Vitaal ouder worden
Ouderen beschikken over voldoende vaardigheden om zo gezond, fit en zelfstandig mee te blijven doen in de samenleving.
Bij het thema Vitaal ouder worden zetten wij ons in om ouderen zo lang mogelijk actief, gezond en betrokken te laten deelnemen aan de samenleving. We stimuleren een gezonde leefstijl en organiseren activiteiten die bijdragen aan sociale interactie, ontmoeting en betrokkenheid, zoals hobbyclubs, vrijwilligerswerk en culturele evenementen. Daarbij staat preventie centraal: door aandacht te besteden aan valpreventie en het vroeg signaleren van knelpunten of problemen, voorkomen we dat zwaardere zorg nodig wordt.
We werken vanuit de overtuiging dat een zorgzame samenleving ontstaat waar formele en informele zorg elkaar versterken. Daarom verbinden we vrijwilligersinitiatieven, mantelzorgers en professionele ondersteuning met elkaar. Daarnaast bieden we praktische hulp, advies en ondersteuning bij dagelijkse uitdagingen, zodat ouderen de regie over hun eigen leven zoveel mogelijk behouden.
Met dit aanbod dragen we niet alleen bij aan de vitaliteit en zelfredzaamheid van ouderen, maar ook aan een sterke en zorgzame gemeenschap waarin zij volwaardig mee kunnen blijven doen. In dit hoofdstuk verantwoorden wij onze inzet binnen het thema Vitaal ouder worden aan de hand van tellen en vertellen.
Naast thema's staan er in het werkprogramma ook doelen. Bij het thema Vitaal ouder worden wordt het meest gewerkt aan het doel: Kwetsbare en oudere inwoners blijven zo lang mogelijk thuis wonen op een zo veilig mogelijke manier (42%) gevolgd door: Het waarborgen van een zo veilig mogelijke leefomgeving en bestaanszekere toekomst (23%) en Inwoners zijn weerbaar en hebben een gezonde levensstijl (21%).
Individuele en collectieve ondersteuning
In de eerste helft van dit jaar zijn 58 inwoners ondersteund binnen dit thema, we kunnen hierbij alleen nieuw opgestarte trajecten laten zien, vanwege de nieuwe wijze van registratie. De belangrijkste ZRM hoofddomeinen bij het thema Participatie en sociale activering zijn: geestelijke gezondheid, financiën en huisvesting. Met collectieve activiteiten in de verschillende wijken en dorpen hebben we 1088 inwoners bereikt.
Bij de individuele ondersteuning zien we dat de inzet van de Onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO), buurtmaatschappelijk werk, Welzijn op Recept en buurtwerk erg belangrijk is. OCO helpt inwoners bij het zoeken naar passende oplossingen op het gebied van zorg, onderwijs, wonen werk en inkomen. We denken mee, zonder oordeel en staan naast een inwoner in een soms ingewikkeld systeem. In de eerste helft van 2025 hebben we 94 inwoners ondersteund. We zien dat OCO bij alle thema's uit het werkprogramma een belangrijke vorm van ondersteuning is. In de transitie van zorg naar gezondheid en welzijn zijn onafhankelijk cliëntondersteuners van groot belang. We staan inwoners bij in het maken van keuzes die bijdragen aan hun gezondheid en welzijn. We moedigen hen aan om zelf de regie te nemen en denken mee wanneer zoeken naar de juiste zorg ingewikkeld is. We werken intensief samen met partners in het sociaal domein en de zorg.
Bij collectieve ondersteuning zetten we in op het kunnen meedoen aan de samenleving, bewegen en (aangepast) sporten en bijeenkomsten die zorgen voor verbinding. Deze activiteiten worden veelal georganiseerd door vrijwilligers die wij hierbij ondersteunen. Denk hierbij aan gezamenlijk koken en eten, wandelen of kaarten. Andere activiteiten zijn het Parkinsoncafé, Alzheimercafé, lotgenotengroep dementie "en ik dan?" en bijeenkomsten voor mensen met Niet-Aangeboren Hersenletsel.
Sociaal Vitaal
In april en mei vonden meerdere succesvolle bijeenkomsten plaats als onderdeel van het beweegprogramma Sociaal Vitaal, dat zich richt op het bevorderen van gezondheid en vitaliteit bij ouderen. De bijeenkomsten werden georganiseerd in samenwerking met Stichting GALM en vonden plaats in MFA Noordstee en De Spont. Ouderen konden hier deelnemen aan diverse gezondheidschecks, zoals metingen van bloeddruk, flexibiliteit en beenkracht. Ook aandacht voor mentale gezondheid en sociale verbondenheid maakte onderdeel uit van de bijeenkomsten.
In totaal namen 180 inwoners deel. De deelnemers gaven aan zich gehoord te voelen, nieuwe inzichten op te doen en gemotiveerd te raken om meer aandacht aan hun gezondheid te besteden. Naar aanleiding van de fitheidstesten meldden zich 33 inwoners aan voor de wekelijkse beweeggroepen Sociaal Vitaal, terwijl 22 inwoners werden doorverwezen naar andere beweegactiviteiten binnen de gemeente.
De bijeenkomsten lieten duidelijk zien dat er veel belangstelling is voor het project Sociaal Vitaal, met de wens van ouderen om op verschillende manieren deel te nemen. Vanuit Sociaal Vitaal zijn groepen gestart om inwoners van Stadskanaal in beweging te brengen. Daarnaast is er een ruim aanbod van het sportteam waar de doelgroep bij kan aansluiten. Hieronder lichten we de beweeggroep Sociaal Vitaal uit.
Effectieve interventie
Sociaal Vitaal, is een bewezen effectieve interventie en richt zich op kwetsbare ouderen van 65+ jaar met een lage sociaal-economische status, die onvoldoende lichamelijk actief zijn en eenzaam kunnen zijn.
- Ouderen zijn onvoldoende lichamelijk actief als ze niet voldoen aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (5x per week 30 minuten matig intensief bewegen).
- Eenzaamheid wordt gezien als het ontbreken van sociale contacten of hechte emotionele banden.
- Kwetsbaarheid wordt gedefinieerd als een cumulatieve afname van fysieke, psychische en sociale reserves, waardoor gezondheid, fitheid en zelfredzaamheid afnemen.
Investeren in de gezondheid van ouderen levert niet alleen voordelen op voor de deelnemers zelf, zoals een hogere fitheid en een actiever sociaal leven, maar ook voor de gemeenschap. Actieve en sociaal betrokken ouderen maken minder gebruik van zorgvoorzieningen en dragen bij aan sociale cohesie in hun buurt.
Opbouw programma:
- Werving: actief benaderen van deelnemers.
- Screening: testen van fitheid en sociale verbondenheid.
- Interventie: beweegactiviteiten gecombineerd met oefeningen voor fysieke, mentale en sociale weerbaarheid, gezondheidsvoorlichting en zelfmanagement.
- Borging: structurele groepen voor langdurige beweging en sociale contacten.
"Fijn dat dit er is. Ik heb me opgegeven voor de beweeggroep!"
"Wat een mooi initiatief"
Beweeggroep Sociaal Vitaal
In april zijn de beweeggroepen Sociaal Vitaal van start gegaan. De lessen combineren beweging, breintraining en sociale interactie. Onder leiding van seniorensportleider Erica Keen doen deelnemers oefeningen met dynabands, dansen ze en spelen ze spelletjes zoals Dobble, waarbij zowel het geheugen als het lichaam actief worden getraind. Iedereen kan meedoen op eigen niveau, met aandacht voor eventuele blessures of fysieke beperkingen.
De groepen zijn niet alleen een fysieke uitdaging, maar ook een sociale ontmoetingsplek. Deelnemers geven aan zich fitter en energieker te voelen en het fijn te vinden om buurtgenoten te ontmoeten. De variatie in de lessen en de positieve sfeer zorgen ervoor dat ouderen elke week weer met plezier komen.
Sociaal Vitaal laat zien dat investeren in de gezondheid en verbondenheid van ouderen loont: fysiek fitter worden, mentale weerbaarheid vergroten en sociale cohesie in de wijk versterken.
“Ik ga er altijd met plezier heen, want ik ben benieuwd wat we nu weer gaan doen. En ik praat er ook graag over na hoeveel plezier ik heb gehad.”
“Ik woon hier in de buurt en vindt het heel leuk om andere buurtgenoten te ontmoeten. Ik doe het ook voor de connectie en de verbondenheid.”
Krachtig ouder worden
Op 6 februari organiseerden wij, samen met BCM Ouderenzorg, Meander, de Seniorencoalitie en de gemeente Stadskanaal, de bijeenkomst Krachtig Ouder Worden in Theater GeertTeis. Ruim 50 senioren gingen met elkaar in gesprek over hoe zij zelfstandig, verbonden en vitaal ouder kunnen worden in een veranderende samenleving.
Tijdens de gesprekstafels stonden drie thema’s centraal:
- Sociaal contact: hoe behouden en versterken we onze sociale netwerken?
- Zelfregie: wat hebben we nodig om de regie over ons eigen leven te behouden?
- Wonen: welke voorzieningen en ondersteuning zijn nodig om zelfstandig te kunnen blijven wonen?
Bij de gesprekstafels werden er ervaringen uitgewisseld, tips gegeven en contactgegevens uitgewisseld. Daarnaast bood het kennisplein ruimte voor ontmoeting en informatie, waar zestien (vrijwilligers)organisaties hun kennis en praktische adviezen deelden. De opkomst en betrokkenheid lieten zien hoe belangrijk dit onderwerp is.
"Help elkaar, om eenzaamheid te voorkomen en voor sociale contacten"
"Durf hulp te zoeken of te vragen"
"Zeer fijne en informatie middag"
Samenwerking
Binnen het thema Vitaal ouder worden werken wij samen met inwoners, vrijwilligers en partners. Vrijwilligers organiseren en begeleiden activiteiten zoals wandelgroepen, gezamenlijke maaltijden en beweegprogramma’s, terwijl ouderen actief meedenken over hun vitaliteit en sociale contacten. Samen met organisaties als Stichting GALM, BCM Ouderenzorg, Meander, de Seniorencoalitie, de gemeente en andere partners stemmen we activiteiten af, delen we kennis en zorgen we dat ouderen overal in de gemeente een passend aanbod vinden. We verbinden mantelzorgers, vrijwilligers en professionals, ondersteunen we inwoners bij keuzes in het zorglandschap en bieden we warme toeleiding naar passende zorg. Door deze samenwerking voorkomen we zwaardere zorgvragen, versterken we sociale cohesie en bouwen we aan een gemeenschap waarin ouderen volwaardig en vitaal meedoen.