen kennis, ervaring en betrokkenheid mee en zijn toegankelijk voor buurtbewoners, wat het noaberschap in dorpen en wijken versterkt. Dankzij hun inzet kunnen we meer activiteiten en diensten aanbieden die de sociale samenhang vergroten. In de eerste helft van 2025 hebben 172 vrijwilligers zich ingezet voor wijkinitiatieven en activiteiten van Welstad. Binnen de wijkteams wordt zorgvuldig gekeken naar de juiste match tussen vrijwilligers en hulpvragen, zodat hun werk optimaal bijdraagt aan de gemeenschap.
De inzet van vrijwilligers versterkt de sociale samenhang, brengt bewoners dichter bij elkaar en maakt het mogelijk om meer activiteiten in de wijken te organiseren. Bij de jaarlijkse vrijwilligersavond werd de Vrijwilligersprijs opnieuw uitgereikt. Dit keer werd de vrijwilligersavond in de verschillende wijken en dorpen georganiseerd met overal een eigen programma. Zo kon je bij De Regenboog kiezen uit verschillende workshops, zoals tango dansen, mindfulness, knutselen, was er op een andere locatie een bingo en weer ergens anders werd een pubquiz georganiseerd. Doordat we het in de wijken en dorpen organiseerden leren inwoners elkaar beter kennen en is er informeel contact met de sociaal werkers. De bijeenkomsten werden goed ontvangen en leverden zeer waardevolle reacties op. Er kwamen 250 vrijwilligers naar de vrijwilligersavond in de verschillende wijken.
Het Vrijwilligers Informatiepunt (VIP! Stadskanaal) wordt goed benut. Gemiddeld staan er wekelijks ongeveer 70 advertenties online. Succesverhalen laten zien hoe waardevol deze koppelingen zijn, al blijft het vinden van maatjes en vrijwilligers voor tuinonderhoud een uitdaging. De toegenomen vraag naar deze hulp is een signaal van langer zelfstandig thuis wonen, maar kan niet altijd worden ingevuld.
Welstad vergroot actief de zichtbaarheid van het VIP! door aanwezig te zijn op evenementen en nauw samen te werken met partners in de wijken. Steeds meer inwoners weten ons te vinden, zowel online als persoonlijk. Daarmee groeit het bereik van vrijwilligerswerk en wordt het noaberschap in Stadskanaal verder versterkt.
"Ik heb genoten van de avond"
"Goed georganiseerd"
"Super gezellig
"Het was een echt avondje uit"
Jonge mantelzorg
Jonge mantelzorgers zijn kinderen en jongeren die opgroeien in een gezin waar zorgen spelen. Dat kan gaan om een familielid dat chronisch ziek is, een beperking heeft of psychische problemen ervaart, maar ook om situaties zoals scheiding, spanningen in huis of een broer of zus die met problemen kampt. Soms nemen zij extra taken op zich, soms maken zij zich vooral zorgen. Voor kinderen kan dit een grote verantwoordelijkheid met zich meebrengen, waardoor ze minder kind kunnen zijn. Het delen van die zorgen of het bespreekbaar maken ervan is vaak een eerste belangrijke stap.
Ongeveer één op de vier kinderen en jongeren in Nederland groeit op in een zorgsituatie. Zij kunnen zich hierdoor sneller volwassen voelen, zich schamen, of minder ruimte hebben voor school, vrienden en hobby’s. Ook kunnen stress, vermoeidheid of concentratieproblemen een rol spelen. Daarom is het van belang dat jonge mantelzorgers worden gezien en erkend, zodat er oog is voor hun situatie en zij steun ervaren.
Naast aanmeldingen bij Welstad zorgen we er samen met scholen, via Sociaal Werk op School, voor dat jonge mantelzorgers in beeld komen. We bezoeken zowel basisscholen als middelbare scholen, waar we informatie en lesmateriaal delen en indien gewenst samen met leerkrachten lessen verzorgen. Het bespreekbaar maken van zorgen over een familielid zien we als een belangrijke preventieve stap. Daarbij blijft het essentieel dat kinderen ook kind kunnen zijn. Het gaat er niet om hoeveel jongeren geregistreerd staan, maar om het herkennen van hun situatie en het bieden van ruimte en aandacht. Soms is een luisterend oor of een kleine aanpassing – zoals een toets later maken na een slechte nacht – al voldoende om verschil te maken.
Daarnaast organiseren we twee keer per jaar activiteiten speciaal voor jonge mantelzorgers. Zo vond afgelopen mei een geslaagde fundag plaats met een optreden van een jongleur en een gezamenlijk pannenkoeken bakken en eten. Deze momenten geven jonge mantelzorgers de kans om plezier te maken, leeftijdsgenoten te ontmoeten en even echt kind te zijn.
“De zorg voor mijn broertjes en zusje komt vanuit mezelf”
Vanaf tweejarige leeftijd
“Het begon voor Mahoqueney toen ze nog maar twee jaar oud was”, vertelt haar moeder Ramona. “Haar tweelingbroer Lester had een taal- en spraakstoornis en werd hierdoor vaak door de buurkinderen niet begrepen. Dan fungeerde ze als een tolk voor hem, omdat zij wel begreep wat hij bedoelde”. Toen ze acht was, werd broertje Mitch (inmiddels bijna 9 jaar) geboren. Hij had moeite met slikken, stikte soms bijna en is zelfs een keer gereanimeerd geweest. Vier jaar na Mitch werd zusje Luenna (4 jaar) geboren. Ze is een intensief zorgenkindje. Ze is meervoudig gehandicapt en haar verstand werkt ongeveer zoals dat van een baby van één jaar. Mahoqueney is dus eigenlijk haar hele jonge leven al mantelzorger. “Voor mij is het vanzelfsprekend, het komt uit mezelf en ik doe het met veel liefde. Mijn broertjes redden zichzelf inmiddels beter. Bij Luenna help ik nog dagelijks: ik pas op haar als ik uit school kom, ik speel met haar en geef haar voeding. Ik ben eigenlijk het extra helpende handje.”
Mijn vriendinnen hebben meer vrije tijd
“Ik heb niet het gevoel dat ik iets gemist heb in mijn jeugd. Mijn ouders gingen tot mijn twaalfde met mij mee naar wedstrijden van podium-turnen. Dan ging de hele familie gewoon mee en kreeg ik alle aandacht. Daar maakten ze tijd en ruimte voor. Ik zie wel verschil met het leven van mijn vriendinnen, die hebben meer vrije tijd dan ik en met hen heb ik andere gespreksstof. Ook mijn tweelingbroer, die autisme heeft, wilde altijd graag mee als ik met vriendinnen had afgesproken. Bij mijn vriendinnen gaan niet snel hun broer of zus mee. Een weekendje weg kan ik dan ook niet zo gemakkelijk, maar dat geeft niets”, vertelt Mahoqueney. Inmiddels heeft ze al drie jaar een vriend. Dat was voor haar gezin en haar vriend het begin wel wennen, maar nu is iedereen blij met elkaar. “Mijn vriend is echt dol op mijn familie. Hij zegt zelfs als we eigenlijk iets met z’n tweeën zouden doen, zullen we je familie meevragen naar het pretpark of uit eten. Dat is zo lief.”
Mijn ei kwijt
Mahoqueney heeft altijd vriendinnen om zich heen gehad waar ze haar ei kwijt kon over de zorgen voor en om haar familie. Sinds een jaar doet ze de opleiding verzorgende-IG bij Noorderpoort. Als verzorgende-IG help je ouderen, chronisch zieken en mensen met een beperking een zo zelfstandig mogelijk leven te leiden. “Daar heb ik een hele leuke nieuwe vriendin ontmoet met wie ik dagelijks contact heb. Ze is heel geïnteresseerd in hoe het met mij en mijn broertjes en zusje gaat. Dat is heel fijn. Ik merk dat we allebei echt zorggericht zijn, ook omdat we dezelfde opleiding doen.”
Fundag en ‘Sterke meidentraining’
“We hebben ook wel professionele ondersteuning voor haar gezocht bij Welstad en haar gestimuleerd om mee te doen met activiteiten voor jonge mantelzorgers. We vinden het wel belangrijk dat ze ook tijd voor zichzelf heeft en met anderen in contact blijft”, vertelt moeder Ramona. Mahoqueney vult aan: “Ik heb de ‘Sterke meidentraining’ gedaan. Dit was een weerbaarheidstraining om goed te kunnen aangeven wat mijn grenzen zijn. Dit was leuk en leerzaam. Ook ben ik wel eens mee geweest op een Fundag voor jonge mantelzorgers naar Jump XL in Emmen en naar een activiteit in jongerencentrum De Kwinne. Dat was vooral leuk toen ik jonger was. Nu heb ik niet zoveel contact meer met andere mantelzorgers van mijn leeftijd. Ik weet niet goed hoe dat kan. Misschien schamen ze zich ervoor dat ze jonge mantelzorger zijn.”
Heel hecht met mijn broertjes en zusje
Hoe ziet Mahoqueney de toekomst? “Ik hoop dat ik nog lang met mijn vriend ben, dat ik straks een baan heb in de gehandicapten- of kraamzorg en dat ik nog steeds heel hecht ben met mijn broertjes en zusje.”
