09 Van schoolplein tot huiskamer

In het afgelopen jaar hebben de projecten School als Wijk en SoWiesO opnieuw laten zien hoe krachtig het is om dichtbij jongeren en gezinnen te staan. Geen ingewikkelde loketten of zware hulptrajecten, maar gewoon aanwezig zijn waar het leven zich afspeelt: op school, in de wijk, bij gezinnen thuis.

We spreken met Liz Kloosterhuis, teamcoach bij Sociaal Werk Oldambt en één van de betrokken professionals over missie, successen en de beweging die zij samen met gemeente en partners in gang hebben gezet. En over de blijvende waarde van samenwerken.

“School als Wijk is een preventieve vorm van ondersteuning binnen het voortgezet onderwijs en het MBO. We zijn letterlijk op school aanwezig, in de leefwereld van jongeren. We helpen bij brede hulpvragen – van mentaal welbevinden tot praktische zorgen – en bieden een luisterend oor. Zo voorkomen we dat problemen groter worden. Ook signaleren we vroegtijdig thema’s die spelen bij jongeren en bieden we activiteiten op groepsniveau aan, afgestemd op die thema’s."

"Bij SoWiesO ligt de focus op jeugd en gezinnen in de wijk. We werken met vragen over opvoeden en opgroeien, zowel individueel als collectief. Wat ons drijft, is de gedachte van normaliseren, werken vanuit eigen kracht en altijd kijken naar de context van een kind – niet alleen naar het kind zelf. We staan naast de gezinnen en werken nauw samen met het netwerk rondom hen.”

“Goede samenwerking is essentieel. We werken met korte lijnen met scholen, jeugdteams en wijkprofessionals. We spreken dezelfde taal, hebben een gezamenlijke visie en zoeken elkaar voortdurend op. Niet alleen om af te stemmen, maar ook om écht samen naast het gezin te staan. We koppelen terug, spiegelen, en maken de vertaalslag van vraag naar ondersteuning. We blijven steeds opnieuw in gesprek: wat kunnen wij betekenen, wat kun jij als ouder doen, en wat is er nodig van onze partners?”

De betrokkenheid van de professionals is groot. “Wat mij motiveert, is het geloof dat je ouders en jongeren op deze manier het beste helpt. Je versterkt niet alleen het kind, maar ook de omgeving waarin het opgroeit. Wanneer je alleen op het kind focust, bied je vaak tijdelijke verlichting. Door het gezin als geheel te betrekken, werk je aan blijvende verandering. En belangrijker nog: je laat het gezin merken dat zij het zelf kunnen – met steun waar nodig.”

“Het afgelopen jaar ben ik vooral trots op het vertrouwen dat we terugzien bij gezinnen. Dat zij weer durven geloven in hun eigen regie. Ook ben ik trots op de manier waarop we als gemeente en uitvoerende partijen samenwerken. We hebben laten zien dat het anders kan – en dat het werkt.” En op de cultuurverandering die we samen hebben gerealiseerd. We kijken anders naar gezinnen – mét hen in plaats van over hen. En dat werkt. Ook de resultaten spreken voor zich: waar er eerst rond de 190 indicaties waren naar specialistische hulp, hebben we dit weten terug te brengen naar 69. En de indicaties waarbij de gemeente de verwijzer is, zijn zelfs gedaald naar 38. Dat zegt iets over hoe goed we nu samen optrekken in preventie.”

De preventieve aanpak is een belangrijk fundament. “Door er vroeg bij te zijn, voorkom je veel zwaardere problematiek. Als we signaleren op school of in de wijk – en dat serieus nemen – kunnen we snel ondersteunen. Niet pas als het misgaat, maar op het moment dat iemand even vastloopt. En dat doen we met een open houding en zonder oordeel. We willen drempels verlagen en laten zien dat hulp vragen normaal is. Het leven is complex, opvoeden is moeilijk, en niemand hoeft het alleen te doen.”

Hoewel er veel voorbeelden zijn van situaties waarin het project het verschil maakte, blijft één verhaal hangen. “Een jongere kwam met onrustig gedrag in beeld. Vroeger had hij waarschijnlijk direct specialistische hulp gekregen. Nu konden we samen met de school en ouders snel schakelen. Door goed te luisteren en zijn context te begrijpen, bleek dat er spanningen thuis speelden. We ondersteunden het hele gezin, en het gedrag veranderde zonder zware hulptrajecten. Dat is precies wat we bedoelen met werken aan de voorkant.”

Tot slot is er nog een belangrijke boodschap aan de inwoners van de gemeente: “Wij willen vooral dichtbij zijn, meebewegen met het gewone leven, en laten zien dat hulp vragen normaal is. Het opvoeden van kinderen is niet eenvoudig – en opgroeien is in deze tijd ook uitdagend. Wij zijn er om te ondersteunen waar nodig, zonder oordeel. Soms is dat een goed gesprek, soms praktische hulp, soms alleen de wetenschap dat je er niet alleen voor staat.”