11 Een nieuwe stap in luisteren naar de stem van buiten

Tintengroep heeft in 2024 de stap gezet van cliëntenraden naar adviesraden. Deze nieuwe vorm van klantinspraak sluit beter aan bij de diversiteit en veranderlijkheid van de samenleving. In dit artikel lees je waarom deze verandering nodig was, hoe het proces is verlopen en welke rol bestuurssecretaris Betty Santing daarin speelde. Ook wordt duidelijk wat ervoor nodig is om deze nieuwe manier van luisteren écht tot leven te brengen in de praktijk.

Onze legitimatie – of simpel gezegd: onze reden van bestaan – zit niet in systemen of structuren, maar in de samenleving zelf. In de mensen voor wie we werken — de inwoners van onze werkgebieden — en in onze opdrachtgevers, de gemeenten die ons vragen om sociaal werk te leveren dat echt het verschil maakt. En vooral: wat inwoners nodig hebben om mee te kunnen doen op een manier die bij hen past. In deze benadering zijn inwoners niet slechts klanten, maar richtinggevende stemmen. Hun ervaringen, vragen en perspectieven zijn voor ons essentieel.

Om echt te begrijpen wat mensen nodig hebben, moeten we luisteren. Naar de verhalen, ervaringen en ideeën van inwoners. Lange tijd deden we dat via lokale cliëntenraden en een centrale cliëntenraad. Maar uit een uitgebreid onderzoek in 2023 werd duidelijk dat deze vorm zijn beperkingen heeft.

De cliëntenraden bestonden vaak uit een beperkt aantal betrokken vrijwilligers. Veel mensen die onze diensten gebruiken, wisten niet van het bestaan af – laat staan dat ze zich vertegenwoordigd voelden. Daarnaast vroegen we ons af: hoe kunnen we de diversiteit van de samenleving beter weerspiegelen in onze gesprekken? Hoe zorgen we ervoor dat we ook die stemmen horen die minder vanzelfsprekend doorklinken?

De adviesraad zet zich in om per onderwerp, per regio of per vraagstuk het gesprek aan te gaan met de mensen om wie het gaat. Denk aan focusgroepen, panels, themabijeenkomsten of online gesprekken. Ook sluiten we graag aan bij bestaande netwerken in wijken en buurten. Volgens Betty vraagt deze verandering ook iets van de organisatie zelf. “Veel ondersteuning lokaal en uitwisseling van ideeën is cruciaal. Eigenlijk vraagt het van alle betrokkenen een andere mindset: we gaan het nu op een andere manier benaderen zodat we, in gezamenlijkheid met inwoners, onze dienstverlening nog verder kunnen verbeteren!”

Deze verandering sluit aan bij hoe we willen werken:

• Vanuit verbinding met de praktijk, dichtbij de leefwereld van mensen
• In wisselende vormen, passend bij het onderwerp en de doelgroep
• Met ruimte voor experiment, want klantinspraak is geen blauwdruk

De adviesraad helpt ons om keuzes beter te onderbouwen met de stem van inwoners. Dat past bij onze missie: het versterken van het gewone leven. Zodat iedereen kan meedoen, op zijn of haar manier.

Thema’s als eenzaamheid onder jongeren, radicalisering, en de groeiende druk op zorg en welzijn houden Bert bezig. “Eenzaamheid zal volgens mij steeds groter worden, vooral bij jongeren. Sociale media versterken dat soms, en ook polarisatie in de samenleving neemt toe. Daarom moeten we juist blijven inzetten op echte ontmoetingen tussen mensen,” zegt hij gedreven. Daar kunnen wij meer aan doen met lokale initiatieven en opbouwwerk.” Daarnaast vindt hij het belangrijk dat wij als organisatie goed aansluiten bij de zorgsector en dat we het talent van onze medewerkers optimaal benutten. Ook het terugdringen van schooluitval en het versterken van bestaanszekerheid staan hoog op zijn lijst.

Goede samenwerking is het geheim achter succesvol sociaal werk, aldus Bert. “Door samen op te trekken met zorgaanbieders, vrijwilligersorganisaties en buurtpartners kunnen we meer bereiken. Hij vindt het daarnaast belangrijk dat we als organisatie midden in de samenleving staan en daarbij oog hebben voor lokale verschillen.

Een mooi voorbeeld van samenwerken is ‘Welzijn op Recept’: het helpt mensen weer grip te krijgen op hun leven en kan ook zorgkosten terugdringen.” Tegelijk waakt hij ervoor dat welzijn niet wordt gebruikt als bezuinigingsmaatregel. “We moeten ruimte houden voor creativiteit en het talent van onze medewerkers.”

Bert pleit voor concrete stappen om de stem van klanten nog beter te laten horen. “Klantenpanels zijn een prachtig middel om ervaringen terug te koppelen en beleid te verbeteren.” Hij wijst ook op het belang van een stabiel team: “Continuïteit van medewerkers zorgt voor vertrouwen bij de mensen die wij helpen. Het is fijn als mensen een bekend en vertrouwd gezicht tegenkomen. 

Veiligheid op de werkplek en de balans tussen hulp bieden en wachttijden beperken, zijn andere aandachtspunten. “De hulpvraag neemt toe, dus we moeten kritisch blijven kijken naar hoe we die vraag op een goede manier kunnen invullen.”

Andere zorgen die Bert benoemt zijn de groeiende complexiteit van hulpvragen en de digitale kloof bij kwetsbare groepen. “We moeten oplossingen bedenken voor mensen die moeite hebben met taal of internet, anders lopen ze steeds verder achter.” Ook noem hij het belang van preventie en voorlichting, helder en begrijpelijk, over onderwerpen als duurzaamheid en sociale media. “Angst door onwetendheid moeten we bestrijden door samen te praten en kennis te delen.”

Tot slot onderstreept Bert het belang van het versterken van het netwerk tussen vrijwilligers, medewerkers en cliënten. “Door deze banden aan te halen, kunnen we meer bereiken met minder middelen. Onbekend maakt onbemind, dus het is belangrijk om vrijwilligerswerk nog aantrekkelijker te maken en goed te ondersteunen.”

Met zijn betrokkenheid en scherpe blik is Bert een waardevolle schakel tussen de mensen die wij ondersteunen en de organisatie die hen ondersteunt. Zijn advies en visie dragen bij aan een sociaal werk dat niet alleen vandaag, maar ook morgen het verschil maakt.

De input van Bert en de adviesraden helpt zowel Sociaal Werk Oldambt als Tintengroep om beleid en dienstverlening steeds beter af te stemmen op wat er écht speelt in de samenleving. “Door te luisteren en samen te werken kunnen we de ondersteuning versterken. En dat is nodig, want de samenleving verandert snel.”

Wil je ook meedenken of betrokken raken? Laat van je horen — samen maken we de verbinding sterker!

Een goed contact met ouders begint bij het dagelijkse halen en brengen. Onze pedagogisch medewerkers nemen bewust de tijd om ouders kort te spreken: hoe gaat het thuis? Zijn er bijzonderheden waar we rekening mee mogen houden? Deze momenten zijn waardevol om signalen op te vangen, continuïteit te waarborgen en vertrouwen op te bouwen.

Wanneer er behoefte is aan een uitgebreider gesprek – bijvoorbeeld over opvoedvragen of ontwikkelingsstappen – maken we graag een afspraak. Hierbij is er ruimte om andere betrokkenen, zoals een partner of hulpverlener, te betrekken. Zo ondersteunen we ouders niet alleen praktisch, maar ook pedagogisch en emotioneel.

Elke peuteropvanglocatie beschikt over een eigen oudercommissie. Deze commissies hebben onder meer adviesrecht over belangrijke onderwerpen zoals het pedagogisch beleid, activiteitenaanbod en openingstijden. Door hun betrokkenheid leveren ouders een directe bijdrage aan de kwaliteit van de opvang.

Daarnaast is er een centrale oudercommissie, die locatie-overstijgende thema’s bespreekt. Deze structuur zorgt ervoor dat ouders op verschillende niveaus inspraak hebben en dat hun perspectieven meegenomen worden in ons beleid en onze koers.

Ouderbetrokkenheid is geen losse activiteit, maar een continue samenwerking. Door ouders actief te betrekken, versterken we de ontwikkelkansen van kinderen, verhogen we het vertrouwen in de opvang en zorgen we voor een gedeeld opvoedkundig kompas. Medezeggenschap draagt zo direct bij aan de pedagogische kwaliteit én aan maatschappelijke verbinding.